I SA/Kr 1179/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.06.2010r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.06.2010r. nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" M. K. ur. w 1937r. jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji i schorowaną (cierpi m.in. na nadciśnienie tętnicze , niewydolność krążenia, nadczynność tarczycy, przewlekłą niewydolność nerek, chorobę zwyrodnieniową stawów kręgosłupa, żylaki kończyn dolnych). Sama prowadzi gospodarstwo domowe. Syn i synowa wyjechali z kraju i nie kontaktują się z nią. M. K. otrzymuje rentę w wysokości 908 zł. Jej miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami obejmują: - czynsz , opłatę za wodę i energię elektryczną , ok. 163 zł. - opłatę za gaz ok. 42 zł. , - koszty lekarstw i przejazdów do specjalistów w K. ok. 250 zł. , - koszty środków czystości , ok. 150 zł. Pozostałą kwotę 303 zł. przeznacza " na życie " i opłacenie osoby opiekującej się nią . Strona skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja M. K. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia sytuacji bytowej. Uzyskuje ona wprawdzie stałe źródło dochodu w postaci renty, to jednak pieniądze te w całości wydawane są na pokrycie bieżących wydatków. Wysokość świadczenia nie pozwala też na zgromadzenie jakichkolwiek oszczędności. Poza tym jest ona osobą samotną, niezdolną do samodzielnej egzystencji, bez majątku. Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika przez stronę skarżącą, zagroziłaby egzystencji M. K. a wręcz uniemożliwiłaby realizację jej podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.