I SA/Kr 1219/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej J.F. o zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 14 września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej J.F. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 15 listopada 2011 r., w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia 16 maja 2011 r.. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i rodzeństwem. Ich miesięczny dochód wynosi 2.326,72 i stanowi go świadczenia rentowego ojca w wysokości 687,72 zł, zasiłki rodzinne w wysokości 239 zł, wynagrodzenie za pracę brata P.F. w wysokości 1.400 zł. Skarżąca jest uczennicą III klasy Technikum, pozostaje na utrzymaniu rodziców. Według oświadczenia skarżąca nie posiada majątku ruchomego o wartości powyżej 3.000 euro, posiada 1/6 udziału w działce o pow. 0.4413 ha. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż prosi o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż jako uczennica nie posiada własnych miesięcznych dochodów. Pozostaje na utrzymaniu ojca, który po wypadku jakiemu uległ pobiera świadczenie rentowe w wysokości 687,72 zł. Matka nigdzie nie pracuje. Pełnoletni brat podjął pracę na czas okresowy. Sytuacja materialna i mieszkaniowa skarżącej jest trudna. W odpowiedzi na wezwanie sądu z dnia 4 listopada 2011 r., w piśmie z dnia 15 listopada 2011 r. skarżąca oświadczyła, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie posiada konta bankowego, ani faktur za media czy innych rachunków związanych z codziennym utrzymaniem. Pozostaje na utrzymaniu rodziców. Dom o pow. 30 m2 jak i dom o pow. 246,39 m2 stanowią własność ojca. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny . Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku ( jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ). W opinii sądu skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów. Mimo precyzyjnego wezwania nie wykazała w jakikolwiek sposób wydatków jakie ponosi w miesiącu, w związku z utrzymaniem. Prócz zaświadczenia o zarobkach brat nie dostarczyła żadnych dokumentów umożliwiających weryfikację sytuacji finansowej rodziny. Zdaniem sądu pismo uzupełniające skarżącej zostało tak skonstruowane, aby nie udzielić rzetelnej odpowiedzi na zadane pytania, gdyż mogłaby ona pociągnąć ujemne konsekwencje w ocenie sytuacji finansowej rodziny wnioskodawczyni. Nic nie stało na przeszkodzie, aby rodzice wnioskodawczyni, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, i którzy ponoszą koszty jej utrzymania udostępnili dokumenty, o których przedsienia sąd wzywał ją w piśmie z dnia 4 listopada 2011 r. Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Nieudokumentowanie przez skarżąca miesięcznych wydatków rodziny uniemożliwia rzetelną ocenę sytuacji finansowej a co za tym idzie podjęcie decyzji o przyznaniu stronie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).