I SA/Kr 1225/08

Sygn. akt I SA/Kr 1225/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr), Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008r., sprawy ze skargi M. S., na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 1 sierpnia 2008r Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich, - s k a r g ę o d d a l a - Zaskarżoną decyzją z dnia 1 sierpnia 2008 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]., nr [...], odmawiającej przyznania skarżącej M. S. jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych na 2007 rok. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie fatycznym : J. G. - brat skarżącej M. S. złożył w dniu [...] kwietnia 2007 roku w Powiatowym Biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 rok. J.G. zmarł w dniu [...] kwietnia 2007 roku . Następnie w dniu [...] sierpnia 2008 r. skarżąca M. S. złożyła wniosek transferowy o przyznanie płatności bezpośredniej lub uzupełniającej z uwagi na śmierć pierwotnego wnioskodawcy, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności do dnia doręczenia decyzji w sprawie ich przyznania. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie , powołując się na treść art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 z późn. zm.) odmówiły skarżącej przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych . W uzasadnieniach decyzji stwierdziły , że wniosek o przejęcie płatności powinien być złożony w terminie 2 miesięcy od dnia otwarcia spadku, Tymczasem skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła z uchybieniem w/w terminu , który zdaniem organów, jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji podkreślono, że do złożenia wniosku transferowego nie jest wymagane złożenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Organ drugiej instancji wziął także pod uwagę osobistą tragedię skarżącej M. S. jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku transferowego jednakże podniósł, że z uwagi na charakter uchybionego terminu nie mogło mieć to wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Natomiast w odwołaniu skarżąca stwierdziła, że w związku z niespodziewaną śmiercią brata przeżyła szok i dopiero po upływie pewnego czasu zaczęła zajmować się sprawami gospodarstwa zmarłego. Była przy tym przekonana, że złożenie wniosku transferowego do ARiMR powinno nastąpić wraz z wydaniem postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku i z uwagi na długi okres oczekiwania na sprawę w tym przedmiocie, uchybiła przedmiotowemu terminowi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zakwestionowała zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie wiedziała, że należy dochować dwumiesięcznego terminu do złożenia wniosku transferowego, który biegnie od dnia otwarcia spadku. Skarżąca podniosła, że z informacji jaką otrzymała w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynikało, że aby starać się o przejęcie płatności musi być wydane postanowienie sądowe w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po rolniku, jednakże nikt wtedy nie poinformował jej o dwumiesięcznym terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczącą materialnoprawnego charakteru terminu do złożenia wniosku o przejęcie dopłat. Organ odwoławczy dodał, że nawet gdyby przyjąć procesowy charakter tego terminu to skarżąca nie uprawdopodobniła , aby uchybiła temu terminowi w skutek nie poinformowania przez ARiMR o przedmiotowym terminie. Jak stwierdził organ drugiej instancji , o nie poinformowaniu Biura Powiatowego ARiMR o śmierci pierwotnego wnioskodawcy przed datą złożenia wniosku transferowego świadczą dokumenty zgromadzone w sprawie, a jednocześnie brak jest dokumentów świadczących, że skarżąca M. S. informowała Biuro Powiatowe ARiMR o śmierci brata w terminie dwóch miesięcy od dnia otwarcia spadku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm - oznaczana dalej w skrócie jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń , ani nie znalazł podstaw do wznowienia postępowania ,czy też stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji. Kwestię płatności do gruntów rolnych w przedmiotowym stanie faktycznym regulowała ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. z 07 r., Nr 35, poz. 217). Ustawa ta została znowelizowana ustawą z dnia z dnia 29 lutego 2008 roku o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. z 08 r., Nr 44, poz. 262 , dalej oznaczana jako "ustawa zmieniająca"), która weszła w życie w dniu 15 marca 2008 roku. Zgodnie z brzmieniem art. 4 ustawy zmieniającej, " do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w ustawie o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe ". W niniejszej sprawie postępowanie na skutek złożonego wniosku zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej ,a decyzja ostateczna została wydana w dniu 1 sierpnia 2008 roku , tj. po dniu wejścia w życie tej ustawy ,dlatego też zgodnie z w/w brzmieniem zastosowanie znalazły przepisy ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej w brzmieniu sprzed w/w nowelizacji. Stosownie zaś do treści art. 22 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, ust.1 " w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania płatności, płatności przysługują spadkobiercy, który: 1) objął w posiadanie grunty rolne, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności; 2) spełnia warunki do przyznania płatności. ust.2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce spadkodawcy na wniosek złożony w terminie 2 miesięcy od dnia otwarcia spadku. ust.4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, spadkobierca dołącza: 1) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo 2) w przypadku gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku: a) zaświadczenie sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku albo b) kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku: potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez sąd albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, wraz z potwierdzeniem nadania tego wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo kopią tego potwierdzenia poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji. 5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, spadkobierca składa prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia. Zgodnie z treścią art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilnego (Dz.U. z 64 r., Nr 16, poz. 93) spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Ponieważ skarżący zmarł w dniu [...] kwietnia 2007 r., termin do złożenia wniosku spadkobiercy o wstąpieniu do toczącego się postępowania, upłynął z dniem [...] czerwca 2007 r. Jednocześnie nadmienić należy, że dwumiesięczny termin do złożenia wniosku transferowego nie mógł zostać przywrócony ,albowiem jest termin prawa materialnego. Termin prawa materialnego, w odróżnieniu od terminu prawa procesowego jest to okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Różnica pomiędzy tymi dwoma rodzajami terminów sprowadza się do odmiennych skutków prawnych ich uchybienia. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym i termin ten nie może zostać przywrócony. Tymczasem uchybienie terminu procesowego skutkuje jedynie bezskutecznością czynności procesowej, przy czym co do zasady, termin ten może zostać przywrócony. Zatem uchybienie terminu do złożenia wniosku transferowego przez skarżącą M. S. spowodowało utratę uprawnienia do jego wniesienia, a tym samym możliwości przystąpienia do toczącego się postępowania o przyznanie dopłat. W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organów, że osobista tragedia skarżącej miała wpływ na uchybienie terminu do złożenia wniosku transferowego, to jednak w niniejszej sprawie nie było prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. W tym miejscu nadmienić należy, że obecnie kwestię będącą przedmiotem niniejszej sprawy reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 08 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). W ustawie tej przedłużono termin do złożenia wniosku transferowego i aktualnie wynosi on 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku (art. 22 ust. 2 powołanej ustawy). Nie mniej jednak z uwagi na cytowaną wyżej treść art. 4 ustawy zmieniającej w niniejszej sprawie nie można było zastosować przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przewidujących wydłużony okres składania wniosków transferowych , albowiem zastosowanie znalazły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a tym samym uznając skargę za nieuzasadnioną w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.