I SA/Kr 1217/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-08-25
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która nie generuje dochodów i nie posiada środków finansowych, a jej wspólnicy znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego dla spółki jawnej zasługuje na uwzględnienie, gdy spółka nie generuje zysków, nie posiada środków finansowych ani trwałych, a jej wspólnicy znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowego. Sąd ocenia sytuację finansową spółki i jej wspólników, biorąc pod uwagę ich dochody, majątek oraz obciążenia życiowe.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek spółki jawnej "P" o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej dotyczące zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Spółka wykazała, że w wyniku upadłości kontrahenta poniosła stratę, nie osiąga żadnych dochodów od 2004 roku, jej rachunek bankowy został zamknięty, a ona sama nie posiada środków trwałych. Wspólnicy spółki również znajdują się w trudnej sytuacji materialnej: jeden jest inwalidą II grupy pobierającym niską emeryturę, a drugi niedawno stracił pracę i utrzymuje rodzinę.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla spółki jawnej "P" w K. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P" sp. jawna w K. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia [...] nr [...] , nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń, luty 2002r. postanawia: ustanowić dla spółki jawnej "P" w K’ radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "P". sp. jawna w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia [...] nr [...], [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń, luty 2002r.
Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia
o majątku i dochodach " , dołączonych dokumentów oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 474/07 "P" w K. została w 2001r. zaskoczona faktem upadłości firmy "B" S.A. od której dzierżawiła obiekt stacji paliw zlokalizowany w K. na os. B., na podstawie umowy z dnia [...] nr [...]. W związku z tą upadłością spółka poniosła znaczną stratę wskutek nieotrzymania zapłaty za dostarczone na potrzeby "B" paliwa. Ponadto obciążenia z tytułu; dzierżawy obiektu, opłat za drogę dojazdową, uległy znacznemu wzrostowi. Konieczność renegocjacji umowy z nowym właścicielem części terenu stacji paliw również pociągnęła za sobą znaczne koszty. Okoliczności te doprowadziły do poniesienia przez spółkę straty w prowadzonej działalności gospodarczej. "P" sp. j. w K. podjęła działania prawne w celu odzyskania utraconych należności. (zgłoszenie wierzytelności z dnia [...].12.2001r.) Nie przyniosły one jednak oczekiwanych rezultatów i w 2004r. spółka musiała ograniczyć obroty do zera. Od tego okresu do chwili obecnej podmiot ten nie osiąga jakichkolwiek dochodów. Składa deklaracje VAT, które nie wykazują obrotu. Rachunek bankowy "P" sp. j. w [...] Banku Polska S.A. , został zamknięty, wypowiedziana została też umowa o prowadzenie rachunku bankowego, z powodu zaległych prowizji i opłat. ( zawiadomienie z [...] Banku Polska S.A., o zamknięciu rachunku i wypowiedzeniu umowy o prowadzenie rachunku bankowego z dnia [...].10.2005r. )
Spółka nie posiada również żadnych środków trwałych.
Wspólnikami "P" sp. j. są: T. P. i S. K.
T. P. ma 71 lat i jest inwalidą II grupy. Jest ograniczona w poruszaniu się. Utrzymuje się wyłącznie z emerytury, która wynosi 976,33 zł. miesięcznie.
(decyzja ZUS o waloryzacji emerytury z dnia [...].03.2006r. znak : [...], roczne obliczenie podatku przez organ rentowy znak : [...], zeznanie podatkowe T. P. za rok 2005 , PIT – 36, karta 49-50, 42-43 akt o sygn. I SA/Kr 474/07)
Mąż T. P. wymaga stałej opieki drugiej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością podawania leków , opóźniających postęp choroby. Emerytura w całości przeznaczana jest na bieżącą egzystencję i zakup niezbędnych medykamentów.
S. K. jest synem T. P.. Pozostawał on przez bardzo długi okres czasu bez pracy – do listopada 2006r. (zeznanie podatkowe S. K., za rok 2006 , PIT – 36, karta 44-45 akt o sygn. I SA/Kr 474/07 ) W dniu [...] marca 2008r. z powodu zmian organizacyjnych w dotychczasowym miejscu zatrudnienia otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę. Tym samym trzyosobowa rodzina została praktycznie bez środków do życia. S. K. w chwili obecnej nie jest bowiem nigdzie zatrudniony a jego żona utraciła pracę wcześniej z powodów zdrowotnych i jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Małżonkowie mają na wychowaniu trzyletnią córeczkę.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzecznika na uwzględnienie.
Przyznanie prawa pomocy przez Sąd osobie prawnej lub jednostce prawnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ,Dz.U. z dnia 30 września 2002r.
Nr 153, poz .1270
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W ocenie sytuacji finansowej "P" sp. j. w K. orzecznik wziął pod uwagę fakt, iż jest ona przedsiębiorcą i powinna liczyć się z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej.
Przedstawione okoliczności wskazują jednak, iż spółka ta nie generuje zysków, nie ma bowiem miejsca żaden obrót związany z prowadzoną działalnością. Nie dysponuje ona środkami finansowymi. Nie posiada środków trwałych mogących podlegać sprzedaży w celu uzyskania pieniędzy. Jej rachunek bankowy został zamknięty wskutek nie opłacania kosztów obsługi tego rachunku.
Sytuacja finansowa wspólników spółki oceniana przez pryzmat przepisów
o prawie pomocy również nie stwarza możliwości wygospodarowania przez nich środków na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Wspólnik – T. P. jest 71 letnią inwalidką II grupy pobierającą emeryturę w wysokości 976,33 zł. miesięcznie. Jej mąż na skutek choroby wymaga stałej opieki. Bieżące wydatki oraz bardzo drogie leki dla męża pochłaniają całą emeryturę.
Drugi wspólnik – S. K. w marcu 2008r. został zwolniony z pracy mając na utrzymaniu żonę i trzyletnie dziecko.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa spółki i wspólników czyni wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie fachowego pełnomocnika w pełni zasadnym.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 art. 245§3, art. 246§2 pkt 2)
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło