I SA/Kr 1226/04

WyrokWSA w Krakowie2006-08-24

Skład orzekający: NSA Józef Gach, WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, WSA Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowego za 2002 rok na poczet zaległości podatkowej za 1999 rok, mimo twierdzeń podatniczki o istnieniu nadpłaty za 1998 rok i złożonym wniosku o restrukturyzację zobowiązań?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczania nadpłat. Zgodnie z art. 76 Ordynacji podatkowej, nadpłaty podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych, a przepisy te nie pozostawiają swobody dysponowania nadpłatą ani podatnikowi, ani organowi. Zarzuty dotyczące ewentualnej nadpłaty za 1998 rok i wniosku o restrukturyzację zostały uznane za niezasadne, ponieważ kwestia nadpłaty za 1998 rok nie była rozstrzygnięta, a ustawa o restrukturyzacji dotyczy wyłącznie należności przedsiębiorców związanych z działalnością gospodarczą.
Stan faktyczny
Skarżąca J. J. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowego za 2002 rok na poczet zaległości podatkowej za 1999 rok. Skarżąca kwestionowała to zaliczenie, twierdząc, że istnieje nadpłata za 1998 rok, która powinna zostać zwrócona, a także że złożyła wniosek o restrukturyzację zobowiązań za 1999 rok. Ostatecznie, po zmianie stanu faktycznego w zakresie zobowiązania za 1998 rok, skarżąca podtrzymała swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1226/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, WSA Urszula Zięba (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006r., sprawy ze skargi J. J., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., z dnia [...] 2004r. nr [...], w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2002r na poczet zaległości w podatku dochodowym za 1999r., - s k a r g ę o d d a l a - I SA/Kr 1226/04 UZASADNIENIE Działając na podstawie art. 62 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., postanowieniem z dnia [...] 2004 roku nr[...], dokonał zaliczenia nadpłaty wynikającej z zeznania PIT-36 złożonego przez J. J. za 2002 rok w wysokości [...] złotych na pokrycie istniejącej zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. Na kapitał zaliczono kwotę [...] złotych a na odsetki za zwłokę kwotę [...] złotych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano jedynie na dyspozycję art. 62 § 1 i art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej i przytoczono treść tych przepisów. W zażaleniu na postanowienie J. J. domagała się wstrzymania zaliczania nadpłaty z 2002 roku na poczet zobowiązań z 1999 roku ponieważ do tej pory nie jest rozstrzygnięta kwestia zobowiązań z 1998 roku gdzie - jej zdaniem - występuje nadpłata a w tej sytuacji nadpłata za 2002 rok powinna być zwrócona na jej rachunek bankowy. Konkludując, wniosła o "zaliczenie tylko należności głównej i umorzenie odsetek w wysokości [...] złotych z tytułu ważnego interesu podatnika a zwłaszcza choroby i emerytury [...] zł miesięcznie obecnie". Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] 2004 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że organ pierwszej instancji działał zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiącym, iż nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz na poczet bieżących zobowiązań podatkowych a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał okoliczności związane z istnieniem zaległości podatkowej za 1999 rok podając, iż w dniu 21 maja 2001 roku Urząd Skarbowy w Z. wydał decyzję ustalającą J. J. zryczałtowany podatek dochodowy od przychodu ze sprzedaży nieruchomości w 1999 roku w kwocie [...] złotych. Odwołanie podatniczki nie zostało uwzględnione. Izba Skarbowa w K. OZ w N. decyzją z [...] 2001 roku utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na tą decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia [...] 2004 roku wydanym w sprawie o sygn.[...]. Ponadto Minister Finansów decyzją z dnia [...] 2002 roku odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] 2001 roku. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie utrzymujące w mocy postanowienie o zaliczeniu nadpłaty stało się przedmiotem skargi J. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Skarżąca zarzuciła w niej naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz przepisów o restrukturyzacji zobowiązań podatkowych. Ponowiła twierdzenie, iż nadpłata za 2002 rok winna być zwrócona na jej konto bankowe z uwagi na posiadanie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok w kwocie około [...] złotych. Dodatkowo wskazała, iż w dniu [...] 2002 roku złożyła wniosek o restrukturyzację podatku za 1999 rok i podatku zryczałtowanego w kwocie [...] złotych, jednak nie został on dotychczas rozpoznany. