I SA/Kr 1159/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, z dnia [...] , [...] ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w kwocie 118 823 zł. postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Ł. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...],w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, z dnia [..] , nr [...] ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w kwocie 118 823 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów, z Ł. C. nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym inne osoby. Prowadzi on działalność gospodarczą , która przynosi mu dochód w wysokości ok. 2000 zł. miesięcznie. Z tego tytułu w roku 2006 poniósł stratę w wysokości 199 967,81 zł. przy 915 776,93 zł. przychodu. W tym samym roku ze stosunku pracy Ł. C. uzyskał dochód w kwocie 29 240,62 zł. W miesiącu wrześniu 2007r. wartość nabytych towarów i usług w ramach prowadzonej działalności wyniosła (67 000 zł. +56 740 zł. ) 123 740 zł. Ł. C. jest właścicielem konta w [...] S.A. Oddział w O., którego saldo na dzień 15.11.2007 wynosiło 40 465,92 zł. oraz nieruchomości rolnych o pow. 0,3101ha (wartość 2000 zł. ) i o pow. 0,332 ha (wartość 2500 zł. ). Posiada również oszczędności w kwocie 1500 zł. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest właścicielem szeregu używanych pojazdów takich jak: - ciągnik S. , rok. prod. 1997 (wartość 19 000 zł. ) ;- ciągnik R., rok. prod. 1998 (wartość 10 000 zł. );-F., rok. prod. 2003 (wartość 18 000 zł. );-M, rok. prod. 1997 (wartość 2 200 zł. ),- naczepa A , rok. prod. 1992 (wartość 5 000 zł. );- naczepa K., rok. prod. 1993 (wartość 3 000 zł. ); - naczepa H., rok. prod. 1993 (wartość 4 000 zł. );- naczepa L., rok. prod. 1993 (wartość 3 000 zł. ); - naczepa D., rok. prod. 1998 (wartość 8 000 zł. ); -naczepa D., rok. prod. 1998 (wartość 8 000 zł. ); - naczepa M., rok. prod. 1973 (wartość 3 000 zł. ); - sam. V., rok. prod. 1985 (wartość 7 400 zł. );- sam. specjalny M., rok. prod. 1992 (wartość 3 000 zł. ) Strona skarżąca podkreśla , iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ma należności wobec Skarbu Państwa w kwocie 8000 zł. oraz zobowiązania podatkowe w kwocie 90 000 zł. Ponadto wymienia też zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek na sumę 60 000 zł. oraz inne na kwotę 15 000 zł. Oświadcza również, że jest poręczycielem kilku kredytów o wartości 600 000 zł. a zobowiązanie podatkowe w kwocie ponad 118 000 zł. wobec Urzędu Skarbowego w O. zostało spłacone. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się bowiem , ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzekającego podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ł. C. cały czas prowadzi działalność gospodarczą i to znacznych rozmiarów biorąc pod uwagę wartość towarów i usług nabytych we wrześniu 2007r na kwotę 123 740 zł. Swój dochód określa na 2000 zł. miesięcznie i podnosi, iż nie ma oszczędności , lokat ,papierów wartościowych, akcji, obligacji. Tymczasem na koncie w [...] S.A. Oddział w O. na dzień 15.11.2007 widnieje kwota 40 465,92 zł. Z jednej strony we wniosku Ł. C. oświadcza , że ma oszczędności w kwocie 1500 zł. z drugiej w późniejszej korespondencji oświadcza, że nie ma oszczędności. Wobec tych faktów zeznania strony skarżącej stają się mało wiarygodne, niespójne a wręcz przeczą sobie. Ponadto z art. 246§1 w/w ustawy wynika, iż to na stronie skarżącej wnoszącej wniosek o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony skarżącej. Stąd też Ł. C. został wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. "Spis miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami poparty odpowiednimi rachunkami" oraz "odcinki przelewów lub przekazów rat płaconych z tytułu zaciągniętych pożyczek" nie zostały przez stronę skarżącą w ogóle przedłożone. Podkreślić wypada ,w tym miejscu, iż nadesłanie "spisu wydatków związanych z bieżącymi potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej za październik 2007r." nie mieści się w pojęciu "spisu miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami" albowiem zarówno sprawa sądowoadministracyjna jak i wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczą osoby fizycznej – Ł. C. i ocenie podlega jego sytuacja majątkowa a nie firmy czy też osoby prawnej. Zarówno w przypadku nienadesłania odpowiednich dokumentów jak i przysłania niewłaściwego – zbędnego spisu wydatków zachowania te należy traktować jako działania wymijające strony skarżącej, która raczej utrudnia ustalenie niż "wykazuje" swój stan majątkowy i zdolności płatnicze. W ocenie sytuacji majątkowej Ł. C. orzekający uwzględnił również fakt posiadania przez niego nieruchomości o łącznej wartości 4500 zł. i licznych pojazdów, których wartość wielokrotnie przekracza kwotę wpisu w przedmiotowej sprawie tj. 2000 zł. Podsumowując należy stwierdzić , że po pierwsze, Ł. C. nie dołożył należytej staranności przy wykazywaniu przesłanek prawa pomocy, po drugie zaś, majątek jaki posiada ( nieruchomości , pojazdy) i zasoby pieniężne w zupełności pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Pamiętać bowiem trzeba, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. [por. Hanna Knysiak – Molczyk,( w : ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , Warszawa 2005 , s.628) Biorąc pod uwagę powyższe , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2,w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.