I SA/Kr 1160/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 02.04.2014r. , nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń , luty, sierpień, listopad i grudzień 2008r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 02.04.2014r. , nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych styczeń , luty, sierpień, listopad i grudzień 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.M. ur. w 1964r. mieszka w domu rodziców : M.M. i C.M.. Zajmuje jednak samodzielny lokal i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Sąd Okręgowy w K , Wydział XVII Cywilny Rodzinny, dnia 07.08.2012r. rozwiązał przez rozwód związek małżeński B.M. i J.M. i orzekł o obowiązku płacenia alimentów na rzecz małoletniej Z.M. w wysokości 300 zł., miesięcznie. Wnioskodawca jest zatrudniony w Zakładzie Produkcyjno – Usługowym "M " Sp. z o.o. w C, z wynagrodzeniem 1 186,90 zł., netto , miesięcznie. W 2013r. uzyskał z tego tytułu dochód w wysokości 17 431,28 zł., przy przychodzie na poziomie 19 100 zł. Jego miesięczne wydatki obejmują: koszty partycypacji w opłatach za energię elektryczną , wodę i wywóz śmieci w łącznej wysokości ok. 200-300 zł., koszty żywności, leków i ubrań w wysokości ok. 500 - 600 zł. Strona skarżąca nie posiada oszczędności, nieruchomości czy tez przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Jest właścicielem samochodu osobowego marki Daewoo Leganza, rok prod. 2000. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Podkreślić należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). Oczywiście w przypadku kiedy strona bierze udział również w innych postępowaniach, podczas analizy jej sytuacji finansowej należy wziąć pod uwagę łączną wysokość kosztów sądowych w tych wszystkich sprawach. W rozpatrywanym przypadku koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł. W pozostałych pięciu sprawach o sygn. akt I SA/Kr 1159/14 oraz I SA/Kr 1161-1164/14, toczących się przed tut. Sądem, w których J.M.jest stroną, koszty te obejmują kwotę 2 500 zł. (5 x 500 zł. = 2 500 zł.). Tak więc łączna suma stanowiąca obciążenie finansowe dla strony skarżącej wynosi 3000 zł. Kwota ta jest natomiast poza możliwościami płatniczymi strony skarżącej. Wnioskodawca uzyskuje bowiem niewysokie wynagrodzenie, które w całości wydawane jest na bieżące potrzeby oraz alimenty. Niemożliwe jest więc poczynienie przez niego jakichkolwiek oszczędności. Dodatkowo nie posiada on żadnych wolnych środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Działając wobec tego w oparciu o zasadę aby nie ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. Orzeczono więc jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).