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko organów podatkowych w sprawie. Odnosząc się do zarzutu, że zaliczenie nadpłaty za 2002 rok było przedwczesne Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok jeszcze nie została ustalona a Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. nie prowadzi żadnego postępowania za 1998 rok, prowadzi je Naczelnik Urzędu Skarbowego{...]. Ewentualne stwierdzenie nadpłaty za 1998 rok w tamtym postępowaniu spowoduje, że skarżącej zostanie wypłacone również oprocentowanie od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty a zatem nie poniesie żadnych negatywnych skutków prawnych związanych z wydaniem zaskarżonego postanowienia. Odnośnie złożonego zarzutu dotyczącego restrukturyzacji, Dyrektor Izby Skarbowej uznał go za chybiony gdyż zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 roku o restrukturyzacji należności publiczno-prawnych /Dz.U. nr 155 poz. 1287/ restrukturyzacji podlegają jedynie należności przedsiębiorców, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W złożonym przed rozprawą piśmie z dnia [...] 2006 roku skarżąca wskazała, iż stan faktyczny i prawny sprawy uległ zdecydowanej zmianie w związku z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] 2004 roku określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok zobowiązanie w wysokości 0 złotych. W tej sytuacji uznała że nie można pozbawiać jej nadpłaty i karać bezzasadnymi odsetkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że sąd uchyla decyzję /lub postanowienie/ gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego a zatem złożona skarga nie jest zasadna. Bezspornym w sprawie jest, iż decyzją z dnia [...] 2001 roku nr Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w N. utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie określenia skarżącej zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości [...] złotych od przychodu ze sprzedaży nieruchomości w 1999 roku. Minister Finansów decyzją z dnia [...] 2002 roku nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej a Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w sprawie [...] wyrokiem z dnia [...] 2004 roku oddalił skargę J. J. na tą decyzję. Bezspornym jest również, iż określony w omawianej decyzji podatek nie został zapłacony a zatem stał się zaległością podatkową w rozumieniu art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Ponieważ z zeznania rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-36 za 2002, złożonego przez J. J., wynikała nadpłata w kwocie [...] złotych Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. obowiązany był z urzędu zaliczyć nadpłatę na poczet istniejącej zaległości podatkowej. Obowiązek ten wynikał z przepisów art. 76 i 76a Ordynacji podatkowej. Stanowią one, iż nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba, że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i 62 § 1 stosuje się odpowiednio. Odpowiednie stosowanie - istotnego w niniejszej sprawie - art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej oznacza, że jeżeli nadpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nadpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku w jakim w dniu powstania nadpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Dyspozycję omawianych przepisów prawidłowo zrealizował organ podatkowy. Z chwilą powstania nadpłaty skarżąca stała się - co prawda - wierzycielką organu podatkowego lecz powołane przepisy nie pozostawiały jej swobody dysponowania nadpłatą. Przepis art. 76 Ordynacji podatkowej ustanawia bowiem zasady, których ani podatnik ani organ podatkowy, modyfikować nie mogą. Reasumując, zaskarżone postanowienie było zgodne z przepisami obowiązującego prawa a przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych. Oceny tej nie mogą zmienić zarzuty podnoszone przez skarżącą, związane z brakiem rozpoznania wniosku o restrukturyzację zobowiązań podatkowych czy też ewentualnej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok. Jak słusznie podnosi w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K,, zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 roku o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287 ze zm./ restrukturyzacji podlegają wyłącznie należności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą a zatem inne od będących przedmiotem niniejszego postępowania. Nie sposób również nie zgodzić się z poglądem Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie o odrębnym naliczeniu oprocentowania i zwrocie wraz z nim kwoty ewentualnej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok. Przepisy o zaliczaniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowych obligują bowiem organy podatkowe do działania z urzędu z uwzględnieniem stanu faktycznego istniejącego w dacie stwierdzenia nadpłaty i do wydania w oparciu o istniejące okoliczności, postanowienia w tym zakresie. Nie ustanawiają natomiast żadnych warunków zawieszających wydanie rozstrzygnięcia, jak postulowałaby to skarżąca. Ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło