I SA/Kr 1189/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 09.06.2015r., nr [...], w przedmiocie uznania za uzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 09.06.2015r., nr [...], w przedmiocie uznania za uzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne . Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów, A. D. ur. w 1963r. jest emerytowanym pracownikiem Służby Więziennej. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A. D. ur. w 1977r., synem B. D. ur. w 2010 r. oraz córkami P. D. ur. w 2008r. i K. D. ur. w 2004r. , która choruje na padaczkę. A. D. otrzymuje emeryturę w wysokości 1904,08 zł., miesięcznie, netto . A. D. otrzymuje natomiast zasiłek rodzinny w wysokości około 300 zł., miesięcznie i usilnie poszukuje zatrudnienia. Miesięczne wydatki rodziny obejmują: opłatę za energię elektryczną – 124,85 zł., opłatę za gaz – 55, 80 zł. (111,60 zł. : 2 miesiące = 55,80 zł.) , opłatę za wodę – 53 zł. (106 zł. : 2 miesiące = 53 zł.), opłatę za kanalizację – 78,84 zł.(157,68 zł. : 2 miesiące = 78,84 zł.), opłatę za wywóz śmieci – 32 zł., opłatę abonamentową za Cyfrowy Polsat S.A. – 49,90 zł., opłatę za abonamenty telefoniczne wnioskodawcy i jego żony – 120 zł. Ponadto małżonkowie spłacają dwa kredyty zaciągnięte w PKO S.A., których miesięczne raty wynoszą: 433,94 zł i 664,16 zł. Spłacają również kredyt zaciągnięty w Santander Consumer Bank S.A. , którego miesięczna rata wynosi 159, 61 zł. Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Jest właścicielem domu o pow. 62 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,76 ha Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Obecna sytuacja A. D. nie daje, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych. Otrzymuje on wprawdzie stały dochód w postaci emerytury, jednak świadczenie to wraz z zasiłkiem rodzinnym, otrzymywanym przez A. D. musi wystarczyć na utrzymanie pięcioosobowej rodziny. Strona skarżąca nie ma natomiast żadnych oszczędności. Biorąc więc pod uwagę powyższe okoliczności oraz strukturę wydatków rodzinnych, stwierdzić trzeba, że przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym jest zasadne. W związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).