I SA/Kr 121/13
WyrokWSA w Krakowie2013-03-27
Skład orzekający: Ewa Michna, Piotr Głowacki, Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki mieszkalne i gospodarcze udostępnione pracownikom Parku Narodowego korzystają z ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy podatkowe nieprawidłowo ograniczyły się do lakonicznego stwierdzenia, iż budynki mieszkalne i gospodarcze udostępnione pracownikom Parku Narodowego nie służą bezpośrednio realizacji celów ochrony przyrody i tym samym nie korzystają ze zwolnienia podatkowego. Konieczne jest szczegółowe zbadanie faktycznego wykorzystania tych budynków, w tym zakresu zadań pracowników i wpływu położenia budynków na realizację celów ochrony przyrody. Z uwagi na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji, sąd uchylił zaskarżone decyzje.Stan faktyczny
Park Narodowy zaskarżył decyzję Wójta Gminy Z. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 rok, kwestionując m.in. brak zwolnienia podatkowego dla budynków mieszkalnych i gospodarczych udostępnionych pracownikom parku oraz zastosowanie nieprawidłowych stawek podatku. Organy podatkowe uznały, że budynki te nie służą bezpośrednio ochronie przyrody i podlegają opodatkowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z., określił, że decyzje te nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, oraz zasądził od SKO na rzecz Parku Narodowego koszty postępowania w kwocie 506 zł.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 121/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r., sprawy ze skargi Parku Narodowego w Z., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30 listopada 2012 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 506 zł (pięćset sześć złotych).
Decyzją z dnia 23 maja 2012r. znak: [...] Wójt Gminy Z. określił wobec Parku Narodowego wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2012 w kwocie 7.365,00 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że objęto podatkiem budynki mieszkalne lub ich części oraz garaże w budynkach mieszkalnych o łącznej powierzchni użytkowej 1065,48 m2 (stawka podatku 0,65 zł/1 m2), budynki pozostałe o łącznej powierzchni użytkowej 366,70 m2 (stawka podatku 6,09 zł/1m2), budynki pozostałe o łącznej powierzchni użytkowej 119,35 m2 (stawka podatku 3,66 zł/m2) oraz budowle o wartości 200.113,94 zł.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że złożona przez podatnika deklaracja w sprawie podatku od nieruchomości jest niezgodna ze stanem faktycznym. Wbrew twierdzeniom podatnika, budynki mieszkalne i garaże zlokalizowane budynkach o powierzchni 228,60 m2 oraz budynki gospodarcze zajęte przez osoby fizyczne o powierzchni użytkowej 119,35 m2 nie korzystają z ustawowego zwolnienia z podatku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zadeklarowane budynki pozostałe o powierzchni użytkowej 366,70 m2, jako należące do osoby prawnej, są opodatkowane stawką 6,09 zł/1m2, a nie stawką 3,66 zł/1m2 właściwą dla budynków zajętych na pomieszczenia gospodarcze przez osoby fizyczne. Wójt Gminy Z. zastrzegł, iż prezentowane stanowisko co do opodatkowania podatkiem od nieruchomości lokali służbowych udostępnionych pracownikom Parku Narodowego pokrywa się z wytycznymi Regionalnej Izby Obrachunkowej. Podkreślono, iż zapewnienie tego typu budynków i pomieszczeń pracownikom Parku pomaga i służy wykonywaniu przez nich zadań ochrony przyrody, lecz jest to działanie jedynie pośrednie. Zatem skoro w/w. budynki nie służą bezpośrednio realizacji celów w zakresie ochrony przyrody, to nie zostały spełnione przesłanki warunkujące objęcie ich ustawowym zwolnieniem z podatku.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Park Narodowy, kwestionując prawidłowość wymiaru podatku i podnosząc, że organ I instancji błędnie uznał, iż powierzchnia mieszkalna 228,60 m2 oraz powierzchnia budynków gospodarczych 119,35 m2 nie korzysta z ustawowego zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ponadto strona wskazała, że Wójt Gminy Z. zastosował nieprawidłową stawkę podatku w odniesieniu do budynków pozostałych o powierzchni 366,70 m2. W ocenie skarżącego decyzja narusza art. 103 ustawy o ochronie przyrody.
Decyzją z dnia 30 listopada 2012r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze , na podstawie art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), art. 21 § 3, art. 210 § 1 i 4, art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, uchyliło zaskarżoną decyzję i określiło Parkowi Narodowemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2012 w kwocie 6.474,00 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że spór dotyczy ustalenia czy w roku 2012 należące do Parku Narodowego budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej 228,60 m2 oraz budynki gospodarcze o powierzchni użytkowej 119,35 m2 spełniają przesłanki, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, warunkujące możliwość zastosowania ustawowego zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W szczególności decydującą kwestią dla rozstrzygnięcia jest jednoznaczne ustalenie, czy przedmiotowe budynki służą bezpośrednio osiąganiu celów z zakresu ochrony przyrody. Ponadto sporną kwestią jest zasadność stosowania stawki podatku od nieruchomości, o której mowa w § 1 pkt 5 lit. e uchwały Rady Gminy Z. z dnia 28 listopada 2011r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień w podatku od nieruchomości na rok 2012.
W ocenie organu odwoławczego co do pierwszej kwestii - aby budynki i budowle mogły korzystać z przedmiotowego zwolnienia, powinny spełniać następujące przesłanki: muszą być położone w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody oraz muszą służyć bezpośrednio osiąganiu celów z zakresu ochrony przyrody, wskazanych w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Z kolei grunt korzysta z ustawowego zwolnienia wyłącznie w sytuacji, gdy jest położony w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody oraz jednocześnie został objęty ochroną ścisłą, czynną lub krajobrazową. W związku z tym budynki mieszkalne oraz gospodarcze, udostępnione bezpłatnie pracownikom Parku Narodowego, nie służą bezpośrednio realizacji celów w zakresie ochrony przyrody i tym samym nie podlegają ustawowemu zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W ocenie Kolegium związek przedmiotowych budynków z realizacją celów ochrony przyrody ma jedynie pośredni charakter. Sporne obiekty pełnią wyłącznie funkcję pomocniczą dla pracowników Służby Parku Narodowego. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że budynki mieszkalne zajmowane przez pracowników Parku o powierzchni użytkowej 228,60 m2 (osada jednorodzinna przy D. o pow. 117,5 m2, G. -budynek mieszkalny o pow. 111,1m2) oraz budynki pozostałe zajęte na pomieszczenia własne gospodarcze przez pracowników Parku o powierzchni użytkowej 119,35 m2 podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Kolegium sprawdziło, czy wysokość podatku od nieruchomości została prawidłowo ustalona. Stawki podatku od nieruchomości wynikają z uchwały Rady Gminy Z. z dnia 28 listopada 2011r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień w podatku w podatku od nieruchomości na rok 2012. W rozpatrywanym przypadku opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają należące do Parku Narodowego:
- budynki mieszkalne o łącznej powierzchni użytkowej 1065,48 m2,
- budynki pozostałe o łącznej powierzchni użytkowej 486,05 m2 (budynki o pow. 366,70 m2 zadeklarowane w deklaracji pn. "deklaracja w sprawie podatku od nieruchomości" oraz budynki o pow. 119,35 m2 zadeklarowane w deklaracji pn. "deklaracja w sprawie podatku od nieruchomości dla podatników korzystających ze zwolnień na mocy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych"), oraz
- budowle o wartości 200.113,94 zł.
