I SA/Kr 1145/08

Dnia 28 kwietnia 2010 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P.L. Sp. z o.o. w B. o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2008roku o sygn. akt I SA/Kr 1145/08 p o s t a n a w i a : odmówić sporządzenia uzasadnienia wyroku Wyrokiem z dnia 28 listopada 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1145/08 oddalił skargę P.L. Sp. z o.o. w B. (zwanego dalej "stroną skarżącą") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 czerwca 2008r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przy ogłoszeniu wyroku był obecny aplikant radcowski posiadający pełnomocnictwo substytucyjne radcy prawnego – pełnomocnika strony skarżącej. W dniu 11 grudnia 2009r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku podpisany przez obecnego przy ogłoszeniu wyroku aplikanta radcowskiego datowany na 4 grudnia 2008r. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1145/08 odmówił sporządzenia wyroku uzasadniając, że wniosek o jego sporządzenie został nadany w urzędzie pocztowym dnia 10 grudnia 2008r., a wiec po terminie, który upływał 5 grudnia 2008r. W zażaleniu pełnomocnik strony skarżącej zarzucił błędne ustalenia co do stanu faktycznego. Wskazał bowiem, że wspomniany wniosek został w dniu 5 grudnia 2008r. przekazany wraz z inną korespondencją strony skarżącej przez jej pracownicę A.K. do Filii Urzędu Pocztowego Z. znajdującej się w terminalu pasażerskim strony skarżącej. Odbioru korespondencji miała dokonać E.M. – pracownica poczty, która na kopii książki nadawczej potwierdziła fakt przekazania jej korespondencji, poprzez umieszczenie odręcznej adnotacji "odebrano w dniu 05.12.08". Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że strona skarżąca posiada umowę z Pocztą Polską zawartą w dniu 15 marca 2006r., przy czym z uwagi na fakt, ze każdorazowo przekazywana jest dość znaczna ilość przesyłek rejestrowanych w ramach zawartej umowy "... korespondencja przekazywana jest pracownikowi Filii Urzędu Pocztowego Z. za poświadczeniem odebrania, a następnie odbierana jest zwrotnie kopia książki nadawczej". Rozwiązanie takie, jak tłumaczył dalej pełnomocnik, miało służyć uniknięciu kolejek przy okienku pocztowym oraz konieczności oczekiwania przez pracownika strony skarżącej, przy okienku pocztowym na ostemplowanie wszystkich przesyłek. Pełnomocnik przyznawał przy tym, że wprawdzie na kopercie, w której ekspediowano wniosek widnieje stempel pocztowy z datą 10 grudnia 2008r., to jednak przesyłka prawidłowo zaadresowana oddana została w placówce pocztowej dnia 5 grudnia 2008r. Do zażalenia dołączone zostały: kserokopia książki nadawczej, z naniesionym odręcznym potwierdzeniem odbioru podpisanym przez M.E. 5 grudnia 2008r. opatrzonym podłużną pieczątką Filii UP Z. k. K. oraz okrągłą pieczęcią z datownikiem UP w Z. z dnia 10 grudnia 2008r.; oświadczenie E.M., że wykonuje pracę w Filii Urzędu Pocztowego Z., oświadczenie A.K., że przesyłkę adresowaną na Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przekazała w dniu 5 grudnia 2008r do UP B. Filii UP Z. na ręce pracownicy E.M., kserokopia umowy o korzystanie z usług pocztowych zawartej dnia 15 marca 2006r. Postanowieniem z dnia 25 maja 2009r. sygn. II FZ 116/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazując, że zażalenie miało usprawiedliwione podstawy, choć inne od tych, na które wskazywał autor zażalenia w jego treści. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego treść zażalenia wskazywała bowiem, iż aby możliwe było dokonanie oceny prawidłowości wydania stanowiącego przedmiot zażalenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2008 roku, niezbędne było, aby Sąd ten w trybie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." - odniósł się do treści pozycji nr 15 odpisu pocztowej książki oddawczej strony skarżącej z dnia 5 grudnia 2008 roku, daty stempla pocztowego Placówki Pocztowej Z. koło K. widniejącej na odpisie książki oddawczej spółki (karta 111), daty stempla na kopercie znajdującej się w aktach sprawy na stronie 93, w której złożony został wniosek spółki o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz