I SA/Kr 1213/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-09-18

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego ani wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania lub ponieść ich bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ma prawo do przyznania pomocy prawnej. W sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że jej dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika, sąd powinien zwolnić ją od kosztów sądowych i ustanowić dla niej pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła skargę na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego i jednocześnie złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody (zasiłek pielęgnacyjny i emerytura męża) oraz wysokie wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem. Sąd ocenił, że przedstawiona sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić M. K. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego w sprawie skargi na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej z upoważnienia Ministra Finansów dnia 9 kwietnia 2009 r. nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a I) zwolnić M. K. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M. K. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych W skardze na pisemną indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej z upoważnienia Ministra Finansów dnia 9 kwietnia 2009 r. nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych skarżąca M. K. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 sierpnia 2009 roku przesłał skarżącej formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF celem jego wypełnienia i odesłania do tut. Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak formalny i złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Z danych zawartych we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem A. K. Ich miesięczny dochód wynosi 1.212,66 zł i stanowi go zasiłek pielęgnacyjny pobierany przez skarżącą w wysokości 153 zł oraz emerytura jej męża w wysokości 1.059,66 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje na postawie umowy użyczenia w mieszkaniu o powierzchni 36 m² stanowiącym własność jej syna. Skarżąca nie dysponuje zasobami pieniężnymi w postaci oszczędności, czy papierów wartościowych, jak również przedmiotami wartościowymi o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jest osobą starszą (liczy 78 lat) i bardzo schorowaną. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Ze względu na swoją nieporadność nie jest w stanie samodzielnie chronić swoich interesów. Jedynym dochodem skarżącej jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Mąż skarżącej, pobierający emeryturę w wysokości 1.059,66 zł, jest również schorowany. Stałe wydatki skarżącej oraz jej męża to czynsz 280 zł, energia elektryczna 70 zł, gaz 50 zł, leki około 200 zł. Reszta dochodów z trudem wystarcza na pożywienie, ubranie , środki czystości, itp. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504). W ocenie orzekającego skarżąca wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiał fakt, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym mąż skarżącej pobiera emeryturę w wysokości 1.059,66 zł. Łączne dochody małżonków K. wynoszą zatem 1.212,66 zł. Biorąc pod uwagę, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem (400 zł) i koniecznym leczeniem (200 zł) wynoszą łącznie 600 zł – z uzyskiwanych dochodów pozostaje skarżącej oraz jej mężowi jedynie kwota 612,66 zł na wyżywienie, ubranie, zakup środków czystości i inne konieczne dla utrzymania dobra. Zarówno skarżąca i jej mąż to osoby starsze, schorowane. Z akt sprawy wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną ze znacznym stopniem naruszenia sprawności organizmu, zaś jej mąż jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Skarżąca ponosi zatem konieczne wydatki na leczenie, nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych zainicjowanego postępowania sądowego, jak również wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego wybór pozostawiając uznaniu orzekającego – ze względu na przedmiot sprawy postanowiono przyznać skarżącej doradcę podatkowego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło