I SA/Kr 1171/16
WyrokWSA w Krakowie2017-04-20
Skład orzekający: Grażyna Firek, Piotr Głowacki, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne oznaczenie osoby zobowiązanej (nazwa, adres) oraz niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego (podpis, upoważnienie, adnotacja o odpisie) stanowi podstawę do uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za uzasadnione?Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędne oznaczenie osoby zobowiązanej, w tym nieznaczna rozbieżność w nazwie spółki czy adresie, nie stanowi podstawy do uznania zarzutów za uzasadnione, jeśli dane takie jak NIP i REGON jednoznacznie identyfikują podmiot, a organ egzekucyjny posłużył się danymi podanymi przez stronę. Podobnie, niespełnienie niektórych wymogów formalnych tytułu wykonawczego, takich jak brak czytelnego podpisu, brak wzmianki o upoważnieniu czy brak adnotacji o odpisie, nie dyskwalifikuje tytułu, jeśli możliwe jest zidentyfikowanie osoby podpisującej i powiązanie jej z dokumentem, a przepisy nie nakładają obowiązku ich spełnienia w każdym przypadku.Stan faktyczny
Dyrektor Oddziału ZUS prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O. sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych. Spółka zgłosiła zarzuty naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na błędne oznaczenie osoby zobowiązanej (nazwa, adres) oraz niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego (brak daty wystawienia, podpisu, upoważnienia, pieczęci, adnotacji o odpisie). Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, co zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Firek sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi O. sp. z o. o. w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27.07.2016r. nr [...], w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione; oddala skargę.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku O. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...], wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a obejmujących należności składkowe. W/w. tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu 14.04.2016r. po czym doręczone zobowiązanej w dniu 22.04.2016r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] S.A. W/w. zawiadomienie zostało doręczone do banku w dniu 18.04.2016r.
Pismami z dnia 29.04.2016r. zobowiązana spółka zgłosiła zarzuty naruszenia art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 póz. 599 zwana dalej upea), poprzez błędne oznaczenie osoby zobowiązanej oraz zarzut naruszenia art. 33 pkt 10 upea poprzez niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 upea. W uzasadnieniu wskazano, iż tytuły wykonawcze błędnie wskazują zobowiązanego, bowiem spółka działa pod nazwą O.spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie jak wskazano: O.Sp. z o.o. Dodatkowo zdaniem zobowiązanej nie doszło do prawidłowej identyfikacji zobowiązanego, bowiem zobowiązana ujawniła siedzibę i adres: [...], a organ w tytule wykonawczym wskazał: [...] W zakresie niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego z art. 27 upea zobowiązana wskazała, iż wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy winien zawrzeć datę wystawienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci. Zobowiązana wskazuje w powyższym zakresie na braki związane z niewskazaniem upoważnienia dla osoby występującej w imieniu Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z ostrożności procesowej zobowiązana zarzuca również, iż znak graficzny umieszczony w miejscu przeznaczonym na podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela nie stanowi podpisu, a jedynie tzw. parafkę, co stanowi brak formalny. Ponadto tytuł wykonawczy nie zawiera oznaczenia w zakresie adnotacji "odpis tytułu wykonawczego" albo "odpis zgodny z oryginałem", - co stanowi zdaniem zobowiązanej naruszenie art. 25b upea.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 30.05.2016r. nr [...] uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
Na to postanowienie O.Sp. z o.o. złożyła zażalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zgłoszonych zarzutach.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 27.07.2016r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 kpa w związku z art. 17, art. 18 i art. 33, art. 34 upea, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podano, iż skrót "sp. z o.o." dla oznaczenia strony zobowiązanej podała sama strona w deklaracji zgłoszeniowej płatnika składek w dniu 24.10.2013r., zaś zgłoszenie pełnej nazwy spółki w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nastąpiło dopiero w dniu 29.04.2016r. tj. po wszczęciu przedmiotowej egzekucji oraz w dniu złożenia zarzutów. Również w dotychczasowych pismach pochodzących od spółki widnieje nazwa O.sp. z o.o., np. w odwołaniu od decyzji Zakładu z dnia 13.03.2015r.
