I SA/Kr 1220/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D.B. na postanowienie Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie z dnia 31 października 2008 r. zwalniające stronę skarżącą od kosztów sądowych i ustanawiające adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17.06.2008r. nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego , z dnia 27.02.2008r, nr [...]odmawiającej odroczenia do dnia 31.10.2010r. zapłaty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17.06.2008r. nr[...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27.02.2008r. odmawiającej odroczenia do dnia 31.10.2010r. zapłaty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia. We wniosku tym skarżący podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką T.B. ur. w 1930 r. Nie pracuje i razem z matką utrzymuje się tylko z jej emerytury, która wynosi 1 346,13 zł miesięcznie (netto). Mieszkają w mieszkaniu lokatorskim będącym własnością Gminy [...]D. B. dnia 27.08.2008r. został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Referendarz Sądowy w tut. Sądzie, uwzględniając powyższy wniosek, postanowieniem z dnia 31.10.2008 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata. W uzasadnieniu wskazał on, iż okoliczności przedstawione we wniosku wskazują, że uiszczenie jakichkolwiek kosztów związanych z postępowaniem zagroziłoby egzystencji D. B., a wręcz uniemożliwiłoby realizację jego podstawowych potrzeb życiowych. W sprzeciwie na powyższe postanowienie, określonym mylnie jako wniosek o sprostowanie pkt 2 postanowienia z dnia 31.10.2008 r, skarżący podał, iż wnosił o ustanowienie radcy prawnego, "gdyż z jego doświadczenia wynika, że w przedmiocie tej tu sprawy zapewni to lepszą pomoc prawną". Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm. - oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. A zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres określony przez stronę, powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego. W takiej sytuacji sąd rozpatruje złożony w sprawie wniosek, w tym wypadku wniosek o przyznanie prawa pomocy. W myśl przepisu art. 245 §1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 §1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż zasługuje on na uwzględnienie w całości. Sytuacja D. B. nie daje bowiem możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Jest on osobą, która nie uzyskuje żadnych dochodów. Praktycznie utrzymuje go matka, pobierająca niewysoką emeryturę. Nie ma oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych. Wpisany został do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych na wniosek Komornika Sądowego wskutek powstania zaległości w płatności świadczeń alimentacyjnych przekraczającej 12 miesięcy, na kwotę 19773,22 zł. Konieczność uiszczenia jakichkolwiek kosztów zagroziłaby zatem egzystencji skarżącego, a wręcz uniemożliwiłaby realizację jego podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności orzeczono jak w sentencji, na podstawie wcześniej powołanych przepisów.