dołączonych do zażalenia oświadczeń A.K. oraz E.M.. Dopiero po dokonaniu tych czynności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, możliwe byłoby wydanie postanowienia, które nie będzie uchybiało normom art. 195 § 2 p.p.s.a., z uwzględnieniem kwalifikowanego charakteru zasadności rozpoznawanego zażalenia oraz treści art. 141 § 4 tej ustawy. Pozwoliłoby to stwierdzić, czy pismo zawierające przedmiotowy wniosek zostało oddane w polskim urzędzie pocztowym w dniu 5 grudnia 2008 roku, a więc z zachowaniem ustawowego terminu do wystąpienia z takim wnioskiem. Wówczas też można byłoby dokonać oceny, czy w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przez Sąd norm art. 141 § 2 p.p.s.a. Zarządzeniem z dnia 15 września 2009r. Sąd wezwał Naczelnika UP Z. o przesłanie informacji w jakiej dacie została oddana przez nadawcę w urzędzie pocztowym przesyłka rejestrowana o nr [...] priorytet nadana przez stronę skarżącą pod adresem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W odpowiedzi Dyrektor Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej w K. poinformował, że ww. przesyłka została nadana 10 grudnia 2009r., przy czym nie jest możliwe potwierdzenie zgodności danych nadawcy i odbiorcy, ponieważ takimi danymi dysponuje wyłącznie nadawca przesyłki. Z kolei w odpowiedzi na wezwanie Sądu co do wyjaśnienia powodów rozbieżności pomiędzy datami 5 grudnia 2008r. a datownikiem (okrągłym) z dnia 10 grudnia 2008r. umieszczonym na końcu zestawienia zbiorczego przesyłek rejestrowanych, pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że nie są mu znane przyczyny powstałych rozbieżności. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej bezspornym było oddanie przesyłki zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w placówce polskiego urzędu pocztowego w dniu 5 grudnia 2008r. Dalej, jak wywodził pełnomocnik, data nadania przesyłki powinna była zostać uwidoczniona na kopii książki nadawczej w postaci pieczątki datownika, przy czym czynności tej dokonywać miał pracownik poczty, poświadczający czynność swoim podpisem (parafą). W ocenie strony skarżącej umieszczenie datownika było czynnością pocztową na którą strona skarżąca nie miała wpływu. Powstałe rozbieżności mogły uzasadniać istnienie nieprawidłowości przy ekspediowaniu (datowaniu) przesyłek przez Pocztę Polską, przy czym dokonanie w tym zakresie ustaleń szczegółowych pozostawało w kompetencji operatora pocztowego. Dodatkowo pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka pracownicy poczty – E.M. na okoliczność nieprawidłowego datowania przesyłek pocztowych nadanych przez stronę skarżącą w Filii Urzędu Pocztowego Z. w dniu 5 grudnia 2008r. Pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego, któremu Sąd przesłał pismo procesowe strony skarżącej celem wyrażenia swojego stanowiska, nie przedstawił żadnych uwag w sprawie. Wniosek dowodowy o przesłuchanie świadka E.M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010r. oddalił. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Istotnym dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2008r. oddalającego skargę było ustalenie w jakiej dacie został nadany przedmiotowy wniosek. Ostatecznym terminem na jego wniesienie był bowiem 5 grudnia 2008r., a to z uwagi na treść art. 141§2 p.p.s.a., który stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Strona skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, znana jej była data ogłoszenia wyroku i jego treść – stąd bezspornym było, że dzień 5 grudnia 2008r. był ostatnim dniem (siódmym dniem od dnia ogłoszenia) na wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z przedstawionego przez stronę skarżącą stanu faktycznego (opisanego w zażaleniu wynikało, że w dniu 5 grudnia 2008r. pracownica strony skarżącej przekazała przesyłki rejestrowane, w tym prawidłowo zaadresowaną przesyłkę zawierającą wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku pracownikowi Filii Urzędu Pocztowego Z. za poświadczeniem odebrania, a następnie odebrała kopię książki nadawczej z poświadczeniem daty nadania w dniu 10 grudnia 2008r. Rozwiązanie takie, zgodnie z twierdzeniami strony skarżącej, miało służyć uniknięciu kolejek przy okienku pocztowym oraz konieczności oczekiwania przez pracownika strony skarżącej, przy okienku pocztowym na ostemplowanie wszystkich przesyłek. W ocenie Sądu należało więc oddalić wniosek dowodowy strony skarżącej dotyczący przesłuchania świadka E.M. na okoliczność nieprawidłowego datowania przesyłek pocztowych nadanych przez stronę skarżącą w Filii Urzędu Pocztowego Z. w dniu 5 grudnia 2008r. Należy bowiem zauważyć, że sama strona skarżąca opisując stan faktyczny wskazała, że z uwagi na konieczność uniknięcia oczekiwania przy okienku pocztowym na ostemplowanie przesyłek, w dniu 5 grudnia 2008r. doszło do przekazania pracownicy urzędu pocztowego książki nadawczej i korespondencji. Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu, na pominięcie przez stronę skarżącą w opisie stanu faktycznego, że w rzeczywistości pracownica strony skarżącej ograniczyła się jedynie do tych czynności i nie oczekiwała na wydanie jej dowodu nadania w postaci poświadczenia daty nadania książki nadawczej po ostemplowaniu wszystkich przekazywanych przesyłek. W konsekwencji nie mającym znaczenia było dokonywanie przesłuchań na okoliczność nieprawidłowego datowania przesyłek, skoro sama strona skarżąca w istocie przyznawała, że w dniu 5 grudnia 2008r. jej pracownica nie uzyskała dowodu nadania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nadto należy zauważyć, że w obowiązujących przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jedynie przepisy art. 296 przewidują środki dowodowe w postaci przesłuchania stron lub świadków na okoliczność odtwarzania akt. W pozostałym zakresie zgodnie z art. 106 §3 p.p.s.a. sąd przeprowadza jedynie dowody z dokumentów. Sąd dostrzegł jednakże odrębny charakter postępowania mającego na celu ustalenie daty wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku od postępowania w przedmiocie rozpoznania skargi na akt administracyjny (gdzie sąd nie ustala w ogóle samodzielnie stanu faktycznego, a jedynie kontroluje czy stan faktyczny został ustalony prawidłowo przez organy administracyjne) i przyjął, że skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zapada na posiedzeniu niejawnym to ustalenia w tym zakresie dokonywane są na podstawie pisemnych wyjaśnień oraz dokumentów przedkładanych przez strony postępowania. Sąd kierował się przy tym tezą wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1999r. sygn. akt III CKN1211/98, w którym wyrażono pogląd, że jeżeli zachowanie terminu wniesienia apelacji budzi wątpliwości, sądy powinny korzystać z - przewidzianej w art. 152 zd. 2 k.p.c. - możliwości odebrania na posiedzeniu niejawnym od osoby wezwanej odpowiednich wyjaśnień (publ. OSNC 1999/7-8/139, Biul.SN 1999/6/6). Odnosząc powyższy wyrok do obowiązującej procedury w rozpoznawaniu spraw przez sądy administracyjne Sąd zastosował odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego, jak nakazuje art.106§5 p.p.s.a ograniczając, zgodnie z art.106 §3 p.p.s.a. środki dowodowe jakie mogą być przeprowadzane w postępowaniu dotyczącym wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jedynie do pisemnych wyjaśnień stron popartych dokumentami prywatnymi lub urzędowymi. W wykonaniu zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd ustalił, że oświadczenia A.K. (pracownicy strony skarżącej) i E.M. (pracownicy urzędu pocztowego) oraz odręczne potwierdzenie odbioru (datowane na 5 grudnia 2008r.) potwierdzają, że książka nadawcza wraz z korespondencją została przekazana 5 grudnia 2008r. Jednakże faktyczne nadanie przesyłek nastąpiło 10 grudnia 2008r, co potwierdza pieczęć urzędowa (k.111). Dodatkowo należy zauważyć, że z załączonej przez stronę skarżącą umowy z dnia 15 marca 2006r. nie wynika, aby zobowiązanie do przekazania pracownikowi poczty uporządkowanych przesyłek rejestrowanych wraz z książką nadawczą skorelowane zostało z jednoczesnym obowiązkiem operatora pocztowego nadania przekazanej korespondencji w tym samym dniu. W istocie bowiem załączona umowa dotyczy jedynie zaliczkowej formy opłacania przesyłek pocztowych (§1 umowy). Stąd utożsamianie dat przekazania korespondencji pracownikowi poczty w urzędzie pocztowym z datą jej nadania nie ma oparcia w brzmieniu przedłożonej umowy. Strona skarżąca powinna więc była mieć świadomość, że nie dopilnowując faktycznego potwierdzenia nadania przesyłek rejestrowanych pozostawia tym samym pracownikom poczty swobodę wyboru terminu nadania. Rozstrzygając w przedmiocie wniesionego wniosku w oparciu o poczynione powyżej ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że w dniu 5 grudnia 2008r. doszło jedynie do przekazania pracownicy urzędu pocztowego przesyłki rejestrowanej zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 28 listopada 2008r. wraz z książką nadawczą bez oczekiwania na ostemplowanie przesyłki i wydanie dowodu nadania, a w konsekwencji nadanie przesyłki nastąpiło dnia 10 grudnia 2008r., co zostało potwierdzone stemplem pocztowym w zwróconej książce nadawczej i stemplem pocztowym na kopercie, w ocenie Sądu, kluczowym dla sprawy jest wykładnia art. 83 §3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Powołany przepis zrównuje "oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym" z wniesieniem go do sądu. Powstaje więc wątpliwość czy oddanie pisma pracownikowi urzędu pocztowego w urzędzie pocztowym bez jednoczesnego uzyskania dowodu nadania z powodu chęci uniknięcia oczekiwania w kolejce czy też oczekiwania na ostemplowanie przesyłek, wypełnia treść hipotezy przytoczonej powyżej normy. W ocenie Sądu, jeżeli nastąpi jedynie przekazanie pracownikowi urzędu pocztowego książki nadawczej i ułożonej korespondencji w celu dopełnienia formalnego potwierdzenia nadania przesyłek rejestrowanych w terminie późniejszym to nie zostanie spełniona hipoteza normy określonej w art.83§3 p.p.s.a. Należy zauważyć, że analogiczny przepis art. 165 §2 kpc również stanowi, że oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Natomiast przepisy procedury podatkowej regulowane art. 12 §6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.) używają określenia "nadanie", przewidując, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Podobnie stanowi, art. 57 §5 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu różnice w używanych określeniach "nadanie" i "oddanie" pisma nie mają znaczenia. Należy bowiem w pierwszym rzędzie odnieść się do treści ustawy z dnia 12 czerwca 2003r. – Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130 poz. 1188 z późn. zm.), która w art. 45 stanowi, że potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego. Skoro więc ustawodawca w znaczeniu normatywnym w przepisach dotyczących prawa pocztowego używa jedynie określenia "nadanie przesyłki" to tym samym, stosując wykładnię systemową zewnętrzną należy przyjąć, że w istocie użycie w art. 83 §3 p.p.s.a. sformułowania "oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym" dotyczy nie tyle samego aktu przekazania pracownikowi urzędu pocztowego korespondencji ale polecenia doręczenia przesyłki, czego dowodem jest wydany dowód nadania (art. 45 w zw. z art. 3 pkt 8 cyt. ustawy – Prawo pocztowe). Biorąc również pod uwagę funkcję powołanego przepisu prawa pocztowego, a więc urzędowe potwierdzanie daty nadania, nie sposób przyjąć, aby potwierdzana dokumentem prywatnym ( a takim jest nieformalne potwierdzenie oddania książki nadawczej wraz z dołączoną korespondencją) data przekazania (oddania) przesyłki pracownikowi urzędu pocztowego stanowiła dowód złożenia wniosku w terminie w rozumieniu ww. art. 83§3 p.p.s.a., skoro jednocześnie nadawca zaniechał oczekiwania na wydanie mu potwierdzenia nadania przesyłki. W oparciu o powyższe Sąd przyjął, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2008r. został złożony w dniu 10 grudnia 2008r, a więc po terminie. Sąd nie rozpatrywał natomiast okoliczności dotyczących braku zawinienia przez stronę uchybienia terminowi do wniesienia takiego wniosku, bowiem strona nie wnosiła o przywrócenie terminu, a tylko w takim postępowaniu okoliczności te mają znaczenie. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na zasadzie art.141§3 p.p.s.a, który stanowi, że odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym