I SA/Kr 1224/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-02-08
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która nie generuje dochodów i której wspólnicy znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółka jawna, która nie generuje dochodów, nie posiada środków finansowych ani trwałych, a jej rachunek bankowy został zamknięty, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny. Dodatkowo, jeśli wspólnicy spółki również znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w pełni zasadny, gdyż trudności finansowe strony nie mogą ograniczać jej prawa do sądu.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek spółki jawnej "P" T.P. & S.K. o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Spółka wykazała, że w wyniku upadłości kontrahenta poniosła stratę, nie generuje dochodów, nie posiada środków finansowych ani trwałych, a jej rachunek bankowy został zamknięty. Wspólnicy spółki również znajdują się w trudnej sytuacji finansowej – jeden jest inwalidą II grupy z niską emeryturą, a drugi, mimo podjęcia pracy, ledwo utrzymuje swoją rodzinę. Łączna wysokość wpisów w sprawach wynosi ponad 5900 zł.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla spółki jawnej "P" T.P. & S.K. w K. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P" T.P. & S.K. sp. jawna w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2002r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla spółki jawnej "P" T.P. & S.K. w K. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "P" T.P. & S.K. sp. jawna w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...]. nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2002r.
Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia
o majątku i dochodach " oraz dołączonych dokumentów "P" T.P. & S.K. sp. jawna w K. została w 2001r. zaskoczona faktem upadłości firmy "B" S.A. od której dzierżawiła obiekt stacji paliw zlokalizowany w K. na os. B. , na podstawie umowy z dnia [...].08.1999r. nr [...] W związku z tą upadłością spółka poniosła znaczną stratę wskutek nieotrzymania zapłaty za dostarczone na potrzeby "B" paliwa. Ponadto obciążenia z tytułu; dzierżawy obiektu, opłat za drogę dojazdową, uległy znacznemu wzrostowi. Konieczność renegocjacji umowy z nowym właścicielem części terenu stacji paliw również pociągnęła za sobą znaczne koszty. Okoliczności te doprowadziły do poniesienia przez spółkę straty w prowadzonej działalności gospodarczej.
"P" T.P & S.K sp. j. w K. podjęła działania prawne w celu odzyskania utraconych należności. (zgłoszenie wierzytelności z dnia [...].12.2001r.) Nie przyniosły one jednak oczekiwanych rezultatów i w 2004r. spółka musiała ograniczyć obroty do zera. Od tego okresu do chwili obecnej podmiot ten nie osiąga jakichkolwiek dochodów. Składa deklaracje VAT, które nie wykazują obrotu. Rachunek bankowy "P" T.P & S.K sp. j. w [...] Banku [...]. , [...] Oddział w K. został zamknięty, wypowiedziana została też umowa o prowadzenie rachunku bankowego, z powodu zaległych prowizji i opłat.
( zawiadomienie z [...] Banku [...] , [...] Oddział w K. o zamknięciu rachunku i wypowiedzeniu umowy o prowadzenie rachunku bankowego z dnia [...].10.2005r. )
Spółka nie posiada również żadnych środków trwałych.
Wspólnikami "P." T.P & S.K sp. j. są: T. P. i S. K.
T. P. ma 70 lat i jest inwalidą II grupy. Jest ograniczona w poruszaniu się. Utrzymuje się wyłącznie z emerytury, która wynosi 976,33 zł. miesięcznie.
(decyzja ZUS o waloryzacji emerytury z dnia [...].03.2006r. znak : [...], roczne obliczenie podatku przez organ rentowy znak : [...], zeznanie podatkowe T P. za rok 2005 , PIT - 36, karta 49-50, 42-43 akt o sygn. I SA/Kr [...])
Mąż T. P. wymaga stałej opieki drugiej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością podawania leków, opóźniających postęp choroby. Emerytura w całości przeznaczana jest na bieżącą egzystencję i zakup niezbędnych medykamentów.
S. K. jest synem T. P. Pozostawał on przez bardzo długi okres czasu bez pracy. (zeznanie podatkowe S. K., za rok 2006 , PIT - 36, karta 44-45 akt o sygn. I SA/Kr [...]) Obecnie jest zatrudniony i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2000 zł. S. K. ma na utrzymaniu trzyletnie dziecko, które wychowuje wspólnie z żoną. W chwili obecnej jest to jedyne źródło dochodu tej rodziny. Żona S. K. utraciła bowiem pracę z powodów zdrowotnych i jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Dochód osiągany przez S. K. z trudem wystarcza na utrzymanie rodziny i pomoc chorej matce.
Strona skarżąca podnosi , iż wobec trudnej sytuacji finansowej wspólników
i spółki nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego i kosztów wynagrodzenia radcy prawnego
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzecznika na uwzględnienie.
Przyznanie prawa pomocy przez Sąd osobie prawnej lub jednostce prawnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ,Dz.U. z dnia 30 września 2002r.
Nr 153, poz .1270
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W ocenie sytuacji finansowej "P" T.P. & S.K. sp. j. w K. orzecznik wziął pod uwagę fakt, iż jest ona przedsiębiorcą i powinna liczyć się z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej.
Przedstawione okoliczności wskazują jednak, iż spółka ta nie generuje zysków, nie ma bowiem miejsca żaden obrót związany z prowadzoną działalnością. Nie dysponuje ona środkami finansowymi. Nie posiada środków trwałych mogących podlegać sprzedaży w celu uzyskania pieniędzy. Jej rachunek bankowy został zamknięty wskutek nie opłacania kosztów obsługi tego rachunku.
Sytuacja finansowa wspólników spółki oceniana przez pryzmat przepisów
o prawie pomocy również nie stwarza możliwości wygospodarowania przez nich środków na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Wspólnik - T. P. jest 70 letnią inwalidką II grupy pobierającą emeryturę w wysokości 976,33 zł. miesięcznie. Jej mąż na skutek choroby wymaga stałej opieki. Bieżące wydatki oraz bardzo drogie leki dla męża pochłaniają całą emeryturę.
Drugi wspólnik - S. K. dopiero niedawno zaczął pracować i obecnie pobiera wynagrodzenie w kwocie 2000 zł. Ma on jednak na utrzymaniu trzyletnie dziecko
i żonę. Ta bowiem z powodów zdrowotnych straciła pracę. Przedmiotowa kwota
z trudem starcza trzyosobowej rodzinie na utrzymanie.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz mając na względzie fakt, że łączna wysokość wpisów w sprawach o sygn. akt I SA /Kr 1224/07 i I SA/Kr 1217-18/07 wynosi 5 938,06 zł. należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa spółki i wspólników czyni wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełni zasadnym. Trudności finansowe strony nie mogą bowiem ograniczać jej prawa do sądu.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 art. 245§2, art. 246§2,
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło