I SA/Kr 1150/08

Dnia 23 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. R. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2009 roku zwalniającego w ½ części z kosztów sądowych oraz oddalającego z pozostałej części wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 marca 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od towarów i usług za lata 2004 i 2005 postanawia: zwolnić skarżącego z ½ części wpisu od skargi kasacyjnej Postanowieniem z dnia 30 października 2010 roku referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił P. R. (zwanego dalej "skarżącym") w ½ części z kosztów sądowych oraz oddalił z pozostałej części wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu referendarz wskazał, że jak wynikało z przedłożonych przez skarżącego dokumentów, skarżący mieszkał u rodziców. Z tytułu umowy o pracę uzyskiwać miał wynagrodzenie w wysokości 1500 zł. miesięcznie, brutto. W roku 2008 osiągnął dochód w wysokości 22 000,80 zł. Z otrzymywanej przez niego pensji potrącana miała być suma 156,90 zł. w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Emerytury rodziców wynosić miały natomiast łącznie ok. 3500 zł. P. R. przekazywać miał przy tym rodzicom na koszty utrzymania kwotę 200 zł. miesięcznie, zaś na wyżywienie wydawać sumę 500 zł. Był przy tym właścicielem nieruchomości w L. o pow. 7 a. W ocenie referendarza, sytuacja finansowa skarżącego nie miała znamion wyjątkowości. Świadczyć o tym miało min. uiszczenie opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł. W wniesionym sprzeciwie pełnomocnik skarżącego wskazał, że jego sytuacja majątkowa jest wyjątkowa. W konsekwencji wydatek 250zł z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej w porównaniu do uiszczonej kwoty 100zł przekraczać miał możliwości skarżącego. W dodatkowym piśmie skarżący potwierdził otrzymywanie 1500zł brutto z tytułu wynagrodzenia, dołączył dokumenty potwierdzające potrącenia egzekucyjne, a także wskazał, że nie otrzymuje pomocy od swoich rodziców. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Orzekający Sąd, rozpatrując sprawę, wziął więc ponownie pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i to zarówno te wykazane we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i te wskazane w wniesionym sprzeciwie. Na wstępie należy więc powtórzyć, że zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 ww. ustawy przysługuje przy tym osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Zwolnienie od kosztów sądowych jest bowiem odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 tejże ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, traktowane jest jako pomoc państwa w zapewnieniu stronom prawa do sądu. W ocenie Sądu przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w wysokości ½ części wpisu od skargi kasacyjnej powoduje, że skarżący zobowiązany byłby do uiszczenia kwoty 125zł, a nie jak zasugerowano w sprzeciwie 250zł. Zgodnie bowiem z §3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 z późn. zm.) wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Skoro więc wpis od skargi wynosił 500zł, to ½ wpisu od skargi kasacyjnej wynosi 125zł. Należy zauważyć, że skarżący ma stałą pracę, zatrudniony jest na pełnym etacie, otrzymuje stały dochód. Koszty jego utrzymania nie obejmują formalnie kosztów eksploatacji mieszkania, skoro zamieszkuje u rodziców. W ocenie Sądu, skoro skarżący pomimo tego ponosi wspólnie z rodzicami koszty utrzymania nieruchomości, w której wspólnie zamieszkują, nie może oczekiwać daleko idącej pomocy państwa, w sytuacji gdy ani wiek, ani stan zdrowia skarżącego nie ograniczają jego możliwości zarobkowych. Tym bardziej, że uzyskał już pomoc w postaci zwolnienia w całości od wpisu w wysokości 500zł na etapie wniesienia skargi. W ocenie Sądu podzielić należy poglądy doktryny (przytaczane poprzednio przez referendarza w ww. postanowieniu), że w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. W rezultacie skoro skarżący przekazuje miesięcznie rodzicom ok. 200zl to w ocenie Sądu, możliwym jest poniesienie jednorazowo kosztu należnego wpisu w wysokości 125zł. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie ww. art. 260 w zw. z art. 245 i 246§1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.