I SA/Kr 1173/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-08-26
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony wobec osoby, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez pogorszenia warunków bytowych i socjalnych. W przypadku J.P., ze względu na jego wiek, stan zdrowia oraz niskie dochody w relacji do kosztów leczenia, zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione.Stan faktyczny
J.P., 71-letni emeryt prowadzący samodzielne gospodarstwo domowe, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i leśnego za 2001 rok. Strona skarżąca jest ciężko chora i ponosi wysokie koszty leczenia, a jej dochód z emerytury jest niski. Posiada nieruchomości o niskiej wartości użytkowej i nieprzynoszące dochodu.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 19.04.2011r., znak [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i leśnego za 2001r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych,
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 19.04.2011r., znak [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i leśnego za 2001r.
Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy J.P. ma 71 lat, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się tylko z emerytury w wysokości 1178,47 zł. miesięcznie, (netto). Jest właścicielem: domu o pow. 60 m2 - nieprzedstawiającego żadnej wartości, bez prądu, co, łazienki ; mieszkania o pow. 8 m2; nieruchomości rolnej stanowiącej nieużytki o pow. 3,56 ha. Wnioskodawca podnosi, iż jest ciężko chory na nadciśnienie, zanik kości kręgosłupa, upośledzenie rozkurczowe i arytmię serca, rozedmę płuc. Ma naczyniaka w brzuchu i uskarża się na wątrobę oraz woreczek żółciowy. Leczenie tych schorzeń jest bardzo kosztowne. Prywatne wizyty , zabiegi w klinice i u bioenergoterapeuty, lekarstwa (także zagraniczne), zioła, pochłaniają miesięcznie ok.1000 zł.
Strona skarżąca podkreśla też, iż przed sądami administracyjnymi toczy się kilkanaście postępowań z jej skarg. W wyniku czego poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe bo zagraża jej zdrowiu i życiu.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem Sądu na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).
Sytuacja J. P. zdaniem orzekającego spełnia w/w przesłankę i nie daje możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych . Jest on człowiekiem starszym i bardzo schorowanym. Otrzymuje wprawdzie stały dochód w postaci emerytury, jednak koszty związane z leczeniem (ok.1000 zł. ), które ponosi, są bardzo wysokie w stosunku do samego świadczenia. Na zaspokojenie potrzeb życiowych zostaje mu więc niewiele środków finansowych. Jest właścicielem domu i nieruchomości rolnej. Należy jednak podkreślić , iż dom jest bez prądu, łazienki i co, a nieruchomość rolna to nieużytki, które nie przynoszą żadnego dochodu. Stąd też, stwierdzić należy, iż konieczność uiszczenia kosztów sądowych przez stronę skarżącą uniemożliwiłaby realizację jej podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na względzie powyższe okoliczności oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt.2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło