I SA/Kr 1205/14

sygn. akt I SA/Kr 1205/14 Kraków, dnia 7 listopada 2014 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.04.2014r., nr [...] do [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 do stycznia 2011r. oraz marzec 2011r. postanawia: oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi M.A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.04.2014r., nr [...] do [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 do stycznia 2011r. oraz marzec 2011r. Skarżąca wnosiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 10 października 2014r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek ten oddalił. M. A.S. wniosła w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza. Jak wynika z oświadczeń skarżącej oraz przedłożonych dokumentów, M.S. wraz z dwojgiem dzieci (w tym jedną niepełnoletnią córką) pozostaje na utrzymaniu swoich rodziców : W.D. i J.D. Oni też pokrywają koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wnioskodawczyni od matki dostaje ponadto ok. 200 - 300 zł., miesięcznie. Z mężem pozostaje w faktycznej separacji i od kilku miesięcy nie prowadzi z nim gospodarstwa domowego. W.D. otrzymuje emeryturę w wysokości 844,01 zł netto miesięcznie, w 2013r. z tego tytułu uzyskał 11 570,44 zł. dochodu. J.D. otrzymuje emeryturę w wysokości 940,03 zł netto miesięcznie, a w 2013r, uzyskała z tego tytułu oraz z tytułu najmu lub dzierżawy dochód w łącznej wysokości 13 538,62 zł., przy przychodzie na poziomie 40 214,94 zł. Sama skarżąca w 2013r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, uzyskała 375 274,92 zł dochodu, przy przychodzie w wysokości 604 404,53 zł. Podała, że jej firma zawiesiła działalność gospodarczą, a klienci odeszli z powodu działań operacyjnych prowadzonych przez kontrolę skarbową i prokuraturę . Do miesięcznych kosztów utrzymania strona skarżąca zalicza opłatę za gaz – ok. 600 zł., opłatę za energię elektryczną – ok. 100 zł., opłatę za telefon – 90 zł., opłatę za odpady komunalne – 22 zł., opłatę za inne opłaty komunalne – 76 zł., koszty wyżywienia, kosmetyków i artykułów pierwszej potrzeby – ok. 400 zł. Starsza córka, również pozostająca na utrzymaniu matki skarżącej, aktualnie studiuje w Wiedniu i jest właścicielką domu, który poprzednio był własnością skarżącej i jej męża. J. D. w Banku Spółdzielczym w N. posiada dwa konta: osobiste i firmowe – prowadzone na rzecz "D.J., Zakład Produkcyjno Usługowy". Na rachunek osobisty wpływa cyklicznie kwota 7000 zł. M.S. posiada natomiast trzy konta, jedno osobiste – prowadzone przez Bank Spółdzielczy w Nowym Targu i dwa firmowe, prowadzone przez Bank Pekao S.A. na rzecz : "Z D. M. ".Na rachunku osobistym, dnia 14 maja 2014r., odnotowano przelew przychodzący w wysokości 3000 zł., a na jeden z rachunków firmowych stale wpływają kwoty w różnych wysokościach, takich jak: 6000 zł. – przelew z dnia 2 maja 2014r., 2 200 zł. – przelew z dnia 12 maja 2014r. , 1 200 zł. i 1300 zł.– przelewy z dnia 12 maja 2014r. , 5 900 zł. i 300 zł. – przelewy z dnia 29 maja 2014r. , 4 246 zł. – przelew z dnia 30 czerwca 2014r. , 5 400 zł. – przelew z dnia 30 lipca 2014r. W sprzeciwie od postanowienia referendarza skarżąca podniosła, że część przelewów na jej konta pochodzi sprzed momentu zawieszenia działalności gospodarczej, względnie są wynikiem zapłaty za czynności, wykonane jeszcze w ramach tej działalności. Nie można więc uznać, aby cyklicznie uzyskiwała dochód. Skarżąca zaznaczyła też, że na temat spraw finansowych J.D. może podać jedynie to, o czym matka ją poinformowała. J.D. nie jest stroną postępowania, nie ma obowiązku ujawniania i przedstawiania informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba podkreślić, że – jak wynika z brzmienia art. 246 § 1 p.p.s.a.- to na osobie fizycznej, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów, że zrealizowane są przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może -jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości- wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości sądu w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy, ponieważ rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W takiej sytuacji uznać trzeba, iż zainteresowana nie wykazała- w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a.- że uiszczenie kosztów postępowania miałoby narazić ją i jej rodzinę na uszczerbek koniecznego utrzymania. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, decydując o przyznaniu prawa pomocy sąd bierze pod uwagę nie tylko sytuację majątkową wnioskodawcy ale również możliwości finansowe współmałżonka oraz innych osób z rodziny zobowiązanych do alimentacji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2011r., sygn. akt II FZ 644/10, Lex Omega nr 742701). Skarżąca sama podawała, że wraz z córkami pozostaje na utrzymaniu rodziców. Wobec tego niezbędne jest dokładne ustalenie ich sytuacji materialnej. Orzecznictwo sądowe dość jednolicie stoi na stanowisku, że to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, iż oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 stycznia 2013r., sygn. akt I FZ 555/12, Lex Omega nr 1273752; z dnia 14 stycznia 2011r., sygn. akt II OZ 1361/10, Lex Omega nr 743829 oraz z dnia 11 stycznia 2011r., sygn. akt II FZ 644/10, Lex Omega nr 742701). Z przedstawionych przez skarżącą, niepełnych informacji i dokumentów wynika wyraźnie, że na koncie matki – J.D. – regularnie pojawiają się wpłaty znacznych kwot pieniężnych. Skarżąca nie wykazała, jakiej wysokości są niezbędne wydatki, ponoszone przez jej rodziców, zatem przyjąć należy, że są oni w stanie w całości ponieść koszty utrzymania samej skarżącej oraz jej córek. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego, w szczególności wpisu, nie wpłynie na niezbędne utrzymanie skarżącej i jej rodziny. Na kontach bankowych, należących do M.S., pojawiają się środki pieniężne w wysokości wystarczającej na opłacenie wpisu w niniejszej sprawie. Analiza tych kont wskazuje co prawda na znaczne zadłużenie, jednak nie może to przesądzać o przyznaniu prawa pomocy. Jak jednolicie wskazuje się w orzecznictwie, zobowiązania cywilnoprawne nie powinny mieć pierwszeństwa wobec zobowiązań względem Skarbu Państwa. Wydatki o charakterze cywilnoprawnym ( nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. W konsekwencji nie uzasadniają one zwolnienia z kosztów sądowych (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 lipca 2014r., sygn. akt II GZ 300/14, Lex Omega nr 1485574; z dnia 4 lipca 2014r., sygn. akt II FZ 931/14, Lex Omega nr 1485472; z dnia 24 czerwca 2014r., sygn. akt II FZ 821/14, Lex Omega nr 1479183; z dnia 5 marca 2014r., sygn. akt II FZ 1535/13, Lex Omega nr 1450453; z dnia 20 lutego 2014r., sygn. akt II FZ 125/14, Lex Omega nr 1426680 oraz z dnia 9 czerwca 2010r., sygn. akt I OZ 409/10, Lex Omega nr 621858). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, za podstawę przyjmując art. 245 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a.