I SA/Kr 1198/10

Sygn. akt I SA/Kr 1198/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2010r., sprawy ze skargi B. K., na postanowienie Ministra Finansów, z dnia 31 maja 2010r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa;, I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych ). I SA/Kr 1198/10 UZASADNIENIE W dniu 20 stycznia 2010 r. do Izby Skarbowej (Biura Krajowej Informacji Podatkowej) wpłynął wniosek Z.K. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwot otrzymanych za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W interpretacji z dnia 20 kwietnia 2010 r., nr [...] (doręczonej wnioskodawcy w dniu 23 kwietnia 2010 r.) Dyrektor Izby Skarbowej, działający z upoważnienia Ministra Finansów uznał stanowisko podatnika przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji za nieprawidłowe. Pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym K. w dniu 26 kwietnia 2010 r. wnioskodawca Z. K. oraz jego żona B. K. wnieśli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym podnieśli, że ze stosownym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej wystąpili bezpośrednio do Ministra Finansów w dniu 8 stycznia 2010 r. (data wpływu wniosku do organu). Wniosek został podpisany przez obojga małżonków. Jednakże pismem z dnia 11 stycznia 2010 r. znak [...] ministerstwo wyjaśniło m.inn., że opłacony kwotą 40 zł wniosek należy złożyć do Dyrektora Izby Skarbowej – Biura Krajowej Informacji Podatkowej w B. według opracowanego wzoru. Zdaniem podatników, skoro ich wniosek nie spełniał wymogów przewidzianych przepisami prawa, bowiem nie został sporządzony na urzędowym formularzu, nie był także opłacony i skierowano go do niewłaściwego adresata, a dodatkowo była konieczność złożenia odrębnych wniosków przez każdego z małżonków, to ministerstwo miało obowiązek niezwłocznego przekazania w oparciu o art. 170 i art. 171 Ordynacji podatkowej wniosku do organu właściwego i zawiadomienia o tym fakcie podatników. Ponadto zgodnie z treścią art.169 ustawy Ordynacja podatkowa Ministerstwo Finansów winno wezwać do uzupełnienia braków formalnych wniosku w postaci złożenia go na stosownym formularzu, czy uiszczenia opłaty. Takie wezwanie winno być nadto opatrzone stosownym rygorem oraz pouczeniem o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania w terminie. W ocenie podatników pismo Ministra Finansów z dnia 11 stycznia 2010 r. nie stanowi ani wezwania do usunięcia braków formalnych i fiskalnych wniosku małżonków Kaszuba z dnia 8 stycznia 2010 r., ani też przekazania wniosku właściwemu adresatowi. Jest to zatem istotne naruszenie przepisów proceduralnych, za które podatnik nie może ponosić odpowiedzialności. W związku z tym, zdaniem podatników, niezależnie od otrzymania przez Dyrektora Izby Skarbowej 20 stycznia 2010 r. wniosku na sformalizowanym druku podpisanym przez Z. K., za datę otrzymania wniosku o interpretację przez organ należy przyjąć dzień 8 stycznia 2010 r. (data wpływu pierwotnego wniosku do Ministra Finansów), jak również należy uznać, że wniosek dotyczył obojga małżonków. Konsekwencją powyższych stwierdzeń jest natomiast uznanie, że termin do wydania interpretacji upłynął organowi w dniu 8 kwietnia 2010 r., a nie w dniu 20 kwietnia 2010 r., jak przyjął Dyrektor Izby Skarbowej , działający z upoważnienia Ministra Finansów. Postanowieniem z dnia 31 maja 2010 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działający z upoważnienia Ministra Finansów, stwierdził niedopuszczalność do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez B. K. Organ powołując się na treść art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego stwierdził, że w oparciu o wniosek z dnia 20 stycznia 2010 r. wnioskodawcą w niniejszej sprawie był wyłącznie Z. K., który także był adresatem wydanej interpretacji, a zatem tylko on uprawniony jest do jej zaskarżenia poprzez wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. B. K. nie była stroną postępowania, nie była adresatką interpretacji, zatem nie mogła złożyć stosownego wezwania. Na powyższe postanowienie B.K., działając przez pełnomocnika Z. K., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 13 § 2 pkt 4, art. 14b § 1, art. 14d, art. 14g § 3, art. 169 § 4, art. 140, art. 165 § 3 i 3a, art. 168, art. 170 poprzez ich naruszenie lub nieuwzględnienie, co miało wpływ na wynik zaskarżonego orzeczenia. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub stwierdzenie jego niezgodności z prawem. W uzasadnieniu skargi, a także w piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. powtórzono argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zwrócono również uwagę na fakt, iż wniosek z dnia 20 stycznia 2010 r., który wpłynął do Dyrektora Izby Skarbowej stanowił uzupełnienie braków wniosku z dnia 8 stycznia 2010 r., pomimo braku w tym zakresie wezwania z odpowiednim pouczeniem stosownego organu, a nie nowy wniosek. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej winien wezwać B. K. do uzupełnienia wniosku, a nie zachowywać się tak, jakby nie wiedział o istnieniu wniosku o interpretację indywidualną złożonego w dniu 8 stycznia 2010 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, działający z upoważnienia Ministra Finansów wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż podnoszone w jej treści. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia. Ponadto trzeba podnieść, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego formalnego postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w oparciu o przedstawione wyżej zasady orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt ten narusza prawo w zakresie powodującym konieczność stwierdzenia jego nieważności na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem wydany został bez podstawy prawnej. Na wstępie trzeba podnieść, iż zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że o braku podstawy prawnej należy mówić wówczas, gdy w całym systemie prawa nie istnieje przepis pozwalający regulować daną materię w drodze decyzji czy postanowienia. Podstawą prawną takiego orzeczenia może być wyłącznie norma prawna ustanowiona przepisem powszechnie obowiązującym (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1327/94, Temida (CD), Sopot 2002, Komentarz do art.247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.97.137.926), [w:] C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III.) Przenosząc powyższe twierdzenie na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że ani w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), czy cytowanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani w żadnych innych przepisach prawa powszechnie obowiązującego nie ma podstawy prawnej do stosowania względem instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa określonej w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) przepisów dotyczących odwołań, a w szczególności art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który nakazuje organowi w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wydanie ostatecznego postanowienia. Zgodnie z treścią art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W sprawach dotyczących interpretacji podatkowych Ordynacja podatkowa nie przewiduje żadnego środka zaskarżenia w postaci odwołania, zażalenia, czy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od aktu interpretacji, który nie zapada w typowym postępowaniu jurysdykcyjnym. Zatem, aby strona mogła skutecznie wnieść skargę na tego rodzaju akt do sądu administracyjnego, musi zrealizować wymóg uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Instytucja ta stanowi jedynie surogat środka zaskarżenia (odwołania), ale nie można utożsamiać jej z odwołaniem, gdyż odwołaniem nie jest. Jej zadaniem jest wyłącznie próba polemiki ze stanowiskiem organu i przekonanie go do jego zmiany bez konieczności wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Od wezwania do usunięcia naruszenia prawa zależy nadto kwestia terminowości złożenia skargi. Również odpowiedź organu na powyższe wezwanie ma wpływ na obliczanie terminu do wniesienia skargi. Organ nie jest nawet zobligowany do udzielania odpowiedzi na wezwanie. Brak tej odpowiedzi skutkuje bowiem jedynie innym mechanizmem obliczania terminu do złożenia skargi od wydanej interpretacji. Takie milczenie natomiast nie pozbawia strony prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Do wezwania do usunięcia naruszenia prawa z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie można zatem stosować nawet odpowiednio przepisów odnoszących się do odwołań, gdyż jest to odrębna instytucja, a dodatkowo takiej możliwości nie przewidują żadne przepisy prawa. W szczególności przepis art. 14h Ordynacji podatkowej nakazujący w sprawach dotyczących interpretacji podatkowych odpowiednie stosowanie wyszczególnionych tam konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej, nie wymienia przepisów rozdziału 15 ("Odwołania" art. 220 – art. 235). Jedynie w zakresie zażalenia na postanowienie o pozostawieniu wniosku o interpretację bez rozpatrzenia wydane w trybie art. 14g § 3 Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 14 i 16 działu IV cytowanej ustawy, a także w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale przepisy dotyczące odwołań (art. 239). W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie na mocy art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził zwrot uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi w wysokości 100 zł.