I SA/Kr 1201/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. Sp. z o.o. w W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 maja 2015r. nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2012r. postanawia oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. R. Sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29 maja 2015r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2012r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów A. R. Sp. z o.o. w W. zajmuje się m.in. sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek. Kapitał zakładowy spółki wynosi 50 000 zł. i składa się z 1000 udziałów, które są własnością R. C. L. z siedzibą w N. na C. Strona skarżąca podniosła, iż nie posiada środków na pokrycie opłaty sądowej, w 2014r. nie powadziła działalności gospodarczej, utraciła większość dokumentacji oraz nie posiada żadnego majątku za wyjątkiem spornych i trudnych do ściągnięcia oraz słabo udokumentowanych wierzytelności. Pismem z dnia 14 października 2015 r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów, na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych A. R. Sp. z o.o. w W. W odpowiedzi strona skarżąca przesłała wydruk maila "M. S." – prezesa zarządu A. R. Sp. z o.o. w W. do : "[...]" upoważniający do złożenia do sądu w imieniu spółki następujących informacji: Spółka nie posiada żadnego rachunku bankowego, nie wykonywała żadnych operacji bankowych w ostatnich 3 miesiącach i nie może przedstawić żądanego wyciągu z konta ponieważ konta bankowego nie posiada. Spółka nie prowadzi działalności i nie osiągała w 2014 roku żadnego przychodu i w związku z tym nie składała żadnych deklaracji podatkowych a ponieważ nie składała żadnych deklaracji to nie może przedstawić do sądu takiego dokumentu. Spółka nie prowadzi kasy i nie posiada żadnej gotówki i nie może przedstawić zaświadczenia z kasy. Spółka nie prowadzi działalności, nie jest podatnikiem VAT i nie składa żadnych deklaracji a ponadto w ostatnim miesiącu nie składała deklaracji w podatku VAT i w związku z tym nie może przedstawić deklaracji VAT z ostatniego miesiąca. Spółka nie posiada żadnych środków trwałych i nie może podać spisu środków z podaniem ich wartości. Spółka nie posiada żadnych wierzytelności i nie może podać spisu wierzytelności z podaniem ich wielkości. Spółka aktualnie nie zatrudnia żadnych pracowników. Dokument ten nie został jednak w żaden sposób autoryzowany, brak bowiem na nim podpisu. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów. W dniu 8 lutego 2016 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw, nie zgadzając się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu w/w postanowienia Referendarz sądowego. Strona skarżąca w sprzeciwie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 245 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy pomimo istnienia przesłanek dla jego zastosowania, co skutkowało brakiem przyznania stronie prawa pomocy, podczas gdy strona wykazała, iż nie posiada ona żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania; art. 246 § 2P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona nie wykazała, iż nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania, podczas gdy z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, iż wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy pozostaje uzasadniony. Do sprzeciwu strona skarżąca załączyła kopię oświadczenia Prezesa Zarządu A. R. Sp. z o.o. co do stanu majątkowego spółki ( oryginał nadesłano przy piśmie z daty wpływu do tut. Sądu dnia 29 lutego 2016 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). W świetle powyższych przepisów Sąd pragnie zauważyć, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lewis Nexis, Warszawa 2004, s. 319). Jak podkreśla się w orzecznictwie, przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości osiąganych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi koniecznymi wydatkami umożliwiają dokonanie oceny, czy stać ją na poniesienie kosztów postępowania. Obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 743/14). Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że strona skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek upoważniających do zastosowania w stosunku do niej instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Ocena taka była konsekwencją działania strony skarżącej, która nie dopełniła w należyty sposób ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Strona skarżąca będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwana do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych nie wykonała tego wezwania w sposób prawidłowy nie przedstawiając choćby zeznania podatkowego za 2014 r., czy deklaracji podatkowej z tytułu podatku VAT za ostatni miesiąc. Spółka w sprzeciwie od postanowienia Referendarza wyjaśniła natomiast, że nie przedstawiła m.in. powyższych dokumentów z uwagi na fakt, że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz że nie jest podatnikiem VAT. Na poparcie swych twierdzeń nie złożyła jednak stosownych dokumentów, które uprawdopodobniałby a wręcz udowodniły twierdzenia strony skarżącej o nieprowadzeniu działalności przez ten podmiot. Nadto wskazać należy, że podmiot działający w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może pokryć koszty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników, co wynika z art. 177 § 1 Kodeksu spółek handlowych. Dopłaty te mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych. W ocenie Sądu, z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, należy stwierdzić, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Z tego też względu, zdaniem Sądu, strona skarżąca nie wykazała, że podjęła niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. Ponadto zdaniem Sądu spółka nie wykazała też, że podjęła jakiekolwiek czynności zmierzające do wyegzekwowania posiadanych wierzytelności, czy nawet ustalenia ich wielkości. Reasumując Sąd stwierdził, że niewystarczające udokumentowanie sytuacji majątkowej skarżącej Spółki powoduje, że złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony. Z powyższych względów, Sąd działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia