I SA/Kr 1218/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 czerwca 2009 roku nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu ONW na rok 2008 postanawia : - odmówić zwolnienia od kosztów sądowych - M.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 czerwca 2009 roku, nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu ONW na rok 2008. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Jest osobą samotną w podeszłym wieku (ma 85 lat). Skarżący podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada dom mieszkalny o powierzchni 35 mkw oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 3,87 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się z emerytury, która miesięcznie wraz z dodatkami wynosi 1700 zł. Skarżący podał, że ponosi koszty związane z leczeniem. Referendarz sądowy w tut. Sądzie wezwał skarżącego do przesłania szeregu dokumentów, istotnych z punktu widzenia oceny jego sytuacji finansowej. Strona na to wezwanie nie odpowiedziała. W konsekwencji postanowieniem z dnia 28 października 2010 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, z uwagi na niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w którym podał, że jest w trudnej sytuacji materialnej, na którą to okoliczność przedłożył dowody. Dlatego, w opinii skarżącego, odmowa zwolnienia od kosztów sadowych jest bezzasadna. Przed doręczeniem postanowienia z dnia 28 października 2010 r. skarżący wysłał do tut. Sądu pismo, w którym podał, "w odpowiedzi na wezwanie sądu", że wysokość jego emerytury wynosi 1710 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – określana dalej jako "p.p.s.a.") – od zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. A zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres określony przez stronę, powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego. W takiej sytuacji sąd rozpatruje złożony w sprawie wniosek, w tym wypadku wniosek o przyznanie prawa pomocy. W myśl przepisu art. 245 §1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 §1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Sąd zauważa, że przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Sąd stwierdza, że analiza przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w nadesłanym do Sądu piśmie z dnia 5 listopada 2010 r. okoliczności dotyczących sytuacji finansowej skarżącego, nie pozwala na przyjęcie, że wykazał on w sposób niewątpliwy, iż nie jest w stanie uiścić wymaganych kosztów sądowych. Z informacji tych nie wynika bowiem, iż nie jest on w stanie uiścić opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. Podkreślić należy, że z uwagi na uprawomocnienie się wyroku wydanego w niniejszej sprawie, jest to jedyna opłata jaka pozostała jeszcze przez skarżącego do uiszczenia. Sąd zauważa, że dane zawarte w złożonym przez stronę oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy dokładności, o której mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a. Skarżący nie przedstawił dokumentów i informacji, o które był wzywany. Sąd nie dysponował wszystkimi dokumentami pozwalającymi ocenić wysokość ponoszonych przez niego kosztów utrzymania. Skarżący oświadczył tylko, że ponosi koszty związane z leczeniem. Sąd podkreśla, że w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy, osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. W świetle powyższego Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby zachodziły przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, które wynoszą 100 zł. Podkreślić tylko jeszcze należy, że na wcześniejszym etapie postępowania skarżący uiścił wpis od skargi, który wynosił również 100 zł. Potwierdza to, że jest on w stanie wygospodarować środki na uiszczenie w/w opłaty kancelaryjnej. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.