I SA/Kr 1173/17

WyrokWSA w Krakowie2018-02-07

Skład orzekający: Grażyna Firek, Piotr Głowacki, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak zarządu spółki, w sytuacji gdy spółka posiada ustanowionego prokurenta samoistnego, stanowi podstawę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej z powodu utraty przez stronę zdolności do czynności prawnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak zarządu spółki, przy jednoczesnym istnieniu prokurenta samoistnego posiadającego umocowanie do samodzielnego działania, nie stanowi podstawy do obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego. Prokurent, działając w granicach swojego umocowania, skutecznie reprezentuje spółkę, co zapobiega utracie przez nią zdolności do czynności prawnych w rozumieniu przepisów o zawieszeniu postępowania. Wykładnia przepisów o zawieszeniu postępowania powinna być ścisła, zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendendae.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego, argumentując utratę zdolności do czynności prawnych z powodu rezygnacji prezesa zarządu. Organ I instancji odmówił zawieszenia, wskazując na dalszą aktywność prezesa i brak utraty zdolności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując na skuteczną reprezentację spółki przez ustanowionego prokurenta. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując argumentację o braku organu uprawnionego do reprezentacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Firek sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. sp. z .o. o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za lata 2013-2016; oddala skargę. Wójt Gminy W. W. postanowieniem z dnia 23 lutego 2017 r. znak sprawy [...] odmówił All Contract sp. z .o. o. w K. zawieszenia postępowania w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za lata 2013-2016, W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 22 lutego 2017 r. wpłynął wniosek spółki o zawieszenie postępowania podatkowego w związku z utratą przez spółkę zdolności do czynności prawnych z powodu złożenia rezygnacji z funkcji prezesa zarządu A. G. w dniu 30 sierpnia 2013 r. (do wniosku dołączono dokument rezygnacji). Jako podstawę zawieszenia postępowania podatkowego we wniosku wskazano art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania, wskazując, iż złożenie rezygnacji miało miejsce w dniu 30 sierpnia 2013 r., zaś dalsza aktywność A. G., jako reprezentanta spółki datuje się na 2015 rok. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że spółka nie utraciła zdolności do czynności prawnych, a zatem nie ma podstaw do zawieszenia postępowania Na postanowienie zażalenie złożyła spółka, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W zażaleniu wskazano, iż postępowanie powinno zostać zawieszone wskutek braku organów uprawnionych do reprezentacji spółki. Podkreślono, że A. G. - prezes zarządu, skutecznie złożyła rezygnację. Rezygnacja ta nie została zgłoszona do K. Rejestru Sądowego, ale powyższe nie ma wpływu na skuteczność rezygnacji, gdyż wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny. Ponadto spółka dołączyła do zażalenia protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 5 września 2016 r. w sprawie odwołania A. G. z funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Spółka podniosła, że zawieszenie postępowania podatkowego jest obligatoryjne w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławczego postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. znak: [...], utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż w stosunku do skarżącej może działać i działa prokurent - M. K., wskazując na oświadczenie prezesa zarządu A. G. o udzieleniu M. K. prokury uprawniającej do samodzielnego podpisywania i reprezentowania firmy. A. G. nadal jest wpisana w KRS, jako prezes zarządu, brak jest wpisu prokurenta M. K., jednak brak zgłoszenia do KRS, nie powoduje nieważności prokury, gdyż sam wpis nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratoryjny i nie stanowi przesłanki powstania umocowania po stronie prokurenta (por. wyrok SN z dnia 20 października 2005 r., II CK 120/05). W świetle powyższego spółka ma osobę uprawnioną do reprezentacji. Prokura nie wygasa w sytuacji, gdy zachodzą braki w obsadzie organu spółki. Rozwiązanie to ma na celu zapobiegnięcie w takich sytuacjach utrudnieniom w dalszym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 1091 kodeksu cywilnego prokura jest pełnomocnictwem szczególnego rodzaju, dającym umocowanie do działania w imieniu i na rzecz mocodawcy. Jego istota tkwi w tym, że czynność prawna dokonana przez prokurenta w granicach jego umocowania wywiera bezpośrednio skutki w sferze prawnej mocodawcy. Prokura obejmuje występowanie we wszelkich stosunkach prawnych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, polegające na ujawnianiu woli mocodawcy na zewnątrz. Prokurent, tak jak każdy pełnomocnik, składa własne oświadczenie woli, ale działa w imieniu i z bezpośrednim skutkiem dla mocodawcy (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2015 r., I SA/G1 54/15, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 maja 2014 r., I SA/Bk 636/13). Prokurent posiada bowiem umocowanie do reprezentowania przedsiębiorcy wpisanego do rejestru przedsiębiorców w postępowaniach sądowych, jak również postępowaniach toczących się przed organami administracji publicznej. W przypadku, gdy przedsiębiorca jest stroną w takich postępowaniach, prokurent działa, jako jej przedstawiciel. M. K. udzielono prokury uprawniającej do samodzielnego podpisywania i reprezentowania spółki, co oznacza, że ma on umocowanie do reprezentowania spółki samodzielnie, bez konieczności współdziałania z innymi osobami działającymi jako jej organy. Żadne przepisy prawa nie wyłączają możliwości wykonywania przez skutecznie ustanowionego prokurenta samoistnego swych uprawnień w zakresie reprezentacji mocodawcy będącego osobą prawną, w okresie gdy udzielający prokury nie posiada zarządu (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 września 2014 r., I SA/Po 1147/13, LEX nr 1766434). Nadto przy interpretacji art. 201 § Ordynacji podatkowej powinno brać się pod uwagę wyjątkowy charakter instytucji zawieszenia postępowania w stosunku do zasady ciągłości (integralności, szybkości) postępowania; cecha zamkniętego (wyczerpującego) katalogu podstaw zawieszenia wpływa jednoznacznie na sposób ich wykładni. Przyjąć należy tu zasadę exceptiones non sunt extendendae (wyjątków nie należy interpretować rozszerzające), formułującą wymóg stosowania literalnej wykładni podstaw zawieszenia postępowania, (tak WSA w Łodzi w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 190/11). W rozpatrywanym przypadku wątpliwości budzi kwestia rezygnacji z funkcji A. G. po jej złożeniu, gdyż nadal działała w imieniu spółki, a spółka nie złożyła wniosku o jej wykreślenie do KRS. Niemniej jednak niezależnie od tego, czy spółka posiada zarząd, czy nie, to w sytuacji udzielenia prokury, spółka jest skutecznie reprezentowana przez prokurenta. Spółka ta zatem może działać, a jak wynika z pisma z 7 lipca 2017 r. spółka działa przez prokurenta. Na powyższe postanowienie All Contract sp. z o. o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, przywołując argumentację przedstawioną w zażaleniu, w szczególności podkreślając występowanie przesłanki braku organu uprawnionego do samodzielnej reprezentacji spółki – brak zarządu, co występowało w trakcie postępowania podatkowego i objawiało się brakiem możliwości obrony praw strony. Wskazano przy tym na rezygnację A. G. z jej funkcji i okoliczność, iż prokurent nie jest zarządem, nie ponosi też tożsamej odpowiedzialności jak członek zarządu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Uprawnione jest stanowisko organu, iż brak było podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego w oparciu o art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, tj. wobec utraty przez stronę zdolności do czynności prawnych, w związku z rezygnacją jedynego członka zarządu. Zasadnie w uzasadnieniu podkreślono, iż przy interpretacji i zastosowaniu tego przepisu powinno brać się pod uwagę wyjątkowy charakter instytucji zawieszenia postępowania w relacji do zasady ciągłości (integralności, szybkości) postępowania. W realiach kontrolowanej sprawy wiodąca była okoliczność, iż spółka umocowała do działania w swoim imieniu prokurenta samoistnego, który jest uprawniony do jednoosobowego działania, a umocowanie to nie wygasa wskutek odwołania zarządu (art. 1097 k.c.), co oznacza, iż nie zachodzą w składzie jednostki organizacyjnej braki uniemożliwiające jej działanie (por. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. I GSK 332/16, Sądu Najwyższego w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt V CZ 26/16, oraz w postanowieniu z 29 czerwca 2016 r. sygn. akt III CSK 17/16). Występowanie prokurenta mającego umocowanie do działania w imieniu i na rzecz mocodawcy oznacza, że czynność prawna dokonana przez prokurenta w granicach jego umocowania wywiera bezpośrednio skutki w sferze prawnej mocodawcy i obejmuje występowanie we wszelkich stosunkach prawnych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, w tym w postępowaniach administracyjnych i sądowych, polegające na ujawnianiu woli mocodawcy na zewnątrz. Prokurent, tak jak każdy pełnomocnik, składa własne oświadczenie woli, ale działa w imieniu i z bezpośrednim skutkiem dla mocodawcy (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2015 r., I SA/G1 54/15, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 maja 2014 r., I SA/Bk 636/13). Skoro zatem M. K. udzielono prokury uprawniającej do samodzielnego podpisywania i reprezentowania spółki, to ma on umocowanie do reprezentowania spółki samodzielnie, bez konieczności współdziałania z innymi osobami działającymi jako jej organy. Istotnie bowiem żadne przepisy prawa nie wyłączają możliwości wykonywania przez skutecznie ustanowionego prokurenta samoistnego jego uprawnień w zakresie reprezentacji mocodawcy będącego osobą prawną, w okresie gdy udzielający prokury nie posiada zarządu (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 września 2014 r., I SA/Po 1147/13, LEX nr 1766434). Nadto rzeczony prokurent faktycznie reprezentuje skarżącą spółkę, gdyż jak wynika z akt postępowania spółka - wezwana przez Kolegium pismem z dnia 13 czerwca i 22 sierpnia 2017 r. o wykazanie umocowania osoby podpisanej pod zażaleniem do działania w imieniu spółki - wyjaśniła, że przedmiotowe zażalenie podpisał prokurent M. K. oraz przedstawiła oświadczenie o udzieleniu prokury. Brak więc podstaw do uwzględnienia argumentacji strony skarżącej o braku zabezpieczenia interesów spółki w postępowaniu podatkowym, a także o innym rodzaju odpowiedzialności prokurenta, a członka organu spółki. Kwestia ta nie determinuje okoliczność, iż spółka może działać przez prokurenta. Mając powyższe na uwadze, sąd w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło