I SA/Kr 1159/09

|Sygn. akt I SA/Kr 1159/09 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010r., sprawy ze skarg G. S., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28 maja 2009r. Nr [...], Nr [...], w przedmiocie odmowy odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. i odmowy, umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w tym podatku, - s k a r g i o d d a l a - Sygnatura akt: I SA/Kr 1159/09 UZASADNIENIE Decyzjami z dnia 21 października 2008 roku nr [...] oraz [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił G. S. odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36L) za 2007 roku w kwocie 27.226 zł oraz odsetek w kwocie 919 zł jak i odmówił umorzenia w/w odsetek za zwłokę. W uzasadnieniach decyzji organ podał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), które jako przesłanki odroczenia bądź umorzenia należności podatkowej podają istnienie uzasadnionego ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W opinii organu ważnym interesem podatnika nie jest oszukanie G. S. przez wspólnika w ramach prowadzonej z tą osobą wspólnej działalności gospodarczej w postaci spółki cywilnej, który to właśnie rzekomo miał doprowadzić do powstania obecnej zaległości w podatku dochodowym wnioskodawcy. Poza tym organ podkreśli, że udzielnie wnioskowanych ulg w tej sytuacji prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania G. S. w stosunku do pozostałych podatników. Na skutek złożonego odwołania decyzjami z dnia 15 stycznia 2009 roku nr: [...]oraz [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił obie zaskarżone decyzje, albowiem z akt sprawy wynikało, iż wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą (był mikroprzedsiębiorcą). W związku z tym jego prośbę o odroczenie spłaty podatku oraz umorzenie odsetek za zwłokę należało rozpatrzyć również pod kątem art. 67b§ 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, czyli z uwzględnieniem przepisów dotyczących udzielania pomocy "de minimis", czego jednak organ nie uczynił. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzjami z dnia 23 lutego 2009 roku nr: [...]oraz [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie odmówił G. S. odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36L) za 2007 roku w kwocie 27.226 zł oraz odsetek w kwocie 919 zł jak i odmówił umorzenia w/w odsetek za zwłokę. Powielając swoją wcześniejszą argumentację dodał również, iż nie zachodzą warunki , określone w art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ G. S. wystąpił ze spółki cywilnej "A" i chociaż formalnie został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, to według własnego oświadczenia formalnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Dlatego też ewentualne udzielenie wnioskowanej pomocy nie byłoby traktowane jako wsparcie przedsiębiorcy, ale jako korzyść ekonomiczna strony i odsunięcie w czasie zapłaty należnego zobowiązania podatkowego. W odwołaniu z dnia 16 marca 2009 roku G. S. domagał się odroczenia zaległości podatkowej za 2007 roku, umorzenia odsetek za zwłokę oraz wstrzymania egzekucji komorniczej. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, iż nie uchyla się od zapłaty należnego podatku, ale jego obecna wysokość jest wirtualna. Jego wspólnik bowiem dokonał szeregu nadużyć finansowych (m.in. fałszerstwa faktur), które spowodowały zawyżenie zadeklarowanej (PIT-36L) za 2007 rok wysokości podatku dochodowego, związanego z prowadzoną przez G. S. działalnością gospodarczą w formie spółki cywilnej. W chwili obecnej prokuratura prowadzi postępowanie związane z w/w nadużyciami wspólnika wnioskodawcy. Wobec czego, jego zdaniem, prośba o odroczenie zapłaty podatku do czasu zakończenia postępowania w prokuraturze i umorzenie odsetek za zwłokę, które powstały nie z winy G. S. jest jak najbardziej usprawiedliwiona. Decyzjami z dnia 28 maja 2009 roku nr [...]oraz [...]Dyrektor Izby skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia, w pełni podzielając stanowiska organu pierwszej instancji. W skargach z dnia 30 czerwca 2009 roku G. S. wnioskował o uchylenie decyzji organów obu instancji, podtrzymując swojej wcześniejsze zarzuty i ich uzasadnienie. Jeszcze raz przy tym podkreślił, że wskazana w deklaracji za 2007 rok (PIT- 36L) kwota podatku ma charakter wirtualny i została spowodowana przez oszustwa finansowe wspólnika skarżącego. W odpowiedziach na skargi z dnia 28 lipca 2009 roku Dyrektor Izby Skarbowej zażądał ich oddalenia, powtarzając dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. . Zgodnie z postanowieniami art. 67a § 1 pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może _@POCZ@__odroczyć termin płatności podatku lub umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe albo odsetki za zwłokę. Dodatkowo w świetle art. 67 b§ 1 pkt 2 ustawy organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które nie stanowią pomocy publicznej (pkt 1), stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis (pkt 2), które stanowią pomoc publiczną udzielaną na cele wskazane w pkt 3. Interpretując powyższe przepisy trzeba mieć na uwadze, co też zresztą zauważyły organy, iż w art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej sformułowane zostały ogólne przesłanki udzielania wszystkim podmiotom wskazanych tam ulg w regulacji zobowiązań podatkowych. Art. 67 b § 1 omawianego aktu prawnego odnosi się natomiast do węższego zakresu osób tj. podatników prowadzących działalność gospodarczą, wymieniając dodatkowe