I SA/Kr 1150/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 maja 2010 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości postanawia : - skargę odrzucić - Wójt Gminy C. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 maja 2010 r., którą uchylono wydaną przez niego w dniu 12 stycznia 2010 r. decyzję w sprawie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia E. W. podatku od nieruchomości za 2009 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, wskazując, iż organ gminy, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie nie jest uprawniony w imieniu reprezentowanej przez siebie jednostki samorządu terytorialnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej określanej jako "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Jak stanowi natomiast art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58§3 p.p.s.a). Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ administracji publicznej, który na mocy przepisów prawa został w sprawie powołany do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1982 r., sygn. akt SA/Gd 165/82, ONSA 1982/1/49). "Organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przedmiot sprawy rozstrzyganej decyzją nie dotyczy interesu prawnego tego organu, gdyż nie działa on jako nosiciel tegoż w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., lecz jako podmiot wykonujący przyznane mu kompetencje" (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, LEX nr 197511). Skarżący w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art. 1 c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 ze zm.), który koresponduje z art.13 § 1 Ordynacji podatkowej, organem podatkowym pierwszej instancji stosownie do swojej właściwości. Także w doktrynie podkreśla się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 240-241). Tak więc postępowanie może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał w sprawie rozstrzygnięcie nadawałoby temu organowi, w zależności od etapu załatwiania sprawy indywidualnej, dwojakie uprawnienia – raz organu wydającego akt administracyjny, innym razem zaś strony postępowania. Złożenie skargi przez organ I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, a mianowicie: skarżący (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84; OSNC 1985, z. 7, poz. 86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego - OSP 1986, z.2, poz. 26). W związku z tym podkreślić należy, iż "organy administracji publicznej nie mają uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest również właściwe do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej." (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 915/05, LEX nr 194664). Stanowisko powyższe potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt K 32/08, OTK-A 2009/9/139, w którym uznał za zgodne z art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: art. 33 p.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał decyzję jako organ pierwszej instancji, a także przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim odmawia jednostce samorządu terytorialnego prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sprawach, w których organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję w I instancji. Podsumowując stwierdzić należy, iż Wójt Gminy C., jako organ administracji, który w I instancji wydał decyzję o umorzeniu postępowania w zakresie dotyczącym ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, nie posiada w przedmiotowej sprawie legitymacji do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Legitymację taką posiada bowiem podatnik i to jego interesu prawnego dotyczy toczące się postępowanie. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 58 §1 pkt 6 i §3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.