I SA/Kr 1189/09

sygn. akt I SA/Kr 1189/09 Kraków, dnia 21 września 2010 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 17 czerwca 2009 roku, znak [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 postanawia: umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący J. W. domagał się w niniejszej sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 grudnia 2009 roku został zwolniony od kosztów sądowych, a nadto ustanowiono dla niego adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla niego adwokata z urzędu – M. Z.. 25 stycznia 2010 roku skarżący udzielił wyznaczonemu adwokatowi pełnomocnictwa do reprezentowania go oraz składania i odbierania wszelkich oświadczeń w charakterze strony w sprawie do niniejszej sygnatury, prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Wyrokiem z 23 marca 2010 roku skarga w niniejszej sprawie została oddalona. Pismem z 12 maja 2010 roku J. W. ponownie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, który prowadziłby w dalszym ciągu jego sprawę. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z 13 lipca 2010 roku umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że prawo pomocy nadal skarżącemu przysługuje – jest on w dalszym ciągu zwolniony od kosztów, ma też przyznanego adwokata. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył w terminie adwokat M. Z., wskazując, iż działa imieniem skarżącego J. W. Wskazał, że zostało już przyznane wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej z urzędu, zaś wniosek skarżącego z 12 maja 2010 roku potwierdza, iż udzielone pełnomocnictwo nie obejmowało działania po zakończeniu postępowania przed sądem pierwszej instancji. Autor sprzeciwu podkreślił, że w stanie prawnym, obowiązującym w czasie rozstrzygania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona była obowiązana do umocowania wyznaczonego adwokata i określenia zakresu tego umocowania. W uzasadnieniu podniesiono też, że złożenie wniosku o powołanie nowego pełnomocnika do złożenia skargi kasacyjnej jest równoznaczne z dorozumianym cofnięciem umocowania dla M. Z. Podkreślone zostało, że pełnomocnictwo dotychczasowe obejmowało wyłącznie działanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Postanowienie takie, stosownie do art. 161 § 2 p.p.s.a., może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie wskazuje się, że za bezprzedmiotowe należy uznać postępowanie w takiej sprawie wpadkowej, która została już rozstrzygnięta na korzyść skarżącego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 marca 2009 roku, sygn. akt I OZ 262/09, Lex nr 564268). Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe wówczas, gdy wnoszącemu takie prawo już przyznano i pozostaje ono w mocy. W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 grudnia 2009 roku skarżący J. W. został zwolniony od kosztów sądowych, a nadto ustanowiono dla niego adwokata. Orzeczenie to nie zostało zmienione ani uchylone. Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a. w ówczesnym brzmieniu, ustanowienie adwokata stwarzało dla strony uprawnienie, aby udzielić mu pełnomocnictwo. J. W. udzielił takiego umocowania, obejmującego reprezentowanie "w sprawie do sygn. akt I SA/Kr 1189/09 prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie" (k. 64). W ocenie Sądu taka treść pełnomocnictwa wskazuje, iż wyznaczony adwokat został umocowany przez skarżącego do działania w całej sprawie sądowoadministracyjnej. Treść pełnomocnictwa obejmuje bowiem reprezentacje w sprawie, bliżej określając ją jako aktualnie prowadzoną pod konkretną sygnaturą w konkretnym sądzie. Gdyby jego zakres miał obejmować wyłącznie sąd pierwszej instancji, winno wskazywać na umocowanie wyłącznie do reprezentacji przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Takie ograniczenie – zdaniem Sądu – wcale z dokumentu pełnomocnictwa nie wynika. Stosownie do art. 39 p.p.s.a. pełnomocnictwo do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Skoro przepis wymienia – jako mieszczące się w takim zakresie – nadzwyczajne środki zaskarżenia, służące do wzruszania orzeczeń prawomocnych, to tym bardziej pełnomocnictwo do danej sprawy obejmuje swym zakresem sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Sąd nie podziela również zaprezentowanego w sprzeciwie zapatrywania, iż złożenie wniosku o ponowne przyznanie prawa pomocy jest równoznaczne z dorozumianym wypowiedzeniem dotychczasowego pełnomocnictwa. Wypowiedzenia w takim wypadku nie można domniemywać, zaś ponowny wniosek o wyznaczenie adwokata może równie dobrze oznaczać błędne przekonanie skarżącego, jakoby dotychczas działający pełnomocnik nie był już umocowany do dalszego działania w sprawie. Nadto – nawet gdyby podzielić pogląd autora sprzeciwu bez zastrzeżeń – w myśl art. 42 § 1 p.p.s.a. wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Skarżący do chwili obecnej nie zawiadomił Sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adwokatowi M. Z. Powyższe oznacza, że skarżącemu nadal przysługuje przyznane postanowieniem z 4 grudnia 2009 roku prawo pomocy w zakresie pełnym, zatem obejmującym również ustanowienie adwokata z urzędu do działania w niniejszej sprawie. Wpadkowa sprawa, jaką jest rozpoznanie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zatem bezprzedmiotowa, a postępowanie w tym zakresie należało umorzyć, za podstawę przyjmując art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na marginesie Sąd zauważa, że powołany wyżej przepis art. 244 § 2 p.p.s.a. uległ z dniem 10 kwietnia 2010 roku zmianie. W brzmieniu, nadanym ustawą z 12 lutego 2010 roku o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 36, poz. 196) ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Nowelizacja nie zawiera przepisów przejściowych, zatem przyjąć należy, że powyższa zmiana dotyczy także postępowań już wszczętych. Nie można jednocześnie uznać, aby nowa treść art. 244 § 2 p.p.s.a. działała wstecz w takim rozumieniu, że dotychczasowe uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa, wynikające z przyznania prawa pomocy przed dniem 10 kwietnia 2010 roku, przekształca się po tej dacie w samo udzielenie pełnomocnictwa. Do tego typu retroakcji przepisu brak jest podstaw. Wypada więc uznać, że uprawienie, tworzone postanowieniem o przyznaniu prawa pomocy w pełnym zakresie na podstawie art. 244 § 2 p.p.s.a. w jego brzmieniu pierwotnym trwa nadal. Jeżeli zatem strona uważa, iż dotychczas udzielone pełnomocnictwo nie obejmuje swym zakresem wniesienia skargi kasacyjnej, w dalszym ciągu może takiego umocowania udzielić adwokatowi, wyznaczonemu przez Okręgową Radę Adwokacką.