I SA/Kr 1141/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 czerwca 2009 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w części finansowanej przez płatnika p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla N. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek N. P. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 czerwca 2009 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w części finansowanej przez płatnika. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z byłą żoną E. P., 13-letnim synem M. oraz 19-letnią córką N. Ich miesięczny dochód wynosi 980 zł i stanowią go zasiłki na niepełnosprawne dziecko oraz rodzinny. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni 41,2 m². Aktualnie przeprowadzany jest sądowy podział mieszkania. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny. Z powodu skomplikowanego i zawiłego charakteru sprawy skarżący domaga się ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżący cierpi na zaburzenie omamowo-urojeniowe. Dziewięć razy przebywał w szpitalu psychiatrycznym. Jest osobą nerwową i w sytuacjach stresowych jego zachowanie ma cechy nieporadności. Skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, dlatego nie jest w stanie pokryć honorarium należnego zawodowemu pełnomocnikowi z wyboru. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do tej kategorii spraw należy także przedmiotowa sprawa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika, może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna skarżącego nie pozwala na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. N. P. nigdzie nie pracuje i nie pobiera świadczeń emerytalno - rentowych. Od 13 grudnia 2007 roku jest zarejestrowany w Grodzkim Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jest rozwiedziony, ale zamieszkuje wraz z żoną i dziećmi. Syn skarżącego jest niepełnosprawny. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są zasiłki: rodzinny oraz na niepełnosprawne dziecko. Skarżący nie dysponuje oszczędnościami, jak również cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone. Wobec tego uznano, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).