Budynki mieszkalne są objęte stawką w wysokości 0,65 zł/1m2 (§ 1 pkt 1 uchwały), a podatek należny od nich wynosi 692,56 zł. Odnosząc się do kwestii opodatkowania budynków pozostałych o pow. 366,70 m2, Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji nie wykazał, że w/w. budynki nie mogą zostać uznane, zgodnie ze złożoną przez podatnika deklaracją, za budynki zajęte na pomieszczenia własne gospodarcze przez osoby fizyczne na gruntach innych niż rolnicze. W konsekwencji budynki pozostałe o pow. 366,70 m2 oraz budynki pozostałe o pow. 119,35 m2 podlegają opodatkowaniu stawką 3,66 zł/1m2 (§ 1 pkt 5 lit. d uchwały). Podatek należny od budynków pozostałych wynosi 1778,94 zł. Z kolei podatek od budowli kształtuje się na poziomie 2% ich wartości i został określony na kwotę 4002,28 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Park Narodowy zarzucił naruszenie art. 122 i art. 123 Ordynacji podatkowej, art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 2, 3, 6, 8 i 103 ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem podatnika organy podatkowe błędnie uznały, że budynki mieszkalne oraz gospodarcze udostępnione bezpłatnie zgodnie z ustawą o ochronie przyrody służbie parku nie służą bezpośrednio realizacji celów w zakresie ochrony przyrody, przez co nie podlegają ustawowemu zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podatnik kwestionując prawidłowość wymiaru podatku podniósł, że Kolegium w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami przyjęło, iż powierzchnia mieszkalna 228,60 m2 oraz powierzchnia budynków gospodarczych 119,35 m2 nie korzysta z ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości.
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z powodu naruszenia art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Wiodącą powinnością organów prowadzących postępowanie podatkowe jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, gdyż ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (art. 120 Ordynacji podatkowej). Podkreślić trzeba, że art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakazuje organom w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Istotny jest również art. 124 Ordynacji podatkowej nakazujący wyjaśniać podatnikowi zasadność przesłanek, którymi kierują się przy rozpoznawaniu sprawy. W ocenie sądu, w poddanej kontroli sprawie przedstawione wyżej zasady nie zostały zrealizowane, ponieważ organy ograniczyły się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że budynki mieszkalne zajmowane przez pracowników Parku o powierzchni użytkowej 228,60 m2 (osada jednorodzinna przy D. o pow. 117,5 m2, G. - budynek mieszkalny o pow. 111,1m2) oraz budynki pozostałe zajęte na pomieszczenia własne gospodarcze przez pracowników Parku o powierzchni użytkowej 119,35 m2 podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż nie korzystają ze zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Co dotyczy istoty rzeczy, to jest przesłanki "bezpośredniości" wyrażonej w tym przepisie, (budynki i budowle mogą korzystać z przedmiotowego zwolnienia, jeśli służą bezpośrednio osiąganiu celów z zakresu ochrony przyrody, wskazanych w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody) organy ograniczyły się do stwierdzenia, że budynki te pełnią funkcje pomocnicze i stąd tylko pośrednio służą realizacji celów ochrony przyrody. Uzasadnienie powyższe narusza dyspozycję art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż nie przedstawia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Tymczasem z treści art. 103 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody wynika, iż Służba Parku Narodowego wykonuje zadania związane z ochroną przyrody, badaniami naukowymi i działalnością edukacyjną, a także ochroną mienia parku narodowego oraz zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie ochrony przyrody na terenie parku narodowego. Nadto art. 104 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy stanowi, iż pracownikom Służby Parku Narodowego przysługuje bezpłatne mieszkanie, jeżeli stanowisko oraz charakter pracy są związane z koniecznością zamieszkania w miejscu jej wykonywania. Z przedstawionych przepisów wynika więc domniemanie, że już chociażby mieszkania służbowe służące pracownikom Służby Parku Narodowego mogą w określonych przypadkach służyć realizacji zadań zmierzających do spełniania celów ustawy o ochronie przyrody. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że ochrona parku przez pracowników Służby Parku Narodowego zmierza do utrzymania procesów ekologicznych czy ochrony walorów krajobrazowych. Istotne jest zatem zbadanie czy przedmiotowe mieszkania oraz budynki gospodarcze, biorąc pod uwagę ich faktyczne wykorzystanie, w kontekście charakteru pracy służą realizacji celów ochrony przyrody. Konieczne zatem będzie w szczególności zbadanie zakresu zadań nałożonych na konkretnych pracowników zajmujących mieszkania, czasu (godzin) ich pracy, a także wpływu położenia budynków na ocenę czy zajmowanie ich wiąże się z realizacją celów ochrony przyrody.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 i 152 ustawy o p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło