I SA/Kr 1147/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-11-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd uznał, że oświadczenia skarżącego dotyczące jego sytuacji materialnej budzą wątpliwości, a rozbieżności między wskazywanymi dochodami a wydatkami, a także sprzeczności w oświadczeniach majątkowych, uniemożliwiają rzetelną ocenę jego faktycznej sytuacji materialnej i nie pozwalają na przyznanie prawa pomocy, które ma charakter wyjątkowy.
Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wskazał na niskie dochody swoje i żony oraz na utrzymaniu dwoje dzieci. Po wezwaniu przez sąd przedstawił zeznania podatkowe za rok 2008, z których wynikały dochody z działalności gospodarczej oraz strata żony z tego tytułu. Skarżący podał również miesięczne wydatki rodziny i zadeklarował brak oszczędności. W trakcie postępowania pojawiły się sprzeczności w jego oświadczeniach dotyczących posiadanych nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 24 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26.05.2009r., znak [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 postanawia: oddalić wniosek. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną I. B. Na ich utrzymaniu pozostają dzieci: W.B. oraz N. B. We wniosku jako dochody wskazano jedynie wynagrodzenie za pracę małżonków. K. B. z tytułu umowy o pracę w "I." S.A. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 818,70 zł netto (1350 zł brutto). I. B. z tytułu umowy o pracę w "D". sp. z o.o. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 818,31 zł netto (1300 zł brutto). K. B. posiada 21 % udziałów w firmie "D. " sp. z o.o. Ze złożonych na wezwanie dokumentów natomiast wynika, że w 2008r. żona skarżącego osiągnęła dochód w wysokości 12.315 zł, jednocześnie poniosła stratę z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 11.520,30 zł (zeznanie podatkowe PIT/B). W tym samym roku K.B. uzyskał dochód w wysokości 10.775 zł (zeznanie podatkowe za 2008r.). Wskazywane natomiast miesięczne wydatki rodziny wynoszą około 2.131,00 zł i obejmują opłaty: za gaz - 1016,65 zł, za wodę - 181,55 zł, za prąd - 791,39 zł, za telefon - 141,83 zł. Ponadto miesięczne wydatki związane z wyżywieniem oraz drobnymi sprawami życia codziennego wynoszą ok. 1800 zł. Rodzina wnioskodawcy mieszka w domu jednorodzinnym K. B. - brata K. B.. Ponadto we wniosku skarżący podał, że posiada działki gruntowe na ul. B., a w oświadczeniu nadesłanym na wezwanie Sądu, stwierdził , że nie posiada działek. Postanowieniem z dnia 13 października 2009r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Skarżący złożył w terminie sprzeciw, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu, że z tytułu pozostawania przez skarżącego wspólnikiem spółek jawnych w 2008 r., uzyskał on dochód w wysokości 10.775 zł, co miesięcznie daje dochód w wysokości 897,91 zł. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano również, że żona wnioskodawcy odpowiednio z tego samego tytułu uzyskała dochód w wysokości 1.026,25 zł miesięcznie (łącznie miesięczny dochód skarżącego wraz z małżonką wynosi 3.561,17 zł). Ponadto opłaty za gaz w wysokości zadeklarowanej przez skarżącego jest de facto zawyżona, gdyż dotyczą okresu grzewczego, a faktycznie obciążenie z tego tytułu kształtuje się w wysokości średnio 350 zł miesięcznie. Zatem analiza powyższych kwot w zestawieniu z wskazywanymi kosztami utrzymania rodziny prowadzi w ocenie wnioskodawcy do wniosku, iż wydatki znajdują oparcie w osiąganych dochodach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał tej przesłanki. W ocenie Sądu budzą poważne wątpliwości i w związku z tym nie mogą zasługiwać na uwzględnienie oświadczenia i twierdzenia wnioskodawcy, zarówno te zawarte we wniosku jak i sprzeciwie, w zakresie porównania dochodów i wydatków rodziny wnioskodawcy. Przede wszystkim oceniana jest obecna sytuacja majątkowa wnioskodawcy, a zatem dotycząca roku 2009. Skarżący we wniosku złożonym na formularzu PPF (w rubryce dotyczącej dochodów) pomimo spoczywającego na nim obowiązku nie wskazywał w ogóle na dochody z tytułu swojej działalności gospodarczej (z tytułu pozostawania wspólnikiem spółek jawnych), jak i takie dochody z tytułu działalności żony. Dopiero na wezwanie referendarza przedstawił zeznania podatkowe, z których taka działalność i poszczególne dochody wynikają, przy czym dotyczy to roku 2008. Ponadto głębsza analiza prowadzi do wniosku, iż samo wskazywanie na miesięczne dochody jego małżonki z tytułu działalności gospodarczej za 2008r. w wysokości 1.026,25 zł nie jest ścisłe ponieważ w tym samym okresie poniosła stratę w wysokości 11.520,30 zł (zeznanie podatkowe PIT/B). Powyższe oznacza, że pomiędzy dochodami rodziny skarżącego, a wskazywanymi wydatkami występuje znaczna rozbieżność, prowadząca do wniosku, iż miesięczne wydatki przekraczają wskazywane w 2009r. miesięczne dochody, przy jednoczesnym twierdzeniu wnioskodawcy o braku jakichkolwiek oszczędności. Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje przy tym, że skoro instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i z założenia może być stosowana tylko do osób pozostających w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania takich okoliczności, a wszelkie rozbieżności i wątpliwości w tym zakresie prowadzą do odmowy udzielenia pomocy. Powyższe uwagi dotyczą również sprzeczności pomiędzy oświadczeniem K. B. zawartym w formularzu wniosku PPF, a nadesłanym później jego oświadczeniem w kwestii posiadania nieruchomości - działek gruntowych przy ul. B.. W konsekwencji zatem nie zasługujących na wiarę oświadczeń i twierdzeń wnioskodawcy nie jest możliwa rzetelna ocena jego faktycznej sytuacji materialnej, co prowadzi do wniosku, że K. B. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło