I SA/Kr 1142/07
PostanowienieWSA w Krakowie2007-10-26
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która poniosła znaczące straty finansowe w wyniku kradzieży mienia i niepowodzenia w dalszej działalności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. W przypadku przedsiębiorcy, mimo że należy wymagać od niego zapobiegliwości, zdarzenia losowe takie jak kradzież znacznej sumy pieniędzy mogą uzasadniać zwolnienie, jeśli doprowadziły do obiektywnej niemożności pokrycia kosztów sądowych.Stan faktyczny
A.G., prowadzący działalność gospodarczą, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej dotyczące podatku VAT z tytułu importu towarów. Przedsiębiorca wykazał, że jego działalność została zdezorganizowana przez kradzież 164 tys. USD, a późniejsze próby wznowienia działalności zakończyły się fiaskiem i likwidacją firmy, generując znaczące straty. Obecnie A.G. jest zatrudniony na umowę o pracę z niskim wynagrodzeniem i nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Firma " S" o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
Dnia 16.10.2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. G prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą : Firma " S" o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej , z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów.
Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, dołączonych dokumentów oraz dokumentów nadesłanych do spraw o sygn. akt I SA/Kr [...], I SA/Kr [...]
A. G. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą : Firma "S" polegającą na sprzedaży odzieży i artykułów włókienniczych importowanych głównie z T., C., K. oraz wykonywaniu usług transportowych.
W okresie od [...] 2003r. do [...] 2004r. zmuszony był do zawieszenia działalności z uwagi na postępowanie prowadzone przez Centralne Biuro Śledcze
w W. w sprawie kradzieży jego pieniędzy w kwocie 164 tys. USD przeznaczonych na zapłatę za towar handlowy kontrahentowi tureckiemu. Postępowanie zakończyło się wyrokiem Sądu Rejonowego w B. Z., [...], z dnia [...]. sygn. akt. [...] skazującym osoby, które przywłaszczyły mienie znacznej wartości w kwocie 164 230 USD należące do A. G. Przedmiotowe pieniądze nie zostały jednak do dnia dzisiejszego odzyskane przez stronę skarżącą.
Od IX 2004r. A. G. ponownie podjął działalność gospodarczą
i zainwestował w kupno samochodów [...]. Próba wznowienia działalności zakończyła się jednak fiaskiem, a z dniem 01.12.2006r. firma uległa likwidacji. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży samochodów przeznaczone zostały na wypłaty dla pracowników, ZUS, regulowanie należności za towar handlowy kontrahentom zagranicznym (w tym z C.), złożenie zabezpieczeń na konto Izby Celnej
w K. (w okresie od X 2005r. do I 2006r. kwota zabezpieczenia wynosiła 126 000 zł. )
Wcześniej w wyniku wszczęcia postępowania egzekucyjnego konto firmowe w K. Banku zostało zajęte przez Izbę Celną w K.
Działalność prowadzona przez A. G/ w roku 2004 przyniosła stratę w wysokości 19 048,98 zł. , w roku 2005 - w wysokości 91 590,84 zł. a w roku 2006 strata opiewała na kwotę 38 732,90 zł.
Obecnie A. G. nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z żoną.
Ustawowy ustrój majątkowy został zniesiony pomiędzy małżonkami umową majątkową małżeńską sporządzoną dnia [...] w Kancelarii Notarialnej
w K. przy ul. S. przez notariusza I. U. - L. A. G. zamieszkuje w lokalu znajdującym się przy ul. S w K., który jest własnością żony. Koszty wyżywienia ponosi sam i kształtują się one w granicach 300 - 350 zł. Partycypuje w - części kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz, energia, gaz, telefon) wydając na ten cel ok. 280 zł. Od dnia 08.01.2007r. A. G. zatrudniony jest w firmie transportowej "T" na podstawie umowy o pracę ,na czas nieokreślony z wynagrodzeniem 960 zł. brutto, miesięcznie.
Strona skarżąca podnosi, iż nie dysponuje teraz żadnymi zasobami finansowymi, które mogłaby przeznaczyć nawet na częściowe uregulowanie należności wynikających z decyzji dotyczących długu celnego, których w sumie wydanych zostało około 60. Brak płynności finansowej uniemożliwiał zarazem A. G. staranie się o kredyt bankowy, który ewentualnie mógłby przeznaczyć na częściowe pokrycie kosztów związanych z przedmiotowym postępowaniem.
Wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja przyznania prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Samodzielna działalność gospodarcza wiąże się, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych.
W przedmiotowej sprawie zaszły jednak okoliczności, które trudno bezpośrednio wpisać w ryzyko towarzyszące prowadzeniu działalności gospodarczej. Kradzież takiej sumy stanowiącej mienie znacznej wartości niewątpliwie może zdestabilizować kondycję finansową firmy, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce. Uwzględnić również trzeba fakt, że przedsiębiorca mimo tego zdarzenia próbował kontynuować działalność stawiając na usługi transportowe.
Deficyt gotówki wraz z czynnikami o charakterze rynkowo ekonomicznym
( straty w prowadzeniu działalności gospodarczej w kolejnych latach 2004-2006) spowodowały jednak zaprzestanie prowadzenia przez A. G. działalności gospodarczej i decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] nr [...] została ona wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej.
Pieniądze uzyskane z likwidacji firmy przeznaczone zostały na wypłaty dla pracowników, ZUS, regulowanie należności za towar handlowy kontrahentom zagranicznym (w tym z Chin), złożenie zabezpieczeń na konto Izby Celnej
w Krakowie.
Środki posiadane na koncie firmy w K. Banku S.A. zostały natomiast wcześniej zajęte przez Izbę Celną w K.
Obecnie, A. G. zamieszkuje w mieszkaniu żony, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Nie posiada żadnych zasobów finansowych. Jest wprawdzie zatrudniony na podstawie umowy o pracę ale otrzymuje jedynie
960 zł. brutto miesięcznie tytułem wynagrodzenia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, iż suma wpisów w sprawach
o sygn. akt I SA/Kr [...] wynosi 2373 zł. i przekracza ponad dwukrotnie wynagrodzenie A. G , orzekający stanął na stanowisku, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadne w rozpatrywanym przypadku.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 art. 245§3, art. 246§1,
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło