I SA/Kr 1216/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia 1. odmówić M. O. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. 2. zwrócić Skarżącej kwotę 427 zł (słownie: czterysta dwadzieścia siedem złotych) tytułem zwrotu kwoty uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r. odrzucił skargę M. O. (dalej Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że przesyłka pocztowa zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została skierowana na adres Skarżącej, była dwukrotnie awizowana (w dniu 31 października 2016 r. oraz w dniu 9 listopada 2016 r.) i nie została przez Skarżącą podjęta. Wpis od skargi nie został uiszczony. Odpis powyższego postanowienia został doręczony Skarżącej 23 stycznia 2017 r. Następnie Skarżąca w piśmie z 30 stycznia 2017 r. (data nadania) wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Podniosła, że nie odebrała żadnego awiza, mimo że w tym czasie przebywała w miejscu zamieszkania. W związku z powyższym nie miała świadomości, że Sąd wzywał ją do uiszczenia wpisu. Podniosła, że złożyła na Poczcie stosowną reklamację. Jednocześnie w tym samym dniu Skarżąca uiściła 427zł tytułem wpisu od skargi. Po wezwaniu przez Sąd Skarżąca przedstawiła odpowiedź Poczty [...] S.A. z dnia 27 lutego 2017 r. na jej reklamację. Poczta poinformowała Skarżącą, że dokonywała przedmiotowego doręczenia stosownie do obowiązujących przepisów. W szczególności Poczta wskazała, że awizowanie przesyłki nr [...] zostało potwierdzone przez listonosza. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 1216/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał na brak nieprawidłowości w doręczaniu, które rzutowałyby na przyjęcie argumentacji Skarżącej. Z załączonej do skargi odpowiedzi poczty na reklamację nie wynika okoliczność nieprawidłowego doręczenia, lecz potwierdzono w niej okoliczności ustalone i przyjęte przez Sąd. Zawarte w odpowiedzi Poczty na reklamację sformułowania, że "wobec rozbieżności stanowiska Pani oraz listonosza w kwestii awizowania przedmiotowej przesyłki, zgłoszony w tej sprawie sygnał został przekazany służbom kontrolnym nadzorującym pracę listonoszy", a także "Biuro Kontroli i Zarządzania Bezpieczeństwem Dział Operacyjny w K. uprzejmie Panią przeprasza za utrudnienia napotkane podczas korzystania z naszych usług", należy uznać - zdaniem Sądu - za sformułowania kurtuazyjne, związane z uprzejmą obsługą klienta i wyrażające troskę o wysoką jakość usług. Sformułowania te w żadnym stopniu nie podważają stanowiska listonosza i Poczty w kwestii prawidłowości doręczania przedmiotowej przesyłki. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt II FZ 512/17 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 26 kwietnia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu postanowienia NSA wskazał, że przedwczesne było w sprawie przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy Skarżącej w uchybieniu terminu. Skoro w piśmie Poczty [...] S.A. z dnia 27 lutego 2017 r., stanowiącym odpowiedź na reklamację Skarżącej, zawarto stwierdzenia "wobec rozbieżności stanowiska Pani oraz listonosza w kwestii awizowania przedmiotowej przesyłki, zgłoszony w tej sprawie sygnał został przekazany służbom kontrolnym nadzorującym pracę listonoszy", a także "Biuro Kontroli i Zarządzania Bezpieczeństwem Dział Operacyjny w K. uprzejmie Panią przeprasza za utrudnienia napotkane podczas korzystania z naszych usług", to nie można przyjąć, że okoliczności awizowania przesyłki zostały do końca wyjaśnione. Będą one dopiero kontrolowane. A zatem, rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie będzie ustalenie jaki jest wynik tej kontroli i czy awizowanie przesyłki pocztowej zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało dokonane w sposób prawidłowy. