I SA/Kr 1193/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Maria Zawadzka (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2005r. sprawy ze skargi B. R. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 11 marca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółki cywilnej skargę oddala I SA/Kr 1193/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].2001 roku nr [...] Urząd Skarbowy, działając na podstawie art. 108 § 1 oraz art. 115 w związku z art. 107 § 2 pkt. 2 i art. 47 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ ustalił B. R. odpowiedzialną całym jej majątkiem, solidarnie ze spółką i wspólnikami spółki: K. R., W. K. i J. Z. za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług, za miesiące: czerwiec i lipiec 2000 roku w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...], co stanowi łączną kwotę [...] zł. W uzasadnieniu organ podatkowy podniósł, iż zgodnie z treścią art. 115 § 2 Ordynacji podatkowej, wspólnik spółki cywilnej, odpowiada całym swoim majątkiem, solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki lub wspólników, wynikające z działalności spółki, zaś zgodnie z art. 107 § 2 pkt. 2 ordynacji podatkowej, osoby trzecie odpowiadają także za zwłokę od powstałych zaległości podatkowych. Spółka cywilna "T. S.", której skarżąca była wspólnikiem za miesiące czerwiec i lipiec 2000 roku nie uregulowała zobowiązania w podatku od towarów usług w ustawowym terminie. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem skarżąca była wspólnikiem spółki T. S. i niemożliwym stało się wyegzekwowanie należności z majątku spółki, a nie stwierdzono przesłanek przemawiających za odstąpieniem od ustalenia odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki. Z powyższym rozstrzygnięciem B. R. nie zgodziła się i wniosła odwołanie do Izby Skarbowej, w którym domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z przepisami prawa. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż w piśmie z dnia [...].2001 roku, skierowanym do Urzędu Skarbowego załączyła cały szereg dokumentów, z których jej zdaniem jednoznacznie wynika, iż w chwili powstania zobowiązania podatkowego, nie była już wspólnikiem spółki "T. S.", a w oparciu o umowę spółki wykazała, iż transakcja, od której powstał obowiązek zapłaty podatku była niezgodna z postanowieniami umowy spółki i za skutki jej przeprowadzenia winny ponieść odpowiedzialność majątkową te osoby, które ją przeprowadziły, a nie skarżący. Decyzją z dnia 11 marca 2002 roku nr [...] Izba Skarbowa, działając na podstawie art. 220 § 2 i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, podnosząc w uzasadnieniu, iż w okresie, kiedy skarżąca była wspólnikiem przedmiotowej spółki cywilnej, posiadała 16,7 % udziałów, a spółka nie uległa rozwiązaniu ani likwidacji. Bezspornym jest, iż spółka nie uregulowała w terminie swoich zobowiązań w podatku VAT za czerwiec i lipiec 2000 roku, a w dniu 31 grudnia 2000 roku została wykreślona z ewidencji gospodarczej. Wspólnicy spółki: K. R., B. R., J. Z. i W. K. wcześniej nie zgłaszali żadnych zmian, mimo, że istniał spór, co do umowy spółki, który powinien być rozstrzygnięty na drodze postępowania sądowego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami spółka miała prawo wykonywania czynności przez wszystkich wspólników, jak również w drodze podejmowania zapadających jednomyślnie uchwał. Każdy ze wspólników, jako dłużnik solidarny, odpowiada za wszelkie zobowiązania podatkowe spółki do pełnej wysokości, z całego majątku osobistego, a więc istniejącego poza majątkiem spółki. Na podstawie zaś art. 366 § 1 i 2 k.c. wierzyciel może w zależności od swojego wyboru żądać spełnienia świadczenia przez wszystkich dłużników łącznie, przez kilku z nich lub przez jednego, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych z obowiązku spełnienia świadczenia. W skardze na po wyższą decyzję Izby Skarbowej B. R. domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji lub uchylenia decyzji w całości z jednoczesnym uznaniem jej za niezgodną z obowiązującym prawem i zasądzenia od Izby Skarbowej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi B. R. podniosła, iż w trakcie powstania zobowiązania podatkowego, nie była już wspólnikiem spółki cywilnej "T. S.", a przynajmniej za takiego nie była uważana przez pozostałych wspólników. Nadto wykazała, iż czynność prawna, od której naliczono zobowiązanie podatkowe była nieważna, ponieważ zgodnie z treścią § 5 umowy spółki: "prowadzenie spraw spółki wspólnicy powierzają wszystkim wspólnikom łącznie, każdy ze wspólników jest uprawniony również do przyjmowania oświadczeń woli pochodzących od osób trzecich, nadto każdy z nich jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki nie przekraczających zwykłych czynności spółki. Do zakresu zwykłych czynności spółki należało dokonywanie czynności prawnych, których wartość nie przekracza [...] mln starych zł, obecnie [...] nowych zł." Tak więc, umowa sprzedaży zawarta według faktury [...] z dnia 1 czerwca 2000 roku o wartości [...] zł objęta przedmiotowym obowiązkiem podatkowym, sygnowana jednoosobowo przez wspólnika J. Z., winna być uznana za nieważną w świetle art. 104 k.c., tym bardziej, że transakcja ta została zawarta przez wspólnika J. Z., z "U." sp. z o.o., w której wspólnikami byli, on sam oraz W. K., natomiast w dniu [...].2000 roku, rozpoczął pełnienie swojej funkcji syndyk w związku z ogłoszeniem upadłości tejże spółki. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 12707. Zgodnie z treścią art. 115 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. nr.137 poz. 668 z późn. zm./ wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników wynikające z działalności spółki. Ordynacja podatkowa nie definiuje, co prawda pojęcia odpowiedzialności solidarnej, jednak ustawodawca w art. 91 Ordynacji stwierdza wprost, iż do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Chodzi tu o solidarność bierną, którą normuje art. 366 k.c., zgodnie, z którym, każdy z dłużników zobowiązany jest do spełnienia całego świadczenia, tak jakby był jedynym dłużnikiem. Wierzyciel zaś może żądać spełnienia całości lub części świadczenia, według własnego wyboru, od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Nie posiadając osobowości prawnej, spółka cywilna posiada wprawdzie majątek, lecz to nie spółka jest właścicielem tego majątku, ale każdy ze współwłaścicieli na zasadach współwłasności łącznej, a odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej, zgodnie z treścią art. 864 k.c. (jest odpowiedzialnością solidarną), powoduje, że wspólnicy odpowiadają nie tylko wspólnym majątkiem, ale również majątkiem osobistym. Odpowiedzialność osobista wspólnika trwa nadal, nawet w razie rozwiązania 'Po rozwiązaniu spółki cywilnej traci ona podmiotowość prawną, a w frekwencji, traci również zdolność procesową, do bycia stroną w postępowaniu podatkowym, co nie zmienia faktu, iż podatnik odpowiada wówczas solidarnie z pozostałymi wspólnikami. Organ podatkowy zobowiązany jest wydać decyzję o odpowiedzialności wszystkich byłych wspólników spółki cywilnej, co w niniejszej sprawie uczynił. Dopiero po wydaniu takiej decyzji, każdy z byłych wspólników jest zobowiązany do zapłaty całej zaległości podatkowej, a w przypadku, gdy w zakreślonym terminie dobrowolnie nie wykona zobowiązania, organ podatkowy może wskazać, od którego byłego wspólnika lub od których byłych wspólników zażąda zapłaty. Skarżąca kwestionuje, iż w chwili powstania zobowiązania podatkowego nie była już wspólnikiem spółki cywilnej, a przynajmniej za takiego nie był uważana przez pozostałych wspólników. Z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika jednak, iż wniosek K. R. i B. R. dotyczący wykreślenia ich z wpisu NR [...], jako wspólników spółki "T. S." wpłynął do Urzędu Miasta w dniu [...].2000 roku. Powiadomieni o tym pozostali wspólnicy: W. K. i J. Z. nie wyrazili zgody na dokonanie powyższej zmiany, dlatego postanowieniem z dnia [...].2000 roku Prezydent Miasta zawiesił postępowanie w sprawie zmiany we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej dotyczącej przedmiotowej spółki do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia na drodze sądowej spornych kwestii z tytułu zawarcia pomiędzy wspólnikami mowy spółki prawa cywilnego. Postanowieniem z dnia [...].2000 roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Ostatecznie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...].2001 roku wykreślił z dniem [...].2000 roku z ewidencji działalności gospodarczej, dokonany w dniu [...].1991 roku pod NR [...] spółkę cywilną "T. S.", której wspólnikami byli: W. K., J. Z., B. R. i K. R. Powyższą decyzję K. R. i B. R. Samorządowego zaskarżyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc, iż jako wspólnicy nie wyrazili zgody na wykreślenia z ewidencji firmy "T. S." Dodatkowo skarżący podniósł w swojej skardze, iż czynność prawna, od której naliczono zobowiązanie podatkowe była nieważna, ponieważ była niezgodna z umową spółki, jednak do dnia dzisiejszego K. R. nie przedstawił żadnych dowodów, iż podjął stosowne działania, aby ją unieważnić, dlatego zdaniem Sądu twierdzenie te nie mogą go ekskulpować. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądem Administracyjnym. /Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.