I SA/Kr 1181/16

Straszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych obejmujących opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w sprawie ze skargi A. B. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 sierpnia 2016 r. Nr: [...] Nr: [...] Nr: [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika i określenia wysokości pobranych, a nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz z dnia 22 sierpnia 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań podatkowych spółki cywilnej z tytułu podatku od towarów i usług oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem Wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi A. B. na powołane w sentencji decyzje Dyrektora Izby Skarbowej. Pismem z dnia 3 października 2017 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania skarżący złożył wniosek o zwolnienie go od konieczności ponoszenia tej opłaty. Wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 października 2017 r. do wypełnienia i odesłania formularza "PPF" skarżący w wyznaczonym terminie uzupełnił brak. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Aktualnie źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę na pół etapu w wysokości ok. 580 zł netto. Do dnia 25 października 2017 r. pobierał on również dodatek aktywizacyjny w kwocie 340,60 zł. Całość uzyskiwanych środków skarżący przeznacza na zakup żywności i leków. A. B. nie posiada żadnego majątku, zasobów pieniężnych, wierzytelności, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżacy podniósł, iż dokumenty obrazujące jego sytuację materialną zostały dołączone do uprzednio złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Jego sytuacja o tyle uległa zmianie, że od dnia 20 czerwca 2017 r. nie jest już osobą bezrobotną, tylko pracuje na pół etatu. Do października 2017 r. Powiatowy Urząd Pracy w O. Filia w K. przyznał mu dodatek aktywizacyjny. Skarżący dodał, że nie ponosi co prawda żadnych opłat z tytułu zamieszkiwania w domu teściowej, to jednak wydatek w wysokości 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej jest dla niego poważnym problemem. Z tytułu długów spółki "A. " S.C. prowadzone są względem niego postępowania egzekucyjne. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Na wstępie orzekający pragnie wyjaśnić kwestię granic żądania skarżącego. W rubryce 4 urzędowego formularza A. B. dokonał bowiem zakreślenia, z którego wynika, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości, to jednak zarówno z treści adnotacji widniejących w rubrykach 3.5 "Czego dotyczy sprawa" i 3.6 "Wartość przedmiotu zaskarżenia", jak i pisma skarżącego z dnia 13 października 2017 r. jednoznacznie wynika, że wnioskuje on o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. W takim też zakresie został rozpoznany wniosek skarżącego. Zgodnie z art. 246 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r. sygn akt I SA/Kr 1181 do 1184/16 (wydanymi przed połączeniem spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia) skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. Podkreślić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa znaczącej poprawie od czasu rozpoznania jego poprzedniego wniosku. Co prawda od czerwca 2017 r. znalazł on zatrudnienie na ˝ etatu i nie jest obecnie osobą bezrobotną, to jednak wysokość wynagrodzenia za pracę, które uzyskuje (580 zł) oraz dodatku aktywizacyjnego, który pobierał do października 2017 r. (340,60 zł) wystarcza jedynie na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia skarżącego. Nie ma on zatem możliwości, aby z uzyskiwanych środków poczynić jakiekolwiek oszczędności. Wnioskodawca w dalszym ciągu korzysta z pomocy teściowej w zakresie możliwości nocowania w jej domu. Nadal nie dysponuje żadnymi składnikami majątku, ani zasobami pieniężnymi, z których mógłby pokryć należne w sprawie koszty sądowe. Posiada także zadłużenie oraz toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne na znaczne kwoty. W przedstawionej sytuacji majątkowej poniesienie przez skarżącego opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w kwocie 100 zł mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w jego koniecznym własnym utrzymaniu, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.