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie zwrócił się do Poczty [...] S.A., Urząd Pocztowy w N. S., oraz Poczty [...] S.A. Biuro Kontroli i Zarządzenia Bezpieczeństwem Dział Operacyjny w K. o jednoznaczne wyjaśnienie jaki jest wynik kontroli Poczty [...] S.A. prawidłowości awizowania przesyłki pocztowej nr [...] z dnia 25 października 2017 r. adresowanej do M. O. na adres ul. [...], [...], zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu w sprawie o sygn. I SA/Kr 1216/16 (czy przedmiotowa przesyłka była prawidłowo doręczana, czy też nie), w szczególności, czy przesyłka ta była rzeczywiście awizowana 31 października 2016 r. i 9 listopada 2016 r., oraz czy pozostawiono ją w urzędzie pocztowym zgodnie z art. 73 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: P.p.s.a.). Skoro bowiem zgodnie ze skierowanym do M. O. pismem Poczty [...] S.A. Biuro Kontroli i Zarządzenia Bezpieczeństwem z dnia 27 lutego 2017 r., stanowiącym odpowiedź na reklamację: "wobec rozbieżności stanowiska Pani oraz listonosza w kwestii awizowania przedmiotowej przesyłki, zgłoszony w tej sprawie sygnał został przekazany służbom kontrolnym nadzorującym pracę listonoszy", a także "Biuro Kontroli i Zarządzania Bezpieczeństwem Dział Operacyjny w K. uprzejmie Panią przeprasza za utrudnienia napotkane podczas korzystania z naszych usług", należy przyjąć, że okoliczności awizowania ww. przesyłki pocztowej nie zostały do końca wyjaśnione i będą dopiero kontrolowane. W odpowiedzi Poczta [...] S.A. Biuro Wsparcia Klientów, Regionalny Dział Obsługi Klientów w K. pismem z dnia 30 listopada 2017 r. poinformował, że skarga M. O. dotycząca niedoręczenia zawiadomień o awizowaniu przesyłki poleconej nr [...] była przedmiotem wyjaśnień prowadzonych przez Urząd Pocztowy [...], a jego ustalenia podstawą udzielonej w dniu 27 lutego 2017 r. odpowiedzi. W odpowiedzi tej użyto określenia o rozbieżności stanowisk między Skarżącą a listonoszem w zakresie doręczonych zawiadomień, ponieważ w interwencji Skarżąca zaznaczyła, że nie otrzymała zawiadomień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje. Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 197 § 2 P.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Zatem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wyjątkiem od zasady, że w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Przekładając powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że data 23 stycznia 2016 r. (data otrzymania odpisu postanowienia odrzucającego skargę ze względu na jej nieopłacenie) jest datą, w której zdaniem Skarżącej ustała przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu skargi, bowiem Skarżąca dowiedziała się z tą chwilą o nieodebraniu przesyłki zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Zatem składając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu dochowano powyższego terminu. Należy wskazać, że okoliczność niewłaściwego awizowania podnoszoną przez Skarżącą można wyjaśnić poprzez analizę potwierdzenia odbioru przesyłki doręczanej w trybie art. 73 P.p.s.a. W ocenie Sądu wbrew podniesionym zarzutom brak jest nieprawidłowości, które rzutowałyby na przyjęcie argumentacji Skarżącej. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje pieczątka Urzędu Pocztowego w N. S., a zatem da się odczytać miejsce pozostawienia pisma do dyspozycji adresata. Podobnie w zakresie daty zwrotu oznaczono ją jako 17 listopada 2016 r., datę pierwszego awiza zaś na kopercie jako 31 października 2016 r. Podkreślono również w sposób jednoznaczny miejsce pozostawienia awiza – oddawcza skrzynka pocztowa adresata. Na kopercie widnieje również drugie awizo dokonane w dniu 9 listopada 2016 r. Widnieje również pieczątka w zakresie daty zwrotu nadawcy. Druk zawiera podpis doręczyciela. W trybie art. 73 P.p.s.a. istotne jest, aby na kopercie zawarto informację o jej dwukrotnym awizowaniu, co w kontrolowanej sprawie miało miejsce. Ponadto z załączonej do skargi odpowiedzi poczty na reklamację nie wynika okoliczność nieprawidłowego doręczenia, lecz potwierdzono w niej okoliczności ustalone i przyjęte przez Sąd. Skarżąca nie podważyła zatem w sposób skuteczny, iż doręczenie w trybie art. 73 P.p.s.a. było nieprawidłowo dokonane. Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania w powyższy sposób jak w niniejszej sprawie awizowania, bez podania okoliczności to uprawdopodabniających, przeczyłoby sensowi dokonywania adnotacji o awizowaniu na kopercie, ponieważ w każdym przypadku adresat przesyłki mógłby je kwestionować. Dokument potwierdzenia odbioru stanowi dokument urzędowy, który korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Innymi słowy pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZ 51/98, opubl. OSNC 1998; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, LEX nr 52569). Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne). W postępowaniu sądowoadministracyjnym, prawne skutki są związane z doręczeniem pisma, natomiast nie jest istotne, z punktu widzenia poprawności czynności procesowych i biegu postępowania, czy adresat zapoznał się z treścią pisma (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. II OSK 2821/13 wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem to adresat przesyłki powinien udowodnić fakt, na podstawie którego kwestionuje prawdziwość zwrotnego potwierdzenia odbioru, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1929/09). Wyjaśniając kwestię domniemanej kontroli dostrzeżoną przez NSA w postanowieniu z dnia 3 października 2017 r., Poczta [...] na wezwanie WSA w Krakowie raz jeszcze jednoznacznie oświadczyła, że skarga M. O. dotycząca niedoręczenia zawiadomień o awizowaniu przesyłki poleconej nr [...] była przedmiotem wyjaśnień prowadzonych przez Urząd Pocztowy [...], a jego ustalenia podstawą udzielonej w dniu 27 lutego 2017 r. odpowiedzi. Należy podkreślić, że w odpowiedzi tej użyto określenia o rozbieżności stanowisk między Skarżącą a listonoszem w zakresie doręczonych zawiadomień jedynie aby odnotować sprzeczne ze stanowiskiem listonosza stanowisko Skarżącej, a nie w celu dalszego wyjaśniania sprawy i kontroli ww. kwestii. Tym samym nie budzi wątpliwości Sądu, że "kontrola", czyli rozpatrzenie skargi M. O. dotyczącej niedoręczenia zawiadomień o awizowaniu przesyłki poleconej nr [...] była przedmiotem wyjaśnień prowadzonych przez Urząd Pocztowy [...], a jego ustalenia podstawą zarówno udzielonej Skarżącej w dniu 27 lutego 2017 r. odpowiedzi, jak i pisma do Sądu z dnia 30 listopada 2017 r. Wbrew zatem wątpliwościom zarysowanym w postanowieniu NSA, potwierdziło się, że sprawa ta nie miała dalszego biegu, a została jednoznacznie skontrolowana i wyjaśniona uprzednio. Zatem Poczta uznała bezsprzecznie, że awizowanie przedmiotowej przesyłki pocztowej zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało dokonane w sposób prawidłowy. W efekcie, w ocenie Sądu, należało uznać, że przesyłka zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu została przesłana Skarżącej na prawidłowy adres. Z powodu niemożności doręczenia, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym. Z powodu nieodebrania korespondencji w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie. Z powodu niepodjęcia awizowanej przesyłki, nastąpił jej zwrot do nadawcy, a zatem doręczenie nastąpiło w trybie art. 73 P.p.s.a. W świetle powyższego Sąd uznał, że Skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Jak stanowi art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. W związku z odrzuceniem skargi Sąd postanowił w pkt 2 sentencji o zwrocie uiszczonej z tego tytułu kwoty 427 zł.