przesłanki, których spełnienie jest konieczne dla uzyskania danej ulgi. Innymi słowy, niezależnie od warunków, określonych w art. 67b§ 1 Ordynacji podatkowej najpierw w każdym przypadku muszą zostać spełnione przesłanki, wymienione w art. 67a § 1 ustawy tj. istnienie uzasadnionego ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego. Odmienna wykładnia prowadziłaby bowiem do bezpodstawnego uprzywilejowania podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, w stosunku do których nie badano by interesu prywatnego lub publicznego, lecz wyłącznie spełnienie wymogów z art. 67 b § 1 ustawy, które przecież wprowadzono nie celem liberalizacji ale zaostrzenia kryteriów otrzymania przez podmioty gospodarcze pomocy ze względu na zasadę równowagi (wolności) konkurencyjnej między przedsiębiorcami (vide także wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lutego 2009 roku, I SA/Go 880/2008 LexPolonica nr 2058392). Wobec tego zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie istnienia lub nie uzasadnionego ważnego interesu prywatnego lun interesu publicznego. Skarżący w/w interesów dla odroczenia zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 oraz umorzenia odsetek za zwłokę upatruje właściwie jedynie w tym, że omawiana zaległość powstała w wyniku oszustw jego wspólnika. Wobec czego zadeklarowana kwota podatku dochodowego za 2007 rok nie jest prawdziwa. Zdaniem G. S. do ukończenia prowadzonego w prokuraturze postępowania w sprawie nadużyć wspomnianego wspólnika należałoby zatem odroczyć termin zapłaty podatku oraz z tego powodu umorzyć odsetki za zwłokę od tej zaległości. W opinii Sądu więc w rzeczywistości skarżący kwestionuje wysokość zadeklarowanego przez siebie podatku. Jednakże podnoszenie tego rodzaju zarzutów w postępowaniu w przedmiocie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych jest irrelewantne. Organy w tym postępowaniu nie mają bowiem obowiązku badać prawidłowości zadeklarowanej kwoty tytułem podatku. Tym bardziej nie mogłyby też skutecznie jej zakwestionować. Przedmiotowa okoliczność nie stanowi również ani uzasadnionego ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego w rozumieniu art. 67a § 1 ustawy. Zgodnie z utrwalonym podglądem doktryny i judykatury ważny interes podatnika polega na istnieniu nadzwyczajnych względów, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (tak B. Dauter, Komentarz Lex – Polonica do art. 67 §1 a Ordynacji podatkowej). Dodaje się również, ze zawężenie ustawowych wymagań do przypadków, w których podatnik - wskutek uiszczenia podatku - miałby pozostawać bez środków do życia i korzystać ze środków pomocy społecznej, jest niedopuszczalną interpretacją na niekorzyść podatnika (wyrok NSA z 24 października 1995 r., SA/P. 539/95, POP 1998, nr 3, poz. 90). Niemniej jednak zawsze należy pamiętać, iż zobowiązania podatkowe określone ustawami mają charakter powszechny. Możliwość natomiast udzielenia omawianych ulg podatkowych stanowi odstępstwo od tej zasady i powinna mieć charakter wyjątkowy. Ten wyjątkowy charakter powoduje, że nie mogą stanowić podstawy do pozytywnych rozstrzygnięć wszelkie okoliczności, będące następstwem określonych decyzji gospodarczych podatnika. W szczególności nie są nimi niepowodzenia w działalności gospodarczej, nieuczciwość kontrahentów lub wspólnika oraz brak doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej nie powinno być przenoszone na budżet państwa (tak WSA w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2008 roku, I SA/Ol 593/2007, LexPolonica nr 1843684). W świetle powyższych uwag widać zatem, iż kwestia ewentualnego oszustwa wspólnika skarżącego pozostaje bez znaczenia. To on bowiem ponosi odpowiedzialność za prowadzone przez siebie działania gospodarcze. Ich skutków nie może w chwili obecnej przerzucać na pozostałych podatników. Organy ustaliły także, iż za 2007 rok skarżący otrzymał dochód z działalności gospodarczej w wysokości 156.816,53 zł oraz z wynagrodzenia za pracę kwocie: 9.930 zł. Miał więc odpowiednie środki celem zapłaty podatku dochodowego za 2007 rok. Późniejsza utrata możliwości zarobkowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz fakt pozostawaniu na utrzymaniu rodziców nie może być brana pod uwagę, gdyż obowiązkiem G. S. było zabezpieczenie stosownej sumy celem zapłaty należnego podatku. Poza tym wskazać należy, iż decyzje w zakresie ulg podatkowych należą do rozstrzygnięć w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż sąd administracyjny w ramach sprawowanej kontroli ocenia przede wszystkim sposób procedowania przez organy. Są one bowiem zobligowane w pierwszej kolejności do należytego ustalenia stanu faktycznego. Dopiero spełnienie tego warunku determinuje podjęcie decyzji uznaniowej. I w tym względzie w niniejszych sprawach Sąd nie dopatrzył się jakiś naruszeń. Przedstawiony szczegółowo w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji stan faktyczny zawiera okoliczności istotne dla oceny istnienia lub nie ważnego interesu prywatnego lub publicznego (sytuację finansową skarżącego, powody powstania zaległości podatkowych) z uwzględnieniem również postanowień art. 67 b § 1 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że zaskarżone decyzje nie naruszały prawa, a zarzuty skarg okazały się nie trafione. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)orzekł jak w sentencji wyroku. W rozważanych przypadkach Sąd zarządził połączenie spraw do wspólnego ich rozpoznania, albowiem niewątpliwe pozostawały ze sobą w związku.