I SA/Kr 1193/03

Dnia 14 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: WSA Bogusław Wolas WSA Anna Znamiec (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2005r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 13 czerwca 2003r Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek -skargę oddala- W dniu [...].01.2003 r. E.C. zwrócił się do Urzędu Skarbowego o umorzenie odsetek w od niezapłaconej w terminie opłaty skarbowej oraz o rozłożenie na 3 raty należności z tytułu opłaty skarbowej w związku z umową sprzedaży nieruchomości. Prośbę umotywował trudną sytuacją finansową, uzyskiwanym dochodem w wysokości 506,00 zł miesięcznie. Podatnik podał, że pobiera zasiłek przedemerytalny i innych dochodów nie posiada. W związku z faktem, że na podstawie przepisu art. 3 pkt 2 lit a ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 - 2003 (Dz. U. Nr 150, póz. 983 z późn. zm.) dochodami gmin są m . in. wpływy z opłaty skarbowej. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...]02.2003 r. Nr [...] nie wyraził zgody na umorzenie E. C. odsetek w kwocie 683,20 zł, jednocześnie wyraził zgodę na rozłożenie na raty zaległości w opłacie skarbowej w kwocie 750,00 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 683,20 zł w 6 ratach. Prezydent Miasta stwierdził, w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, że podatnik pobiera zasiłek przedemerytalny nie posiada innych dochodów, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną pobierającą rentę. Podatnik ponosi stałe koszty na leczenie i utrzymanie oraz spłaca kredyt. Decyzją z dnia [...]03.2003 r. Nr [...] Urząd Skarbowy odmówił umorzenia E. C. odsetek od opłaty skarbowej powołując się na brak przesłanek określonych w przepisie art. 67 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.) jak również na postanowienie Prezydenta Miasta w którym odmówiono umorzenia odsetek za zwłokę. Decyzją z dnia [...].03.2003 r. Nr [...] Urząd Skarbowy rozłożył E. C. na 6 rat zaległość w opłacie skarbowej w kwocie 750,00 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 683,20 zł. Od powyższych decyzji E.. C. wniósł odwołanie nie sformułował konkretnych zarzutów, wyraził swoje niezadowolenie z zapadłych decyzji organu podatkowego. Decyzjami z dnia [...].06.2003 r. Nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od opłaty skarbowej oraz w przedmiocie rozłożenia na 6 rat należności w opłacie skarbowej wraz z odsetkami. Izba Skarbowa nie stwierdziła uchybień w prowadzonym postępowaniu i nie znalazła podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć. Izba Skarbowa powołała się na przepis art. 17 ust. 2 cyt. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 - 2003 i na postanowienie wydane przez Prezydenta Miasta które jest wiążące dla organów podatkowych. Na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę podatnik złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podatnik nie formułuje konkretnych zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji. Zarzuty dotyczą terminu powstania zobowiązania z tytułu opłaty skarbowej oraz wysokości odsetek za zwłokę. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczących niezgodnego z prawem naliczenia odsetek za zwłokę Izba Skarbowa podniosła, że postępowanie w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę nie jest postępowaniem wymiarowym i nie podlega w nim weryfikacja prawidłowości naliczenia odsetek. Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego albo przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu l instancji została wydana w oparciu o przepis art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że organ podatkowy, ze względu na ważny interes podatnika, na jego wniosek, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Udzielenie ulgi podatkowej, o której mowa w cytowanym przepisie ma charakter decyzji uznaniowej. Nie oznacza to jednak, że uznanie administracyjne polega na zupełnej dowolności działania organu administracji. Zakres uznania administracyjnego jest określony przez prawo. Decyzje wydane na podstawie przepisu art. 67 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa mają charakter uznaniowy, co oznacza, że do organu administracji państwowej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. W ocenie Sądu postępowanie w rozpatrywanej sprawie nie jest dotknięte naruszeniem prawa materialnego lub przepisów procesowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do spraw objętych tzw. uznaniem administracyjnym kognicja sądu nie wkracza w zakres owego uznania, ograniczając się do prawidłowości prowadzonego postępowania podatkowego. Sąd nie jest uprawniony do zastępowania organów podatkowych w ich kompetencjach. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie pojęte w trybie art. 67 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa oparte właśnie na uznaniu administracyjnym. Z brzmienia art. 67 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa wynika, iż organ może umorzyć zaległości podatkowe lub odsetki za w sytuacji zaistnienia powołanych w tym przepisie przesłanek, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Oznacza to, iż nawet jeśli w wyniku analizy sytuacji wnioskodawcy okaże się, iż zaistnieją ww. przesłanki organ może ale nie musi dokonać umorzenia istniejących zaległości. Instytucja umorzenia traktowana jest bowiem jako wyjątek od zasady i winna mieć zastosowanie jedynie do sytuacji szczególnych, odbiegających od przyjętych standardów. Użyte w powołanym przepisie pojęcia "ważny interes podatnika", "interes publiczny", to pojęcia niedookreślone. O istnieniu ważnego interesu podatnika, jak podnosi się w piśmiennictwie i orzecznictwie, nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 07.04.2004, sygn. ł SA/Wr 735/02). Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w zakresie ustawowo przyznanych kompetencji stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa w stopniu powodującym jej uchylenie. Organy podatkowe podjęły czynności zmierzające do ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, a przeprowadzone postępowanie nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Organy odniosły się także do wszystkich podnoszonych przez skarżącego argumentów uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, a zatem rozstrzygnięcie to nie jest dowolne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż skoro umorzenie zaległości podatkowej oraz zaniechanie poboru podatku jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym wypadki społeczne i gospodarcze muszą posiadać tę samą cechę. Zatem za umorzeniem zaległości podatkowej oraz za zaniechaniem poboru podatku przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu, (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2002 r. sygn. akt l SA/Gd 1563/99). Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 2 lit a, art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 - 2003 (Dz. U. Nr 150, póz. 983 z późn. zm.)'dochody z opłaty skarbowej i odsetki stanowią dochody gminy, a zatem na podstawie przepisu art. 17 ust. 2 cyt. ustawy udzielanie ulg przez urząd skarbowy może nastąpić na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu gminy. Postanowieniem z dnia [...]02.2003 r. Prezydent Miasta wyraził zgodę na rozłożenie zaległości w opłacie skarbowej oraz odsetek za zwłokę na 6 miesięcznych rat. Nie sposób podzielić zarzutów skargi, iż powstanie zaległości w opłacie skarbowej oraz odsetek stało się z udziałem organów podatkowych. Analiza załączonych do skargi dokumentów nie pozostawia wątpliwości, iż decyzją z dnia [...]01.2003 r. Urząd Skarbowy określił podatnikowi zobowiązanie w opłacie skarbowej w związku z zawarciem umowy sprzedaży oraz odsetki za zwłokę. Ponadto w piśmie z dnia [...].01.2003 r. E.C. wyraził zgodę na proponowane przez organ podatkowy podwyższenie wartości nieruchomości i przyjęcie jako podstawy opodatkowania opłatą skarbową kwoty 20000,00 zł. Podatnik wyraził również zgodę na zapłatę opłaty skarbowej w kwocie 750,00 zł. Jak wykazało postępowanie, skarżący posiada źródło dochodu w postaci zasiłku przedemerytalnego w kwocie 506 zł, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną która pobiera rentę. Organ podatkowy odmówił umorzenia podatnikowi odsetek za zwłokę, jednak zastosował ulgę w postaci rozłożenia na 6 rat zaległości w opłacie skarbowej w kwocie 750,00 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 683 zł, ustalając ratę w wysokości 241,00 do 245,00 zł miesięcznie, co daje możliwość realizacji zadłużenia. Podkreślenia wymaga, iż ulga udzielana w trybie art. 67 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa stanowi odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania. Stąd też jej zastosowanie może nastąpić jedynie przy spełnieniu przesłanek ustawowych; jednakże sformułowanie powołanego przepisu sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych, szczególnych względów społecznych i gospodarczych nie obliguje organu podatkowego do zastosowania ulgi w każdym przypadku. Tak więc nie istnieje prawo podatnika do uzyskania ulgi w postaci umorzenia zaległości lub odsetek za zwłokę, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 1999 r. sygn. akt ł SA/Wr 1344/97). Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).