I SA/Kr 1149/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-04-23

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinien zostać zwolniony od wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 195 § 2 PPSA, może uchylić własne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, jeśli zażalenie na to postanowienie jest oczywiście uzasadnione. W przypadku, gdy skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny, należy mu przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym zwolnienie od wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżący P. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Wnioskiem tym skarżący domagał się zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Wcześniejsze postanowienia referendarza sądowego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddaliły ten wniosek. Skarżący wniósł zażalenie do NSA, a następnie WSA, działając na podstawie art. 195 § 2 PPSA, rozpoznał sprawę ponownie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił własne postanowienie z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 1149/08 i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za 2004 r. i 2005 r. postanawia I uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 1149/08, II przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2008r. Nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2008r. nr [...] odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za 2004r. i 2005r. w kwocie 332.434,00 zł. Jak wynikało z uzasadnienia wniosku oraz zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" P. R. mieszka u rodziców. Miesięcznie uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.732,00 zł brutto (1.700,00 zł plus premia za nadgodziny 250,00 zł) Emerytury rodziców wynoszą natomiast łącznie ok. 3.500,00 zł. P. R. przekazuje im co miesiąc 300,00 zł na utrzymanie. Na dojazdy do pracy wydaje ok. 80,00 zł miesięcznie. Spłaca dwa kredyty, których raty wynoszą 310,00 zł i 700,00 zł. Jest właścicielem nieruchomości o pow. 7a. Z tytułu odpowiedzialności za zaległości podatkowe nieistniejącej już spółki "F", której był wspólnikiem, wykazuje kwotę 332.486,80 zł, a odsetki od tej kwoty we wrześniu 2007r. przekroczyły już kwotę 100.000,00 zł. Skarżący nie wykazał cennych ruchomości ani oszczędności. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2008r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku wniesionego przez wnioskodawcę sprzeciwu postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie również oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, w którym zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia jeszcze raz przytoczono okoliczności dotyczące sytuacji osobistej skarżącego wskazując, że uzyskując miesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.270,00 zł, przekazuje rodzicom na koszty utrzymania ok. 300,00 zł, na dojazdy do pracy wydaje ok. 80,00 zł, a nadto spłaca dwa kredyty w miesięcznych ratach 310,00 zł i 700,00 zł. Ponadto skarżący w systemie ratalnym spłaca pożyczkę na kwotę 9.900 zł po 310,25 zł miesięcznie. Zdaniem skarżącego w zaskarżonym postanowieniu Sąd nie wykazał okoliczności istotnych dla oceny realnych możliwości finansowych wnioskodawcy, w szczególności zaś rzeczywistej kwoty ciążących na nim zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przywołany przepis stwarza możliwość dokonania autokontroli wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w przypadku zaskarżenia go w drodze zażalenia. W ocenie Sądu po zapoznaniu się z zarzutami zażalenia i ponownym przeanalizowaniu sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego należy uznać złożone zażalenie za oczywiście uzasadnione. Rozpatrując kwestię przyznania skarżącemu prawa pomocy Sąd doszedł do przekonania, że nie jest on w stanie bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanych dochodów, pokryć koszty sądowe. Uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł przekracza zasoby finansowe, którymi dysponuje strona. Nawet przy rozsądnym planowaniu wydatków skarżący nie będzie w stanie poczynić oszczędności pozwalających na pokrycie kosztów sądowych - spłaca on bowiem kredyty, ponosi koszty utrzymania u rodziców. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, zasadnym stało się zrewidowanie poczynionych uprzednio w zaskarżonym postanowieniu ustaleń i przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Zgodnie z art. 246 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów do pokrycia kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Mając na uwadze wspomniane okoliczności przyjąć należy, że skarżący wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie uiścić należnego wpisu sądowego bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. Biorąc pod uwagę w szczególności wysokość comiesięcznych, stałych dochodów skarżącego w wysokości 1.270,00 zł brutto w zestawieniu z wydatkami na utrzymanie, brakiem oszczędności, obciążającymi skarżącego kredytami i pożyczką, których miesięczne raty wynoszą w sumie 1.320,25 zł zaistniały przesłanki uzasadniające zwolnienie strony od wpisu sądowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 195 § 2 i art. 246 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło