I SA/Kr 1208/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lipca 2008 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego. W dniu [...] stycznia 2009 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E. M. o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. W skardze kasacyjnej z dnia [...] stycznia 2009 roku od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] listopada 2008 roku strona skarżąca zawarła wniosek o zwolnienie skarżącej od kosztów postępowania w postępowaniu kasacyjnym. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem P. Ł. Ich miesięczny dochód wynosi 1.070 zł i stanowi go emerytura skarżącej w wysokości 625 zł i renta syna w wysokości 445 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi udział ½ we własności domu o powierzchni 100 m² oraz mieszkania o powierzchni 68 m². Nie posiada ona zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przesłała następujące dokumenty: wyciąg z konta bankowego syna P. Ł., na które wpływa emerytura skarżącej, zeznania podatkowe za lata 2007 i 2008, rachunki za mieszkanie, energię elektryczną oraz gaz. Strona oświadczyła, że nie posiada lokat bankowych, oraz samochodu. Odnośnie nieruchomości, których jest współwłaścicielką skarżąca oświadczyła, że dom wiejski wielkości 100 m² położony jest w W., zaś mieszkanie wielkości 68 m² znajduje się w K. przy ul. S. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa we wskazanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Skoro przesłanką uzasadniającą przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest brak jakiegokolwiek dochodu, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Skarżąca uzyskuje bowiem stałe miesięczne dochody z tytułu emerytury w wysokości 625 zł. Stałymi dochodami dysponuje także pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym syn skarżącej, który pobiera rentę w wysokości 445 zł. Skarżąca jest współwłaścicielką majątku nieruchomego o znacznej wartości, w skład którego wchodzi dom wielkości 100 m² położony w W. oraz mieszkanie wielkości 68 m² położony w K. przy ul. S. Powyższe składniki majątku nawet jeśli nie przynoszą żadnych dochodów, mogą stanowić zabezpieczenie kredytu lub pożyczki, jeśli ich właścicielowi brakuje bieżących środków finansowych. W takiej zaś sytuacji niepodobna stwierdzić, że skarżąca zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Prawo to przysługuje bowiem, tak jak wskazano powyżej, jedynie tym podmiotom, których zarówno dochód jak i majątek nie pozwalają zdobyć środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Zauważyć także należy, że skarżąca w toku postępowania sądowego przed sądem I instancji korzystała z pomocy pełnomocnika z wyboru – radcy prawnego A. C. Pełnomocnik strony sporządził także skargę kasacyjną od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2008 roku. Z akt sprawy nie wynika, aby pełnomocnictwo udzielone zostało wypowiedziane. Tym samym wniosek skarżącej E. M. w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu należy uznać za bezprzedmiotowy. Mając na uwadze powyższe orzekający uznał, że przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za adekwatne do jej sytuacji majątkowej. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).