Nadto zgodne jest z art. 160 § 2 ustawy z dnia 15.09.2000r. Kodeks spółek handlowych posługiwanie się w obrocie skrótem dodatku obowiązkowego w wariantach "spółka z o.o." lub "sp. z o.o.". Rozwinięcie w/w. skrótu nie może budzić wątpliwości, ponieważ wynika ono z samej ustawy. Tym samym skrót ten nie stanowił przeszkody w identyfikacji podmiotu. Również przeszkody takiej nie mogło stanowić dla samej zobowiązanej, bądź podmiotów z nią powiązanych, których dotyczyć będzie postępowanie egzekucyjne.
Druk zgłoszeniowy złożony przez zobowiązaną w dniu 24.10.2013r. (tj. ostatni przed wystawieniem tytułów wykonawczych), wskazuje na adres: [...]. Dane w KRS wprowadzone postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K, XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Gospodarczego z dnia 6.05.2013r. wskazywały na adres ul. [...]. Zmiana w KRS na adres [...], lokal (...) została wprowadzona dopiero w dniu 29.04.2016r. Ponowny druk spółki zgłaszający adres w ZUS, został złożony również w dniu 29.04.2016r., tj. po wszczęciu przedmiotowej egzekucji. Na druku tym spółka podała adres [...] W dalszym ciągu wskazywany jest lokal nr [...]. Wskazanie numeru lokalu w tytule wykonawczym oraz zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego spowodowane zostało przez samego płatnika składek. Co do numeru kodu pocztowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych dostrzegł błąd w numerze kodu pocztowego, tj. zamiast [...] (wskazany przez spółkę), powinno być [...]. Wprowadzając jednak dane w tytule wykonawczym oraz zawiadomieniu o zajęciu, omyłkowo podał numer [...]. Pomimo zaistniałej pomyłki w numerze kodu pocztowego przesyłka zawierająca tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego została doręczona zobowiązanej w dniu 22.04.2016r. Osoba doręczająca korespondencję nie miała zatem wątpliwości, co do tożsamości adresata. Zaistniała pomyłka w kodzie pocztowym nie mogła skutkować uznaniem zarzutu błędu, co do osoby zobowiązanego. Ponadto tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego poza nazwą zobowiązanej, wskazują numery identyfikacyjne: NIP i REGON, które w sposób nie budzący wątpliwości identyfikowały dany podmiot. Numery te są bowiem niepowtarzalne, odrębne dla każdego podmiotu.
Dodatkowo wskazano, iż art. 27 § 1 pkt 7 upea, nie przewiduje obowiązku dołączenia umocowania dla osoby działającej w imieniu wierzyciela, nie wskazuje też na obowiązek jakiegokolwiek wykazywania zobowiązanemu faktu istnienia takiego upoważnienia. Wskazanie bowiem osoby upoważnionej nie jest tożsame ze wskazaniem samego upoważnienia. Ponadto w ramach wyjaśnień, organ egzekucyjny przytoczył ogólnodostępną stronę internetową www.zus.pl - Biuletyn Informacji Publicznej, zakładka "rejestry, ewidencje i archiwa". Wyjaśniono, iż zamieszczona jest tam wyszukiwarka osób umocowanych do reprezentowania Zakładu, jako wierzyciela. Treść pieczęci "z upoważnienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych " z podaniem stanowiska oraz imienia i nazwiska umocowanej osoby stanowi oświadczenie tej osoby, że takie upoważnienie posiada. Oczywistym jest bowiem, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organ egzekucyjny, działa przez osoby do tego upoważnione.
Odnosząc się natomiast do powołanego przez zobowiązaną w zarzutach błędu polegającego na złożeniu jedynie parafy przez osobę działającą w imieniu wierzyciela, organ egzekucyjny powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2015r. sygn. akt I SA/G1 979/14, z którego wynika, iż żaden przepis, a w szczególności regulacje upea nie nakładają obowiązku złożenia na formularzu tytułu wykonawczego podpisu czytelnego. Nieczytelny podpis uzupełniony pieczątką z imieniem i nazwiskiem oraz stanowiskiem służbowym pozwala na zidentyfikowanie osoby podpisującej i powiązanie jej z treścią dokumentu, a w konsekwencji spełnia standardy wynikające z art. 27 § 1 pkt 7 upea.
Nie został naruszony także przepis art. 26b upea, zgodnie z którym odpis tytułu wykonawczego winien zawierać adnotację "odpis tytułu wykonawczego" (jeśli pochodzi od wierzyciela) albo "odpis zgodny z oryginałem" (jeśli został sporządzony przez organ egzekucyjny). Organ powołał rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30.12.2015r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz.U. z 2015r. poz. 2367). Przepis § 16 pkt 1 w/w rozporządzenia stanowi, iż jeżeli zachodzi konieczność prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden administracyjny organ egzekucyjny, wierzyciel przekazuje dalszy tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego właściwego do zastosowania środków egzekucyjnych, do których organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne nie jest właściwy, z wnioskiem o nadanie klauzuli o skierowaniu dalszego tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej i zastosowanie środków egzekucyjnych wskazanych przez wierzyciela. Zaś przepis § 22 rozporządzenia stanowi, iż przepisy §16 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio w przypadku, w którym wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym właściwym do stosowania w ograniczonym zakresie środków egzekucyjnych wystawił tytuł wykonawczy, na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przed dniem 21 listopada 2013 r. i nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, z tym że zamiast dalszego tytułu wykonawczego wierzyciel przekazuje do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego odpis tytułu wykonawczego. Zatem cytowany przez zobowiązaną art. 26b upea dotyczy odpisów tytułów wykonawczych sporządzonych w w/w. sytuacji i nie znajduje zastosowania w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym.
W zakresie zarzutów co do daty wszczęcia egzekucji podano, iż wszczęcie egzekucji w niniejszym postępowaniu nastąpiło w dniu 18.04.2016r. tj. w dniu odbioru zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przez Bank B. S.A. Wszczęcie egzekucji nastąpiło zatem przed doręczeniem zobowiązanej w dniu 22.04.2016r. tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w Banku B. S.A. Ustalenie dnia wszczęcia egzekucji nie budzi więc żadnych wątpliwości.
O.Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie:
- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu społecznego i obywateli, ograniczając wyjaśnienie faktu do interpretacji organu l instancji;
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie przepisów mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, statuujących zasady postępowania administracyjnego tj. zasady legalizmu i zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, oraz zasady informowania stron;
- art. 29 § 1 upea poprzez podjecie czynności egzekucyjnych bez zbadania, czy tytuły wykonawcze znajdują podstawę w odpowiednim akcie prawnym oraz podjęcie egzekucji mimo, iż tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów formalnych określonych w art. 27 upea;
- art. 33 pkt 4 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 upea poprzez nieuwzględnienie zarzutu błędnego określenia osoby zobowiązanej i błędne uznanie, iż w tytułach wykonawczych wskazano zobowiązanego;
- art. 33 pkt 10 upea poprzez nieuwzględnienie zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy niezbędnych wymogów formalnych określonych w art. 27 upea;
- art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nie zbadaniu istotnego dla sprawy faktu poprawności wystawienia tytułu wykonawczego;
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy zostało ono wydane z naruszeniem prawa i winno być uchylone.
W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjeta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 151 p.p.s.a. w przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.
Skargi nie są zasadne i podlegają oddaleniu. Skarżony organ zasadnie przyjął bowiem, iż zachodzą podstawy do uznania zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów za nieuzasadnione.
Zauważyć należy, iż w kontrolowanej sprawie zgłoszono zarzuty błędnego oznaczenia osoby zobowiązanej (nieprawidłowa nazwa i adres) oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 upea (brak odpowiedniego podpisu osoby na wystawionym tytule, wzmianki o upoważnieniu i adnotacji o odpisie tytułu oraz braki powodujące niemożności ustalenia terminu wszczęcia egzekucji).
Analiza akt sprawy poddanej kontroli sądu wskazuje jednak, iż przywołane uchybienia nie stanowią naruszeń kwalifikowanych, jako naruszenie przepisów wskazane w art. 33 pkt 10 upea w zw. z art. 27 upea oraz art. 26 § 5 upea i art. 26b tej ustawy.
Nie doszło do błędu, co do osoby zobowiązanej określonej w tytule, gdyż z jego treści wskazującej nazwę spółki, adres, numer NIP oraz Regon i identyfikację podstawy prawnej wynika bez żadnych wątpliwości, iż egzekucja ma dotyczyć strony skarżącej. Nadto organ posłużył się danymi, jakie sama strona wskazała w deklaracji zgłoszenia składek. Wobec tego sąd uznaje za prawidłową przywołaną w uzasadnieniu decyzji argumentację organu odwoławczego. Wbrew zarzutom organ w sposób jednoznaczny wyjaśnił rzeczoną kwestię, a zatem brak jest podstaw do uznania zarzutów naruszenia zasad postępowania, w tym pogłębiania zaufania do władzy publicznej, czy braku wnikliwego badania tytułów wykonawczych i argumentów skarżącej.
Nie sposób także podzielić stanowiska w przedmiocie naruszenie wymogów w zakresie podpisu osoby wystawiającej tytuły wykonawcze, tudzież wzmianki o upoważnieniu i adnotacji o odpisie tytułu, czy niemożności ustalenia terminu wszczęcia egzekucji. Tytuły zawierają wszak oznaczenie osoby upoważnionej do ich wystawienia, stosowną pieczęć i podpis. Przepisy upea nie nakładają obowiązku złożenia na formularzu tytułu wykonawczego podpisu czytelnego. Złożony podpis uzupełniony pieczątką z imieniem i nazwiskiem oraz stanowiskiem służbowym pozwala na pełne zidentyfikowanie osoby podpisującej i powiązanie jej z treścią dokumentu, a w konsekwencji skutkuje spełnieniem standardów wynikających z art. 27 § 1 pkt 7 upea.
W kontrolowanej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 26b upea, w zakresie wymogu dotyczącego odpisu tytułu wykonawczego i adnotacji "odpis tytułu wykonawczego"(jeśli pochodzi od wierzyciela) albo "odpis zgodny z oryginałem" (jeśli został sporządzony przez organ egzekucyjny). W sprawie nie prowadzi wszak postępowania więcej niż jeden administracyjny organ egzekucyjny, a wyłącznym takim organem jest Dyrektor Oddziału ZUS. Organ słusznie przywołał w uzasadnieniu swej decyzji przepis § 22 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30.12.2015r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz.U. z 2015r. poz. 2367) stanowiący, iż przepisy § 16 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio w przypadku, w którym wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym właściwym do stosowania w ograniczonym zakresie środków egzekucyjnych wystawił tytuł wykonawczy, na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przed dniem 21 listopada 2013 r. i nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, z tym że zamiast dalszego tytułu wykonawczego wierzyciel przekazuje do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego odpis tytułu wykonawczego. Zatem wskazywany przez zobowiązaną art. 26b upea dotyczy jedynie odpisów tytułów wykonawczych sporządzonych w wyżej wskazanej w rozporządzeniu sytuacji i nie znajduje zastosowania w kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym.
Brak było również podstaw do akceptacji wątpliwości wyrażonych przez skarżącą, co do daty wszczęcia egzekucji przez pryzmat brzmienia art. 26 § 5 upea, skoro wszczęcie egzekucji w niniejszym postępowaniu nastąpiło w dniu 18.04.2016r. tj. w dniu odbioru zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przez Bank B. S.A. Nastąpiło to zatem przed doręczeniem zobowiązanej w dniu 22.04.2016r. tytułów wykonawczych. Ustalenie więc daty (dnia) wszczęcia egzekucji, jak słusznie zauważa organ, nie budzi żadnych wątpliwości.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło