I SA/Kr 1164/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. M. G. - R. o przyznanie nieopłaconej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. B. na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 7 września 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania adw. M. G. - R. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem Starszego Referendarza Sądowego z dnia 20 grudnia 2017 r. przyznane zostało M. B. prawo pomocy obejmujące m. in. ustanowienie adwokata z urzędu. Na tej podstawie Dziekan ORA w K. zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2018 r. nr: [...] wyznaczył skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M. G.-R. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej w K., [...] W wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 29 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do jednoznacznego sprecyzowania jaki jest przedmiot skargi. Adwokat M. G. – R. nie przesłała żadnej odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę odrzucił. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 maja 2018 r. W dniu 21 maja 2018 r. skarżący wniósł sporządzone osobiście zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, które postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2018 r. zostało odrzucone. Zarządzeniem Sędziego z dnia 18 września 2018 r. adwokat M. G. – R. została wezwana do przedstawienia opinii, o której mowa w art. 177 § 4 p.p.s.a. W dniu 28 września do tut. Sądu wpłynęła sporządzona przez wyznaczonego pełnomocnika opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przyznanie, z tytułu jej sporządzenia, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, które to koszty nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i literaturze przedmiotu wywodzi się, że powołane przepisy nie nakładają obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy i ich wpływu na sytuację procesową strony. Postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza bowiem, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93 dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec powyższego należało rozważyć, czy czynność, za którą wyznaczony pełnomocnik domaga się wynagrodzenia spełnia podstawowe elementy staranności i profesjonalizmu. Reprezentowana strona ma bowiem prawo wymagać, by czynności pełnomocnika były skuteczne, adekwatne do stanu sprawy i zgodne z prawem. (por. postanowienie SN z dnia 14 sierpnia 1997 r. sygn. akt II CZ 88/97, OSNC 1998/3/40 oraz postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II FZ 143/10). Zgodnie z art. 177 § 4 p.p.s.a. jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Z akt niniejszej sprawy wynika, że odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2018 r. o odrzuceniu skargi został doręczony pełnomocnikowi strony w dniu 14 maja 2018 r. Tym samym termin do złożenia opinii upływał z dniem 13 czerwca 2018 r. Tymczasem opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która była dodatkowo reakcją na wezwanie Sądu, została wniesiona w dniu 26 września 2018 r. (data stempla pocztowego), a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 4 p.p.s.a. Dokonana przez adw. M. G. - R. czynność nie ma więc w ocenie orzekającego charakteru pomocy prawnej, gdyż została podjęta w sprzeczności z zasadami staranności i profesjonalizmu. Wobec powyższego należy stwierdzić, że złożony wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia przedmiotowej opinii nie zasługuje na uwzględnienie. Orzekający podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt. II FZ 143/10, że pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy okoliczności sprawy nie uzasadniały uwzględnienia zgłoszonego żądania i dlatego należało orzec jak w sentencji, działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.