I SA/Kr 1147/14

WyrokWSA w Krakowie2015-01-27

Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Maja Chodacka, WSA Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, uznając, że nie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności ani nie wystąpiły inne uzasadnione przypadki, które pociągnęłyby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Nie stwierdzono całkowitej nieściągalności długu, gdyż nie było podstaw do definitywnego stwierdzenia braku majątku podlegającego egzekucji, a organ dostrzegł potencjalne możliwości wyegzekwowania należności. Ponadto, wnioskodawca nie wykazał, że splata zadłużenia pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności nie przedstawił dokumentacji potwierdzającej niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych lub uniemożliwiający podjęcie pracy stan zdrowia.
Stan faktyczny
T.S. złożył wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, argumentując to nieświadomością obowiązku, brakiem dochodu i majątku oraz ciężką chorobą. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności i niewystarczające udokumentowanie trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Prezes ZUS utrzymał decyzję w mocy. T.S. zaskarżył decyzje do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących umorzenia oraz procedury administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1147/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r., sprawy ze skargi T.S., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 11 kwietnia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, - skargę oddala - W dniu 20 listopada 2013 r. do Oddziału ZUS wpłynął wniosek T.S. o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu wskazał na nieświadomość obowiązku opłacenia składek na ZUS w sytuacji podlegania systemowi KRUS. W sytuacji, gdy przepisy prawa są tak skomplikowane, wnioskodawca zdał się na informacje udzielane mu przez urzędników. Ponadto podniósł, że nie posiada żadnego stałego dochodu ani majątku, który mógłby być źródłem pokrycia zaległości, a dodatkowo ciężko choruje, co w istocie uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej. Decyzją z dnia 20 lutego 2014r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek na: - ubezpieczenia społeczne za: okres od kwietnia 2002 r. do grudnia 2003 r., okres od września 2004 r. do kwietnia 2008 r., czerwiec 2008 r., oraz okres od października 2008 r. do lutego 2012 r. w łącznej kwocie 65.486,17 zł, - ubezpieczenie zdrowotne za: okres od kwietnia 2002 r. do grudnia 2003 r., okres od września 2004 r. do kwietnia 2008 r., czerwiec 2008 r., oraz okres od października 2008 r. do lutego 2012 r. w łącznej kwocie 33.701.53 zł, - Fundusz Pracy za: okres od kwietnia 2002 r. do grudnia 2003 r., okres od września 2004 r. do kwietnia 2008 r., czerwiec 2008 r., oraz okres od października 2008 r. do lutego 2012 r. w łącznej kwocie 5.160,50 zł. Odnosząc się do przesłanek określonych w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1442) wskazano, że aktualnie w stosunku do T. S.nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nie można zatem definitywnie stwierdzić braku majątku podlegającego egzekucji, bowiem takiego stwierdzenia może dokonać organ, który postępowanie egzekucyjne prowadzi. Pozostałe wskazane w przepisie przesłanki nie dotyczą natomiast sytuacji prawnej, faktycznej i materialnej, w jakiej obecnie znajduje się podatnik. W konsekwencji organ doszedł do przekonania, że w tym przypadku nie występuje całkowita nieściągalność. W kontekście przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365) stwierdzono, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów, które pozwoliłyby uznać, iż splata należności z tytułu składek pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, gdyż nie przedłożono żadnej dokumentacji świadczącej o tym, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nie przedłożył on również żadnej dokumentacji potwierdzającej podnoszony we wniosku tragiczny stan zdrowia mający uniemożliwiać mu podjęcie zatrudnienia. Złożona dokumentacja medyczna członków rodziny nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że ich stan zdrowia wymaga stałej opieki osób trzecich oraz ponoszenie z tego tytułu wydatków. Ponadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, każdy kto podejmuje się prowadzenia działalności gospodarczej, zobowiązany jest m.in. do sporządzania wymaganej przepisami prawa poprawnej dokumentacji zgłoszeniowej i rozliczeniowej, terminowego dokonywania comiesięcznych wpłat składek oraz informowania o wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie jego sprawy wnioskodawca wskazał, że od samego początku wnosił o umorzenie wszelkich zaległych składek. Tymczasem uprzednio organ wypowiadał się już w przedmiocie wniosku zobowiązanego ograniczając jego przedmiot jedynie do okresu będącego przedmiotem zainteresowania ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551, powoływanej dalej jako "u.u." lub "ustawa abolicyjna"). W skarżonym obecnie rozstrzygnięciu organ pominął w całości te okoliczności. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest na utrzymaniu schorowanej żony, która pobiera emeryturę w wysokości około 700,00 zł, za co musi utrzymać nie tylko oboje małżonków, lecz również ich syna K. S., zmagającego się z nowotworem. W ocenie wnioskodawcy ZUS nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności związanych z jego sytuacją majątkową i rodzinną. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2014r. nr [...]Prezes ZUS utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że w świetle zgromadzonej dokumentacji wnioskodawca zamieszkuje wraz z żoną i synem w domu, który darował w 2008 r. synowi. Wnioskodawca obecnie nie pracuje, a jedyne źródło dochodu rodziny stanowi renta żony w wysokości 717,35 zł. Daje to średni dochód przypadający na jednego członka rodziny w kwocie ok. 240 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nic ponosi wydatków związanych z utrzymaniem. Poinformował o licznych schorzeniach, jednak przedłożył jedynie konsultację kardiologiczną, w której zdiagnozowano u niego nadciśnienie tętnicze pierwotne i chorobę niedokrwienną serca. Schorzenia te wymagają leczenia farmakologicznego. Kwota wydatków na leczenie to 100 zł. Brak jest jednak nadal dokumentacji medycznej potwierdzającej inne problemy zdrowotne, w tym problemy ze słuchem. Organ podkreślił, że wnioskodawca obecnie nie poszukuje aktywnie pracy, o czym świadczy fakt, że nie zarejestrował się w Urzędzie Pracy. Wiek dłużnika, z pewnością stanowi utrudnienie w pozyskaniu pracy, jednakże nie można przyjąć, ze nie znajdzie zatrudnienia w przyszłości. Tym bardziej, że nie przedłożył żadnych dokumentów świadczących o niemożliwości wykonywania pracy ze względów zdrowotnych. Dopiero w przypadku gdy wyczerpane zostaną wszelkie możliwości polepszenia jego sytuacji zasadne byłoby umorzenie długu. Odnosząc się do kwestii przedmiotu wniosku przypomniano, że decyzja z dnia 17 stycznia 2014 r. dotyczyła umorzenia zaległości w kontekście ustawy abolicyjnej, a to zgodnie ze sprecyzowanym wnioskiem skarżącego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił organowi naruszenie: - art. 28 u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię, wskutek przyjęcia, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala stwierdzić brak podstaw do umorzenia należności, podczas gdy materiał zebrany w sprawie potwierdza zasadność wniosku, - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności związanych obecną tragiczną sytuacją majątkową skarżącego oraz sytuacją zdrowotną jego rodziny. W konsekwencji tak sformułowanych zarzutów skarżący zażądał uchylenia obu opisanych decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie przypomnieć należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika akt sprawy, skarżący wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres prowadzonej przezeń działalności gospodarczej. W związku z treścią wniosku zastosowanie w sprawie miały przepisy art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity - Dz. U. z 2009r., nr 205, poz. 1585 ze zm., powoływanej dalej jako "u.s.u.s."). Zgodnie z ust. 1 wymienionego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Na podstawie ust. 2 powołanego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, w myśl którego to należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Oznacza to, iż w przypadku stwierdzenia przez organ rentowy, iż w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności organ może w uzasadnionych przypadkach umorzyć należności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, powoływanym dalej jako "rozporządzenie wykonawcze"), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. W świetle § 3 ust. 1 tego rozporządzenia wykonawczego zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Użyte przez ustawodawcę na gruncie wspomnianych przepisów sformułowania (odpowiednio: "mogą być umarzane", "może umorzyć") oznaczają, że umorzenie składek na ubezpieczenie opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. Przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym organ administracji obowiązany jest natomiast do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero wnikliwa analiza stanu faktycznego stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Decyzja odmowna musi być więc należycie uzasadniona tak aby nie można jej było postawić zarzutu dowolności. W szczególności winna ona zawierać dokładne wyjaśnienie sytuacji materialnej strony skarżącej, wysokości zaległych należności oraz dokładne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając takie a nie inne rozstrzygnięcie. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Podkreślić więc trzeba, iż rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy bądź okoliczności podnoszonych przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Na wstępie zaznaczyć należy, że z racji nakreślonej wyżej kognicji sądu administracyjnego nie była przedmiotem oceny prawidłowość postępowania organu zmierzającego do wydania w stosunku do skarżącego decyzji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551), formułującej odrębne przesłanki udzielenia ulgi. Rzeczą sądu administracyjnego nie jest też weryfikacja zasadności objęcia skarżącego zasadami powszechnego systemu ubezpieczeń, gdyż stanowi to domenę sądu powszechnego. W rozpoznawanej sprawie organ administracji podjął działania zmierzająca do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w oparciu o dokumenty uzyskane z urzędu oraz przedłożone przez skarżącego. ZUS szczegółowo wyjaśnił dochody i wydatki strony, jej możliwości zarobkowe, sytuację zdrowotną, rodzinną i majątkową. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy rozważał możliwości uiszczenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Organ wziął pod uwagę cały zebrany materiał dowodowy zaś w uzasadnieniach swoich decyzji wskazano podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia. W szczególności ZUS odniósł się do poszczególnych dowodów i po analizie całego materiału dowodowego doszedł do przekonania, że nie istnieją przesłanki do stwierdzenia, iż skarżący nie jest lub nie będzie stanie w przyszłości spłacić zaległości składkowych. W pierwszej kolejności należy przyznać rację organowi rentowemu, że w stosunku do skarżącego nie można mówić o spełnieniu przesłanki całkowitej nieściągalności. Jak już wzmiankowano zamknięty katalog przypadków całkowitej nieściągalności zawiera art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Analiza tych przepisu prowadzi do wniosku, że żadna z wymienionych przesłanek nie ma zastosowania względem skarżącego. Organ wskazywał w tym kontekście że aktualnie w stosunku do T. S.nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nie można zatem definitywnie stwierdzić braku majątku podlegającego egzekucji, bowiem takiego stwierdzenia może dokonać organ, który postępowanie egzekucyjne prowadzi. Jak słusznie podnosi organ rentowy, płatnik odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Ponadto obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji zatem nie dało się z całą stanowczością stwierdzić, że brak jest majątku, z którego ZUS mógłby się zaspokoić. Ocena odnośnie braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, czy też wystąpienia trwałej nieściągalności długu należy zresztą wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne, a dodatkowo skoro organ rentowy jako wierzyciel dostrzegł dalsze możliwości wyegzekwowania zaległych należności w drodze przymusowej, to w takiej sytuacji decyzja o ich umorzeniu byłaby decyzją przedwczesną i niezasadną. Dokonując natomiast analizy stanowiska organu rentowego dotyczącego odmowy umorzenia wskazanych należności w oparciu o § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego należy podkreślić, że organ podjął wszelkie możliwe kroki w kierunku ustalenia aktualnej sytuacji rodzinnej, majątkowej i zdrowotnej skarżącego i jego rodziny. Zebrał informacje odnośnie do uzyskiwanych przez skarżącego dochodów, by następnie odnieść je do struktury deklarowanych wydatków. Niemniej jednak doszedł do uprawnionego przekonania, że zobowiązany nie znajdzie się w sytuacji, w której rodzina zostanie pozbawiona środków do życia. Wnioskodawca zamieszkuje bowiem wraz z żoną i synem w domu, który darował w 2008r. synowi. Obecnie nie pracuje, a jedyne źródło dochodu rodziny stanowi renta żony w wysokości 717,35 zł. Daje to średni dochód przypadający na jednego członka rodziny w kwocie ok. 240 zł miesięcznie, po potrąceniu wydatków na leki. Oznacza to, że sam skarżący nie ponosi zasadniczo większych kosztów bieżącego utrzymania, gdyż te zapewniają mu środki dostarczone przez najbliższych, zwłaszcza przez obdarowanego wcześniej syna u którego zamieszkuje. Jednocześnie organ słusznie podkreśla, że wnioskodawca obecnie nie poszukuje aktywnie pracy, skoro nie zarejestrował się w Urzędzie Pracy. Oczywiste jest, że w ciężkiej sytuacji rynkowej znalezienie zatrudnienia w wieku dłużnika nie jest łatwe, nie wyklucza to jednak przecież w ogóle możliwości znalezienia zatrudnienia w przyszłości. Analiza akt sprawy nie pozwala przy tym na stwierdzenie, że skarżący dotknięty jest schorzeniami uniemożliwiającymi mu podjęcie pracy zawodowej. Deklarowane dolegliwości (nadciśnienie, prostata) nie są niczym nadzwyczajnym w grupie wiekowej wnioskodawcy. Co istotne, dochodząc do wniosku o braku przesłanek umorzenia organ nie abstrahował od wysokości obciążającego skarżącego zobowiązania z tytułu zaległych składek. W kontekście § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego organ w sposób prawidłowy przyjął, że skarżący, iżby stan zdrowia jego syna umożliwiał umorzenie względem niego zaległości. W świetle jednoznacznej treści tego przepisu przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacanie należności. Końcowo wyjaśnić należy, że umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległości, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Nie można też postawić organom ZUS-u zarzutu pominięcia faktu wydania w stosunku do skarżącego decyzji z dnia 17 stycznia 2014r. w przedmiocie umorzenia zaległości składkowych za lata 1999 do 2009 na podstawie wspomnianej wcześniej "ustawy abolicyjnej". Ta decyzja opierała się bowiem na analizie odmiennych przesłanek, określonych wyłącznie tą ustawą a nadto nie rozstrzygnęła ona ostatecznie o umorzeniu tych zaległości lecz o określeniu warunków do ich umorzenia, po spełnieniu przez zobowiązanego pozostałych wymaganych przez tą ustawę wymogów. Przedmiotem rozpoznania Sadu w niniejszej sprawie nie była nadto decyzja z 17 stycznia 2015r. stąd bezprzedmiotowa jest ocena tego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sad orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło