I SA/Kr 1227/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadku i darowizn p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej E.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 18 marca i 12 maja 2015 r., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 maja 2014 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwiema córkami. Ich wspólny miesięczny wynosi 1.486,88 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej w wymiarze 1/8 etatu w wysokości 186,88 Zł oraz dochód córki skarżącej z tytułu umowy najmu w wysokości 1.300 zł. Mąż skarżącej nie pracuje, nie ma żadnego miesięcznego dochodu. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o pow. 80 m2. Na uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia doradcy podatkowego z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym małoletnich córek. Według zebranych informacji w grudniu 2014 r. koszt kasacji to kwota 2000-3000 zł. Jest to koszt niemożliwy do jednorazowego wydania W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 25 lutego i 20 kwietnia 2015 r., skarżąca została wezwana do jego uzupełnienia poprzez: - udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy ( gaz, prąd, woda, ścieki), a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na żywność i leki; - wyciągów z konta bankowych skarżącej, jej męża, córek , obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy oraz ich obecny stan; - zeznań podatkowych skarżące i córki S.B. za rok 2014 lub zaświadczeń z odpowiednich urzędów skarbowych o wysokości uzyskanych przez nich dochodów za rok 2014; - zaświadczenie z zakładu pracy skarżącej o wysokości uzyskiwanego przez nią miesięcznego dochodu; - przedłożenie kserokopii umowy najmu lokalu położonego w K. przy ul. S., stanowiącego własność córki S.B.; - oświadczenie czy mąż skarżącej jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, jeśli tak to należy przedstawić stosowne decyzje; - dowodu przelewu przekazu czynszu z najmu za ostatni miesiąc otrzymywanego przez S.B.; - odpisy z KW, obejmujących nieruchomości będące własnością, współwłasnością skarżącej, jej męża i córki S.B.; - zaświadczenie z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących własnością lub współwłasnością skarżącego; - oświadczenie czy skarżąca lub jej mąż są właścicielami pojazdu mechanicznego; - oświadczenie czy skarżąca korzysta z pomocy opieki społecznej. W piśmie z dnia 18 marca 2015 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż domaga się ustanowienia radcy prawnego lub doradcy podatkowego oraz oświadczyła, iż jest w stanie ponieść koszt opłaty od skargi kasacyjnej. Stwierdziła, iż czynsz najmu za mieszkanie przy ul. S. w K. przekazywany jest gotówką na co załącza stosowne potwierdzenie. Ani skarżąca, ani jej mąż nie posiadają kont bankowych. Oświadczyła także, że resztę pozostałych pieniędzy wykorzystuje do utrzymania koniecznego córek. Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów: PIT 28 za 2014 rok, informacja o dochodach i pobranych zaliczkach za rok 2014 dot. skarżącej, oświadczenie W.B. iż nie jest właścicielem żądnych nieruchomości oraz kont bankowych, potwierdzenie pokwitowania kwoty 1.300 zł za najem lokalu przy ul. S.w K., spis opłat za utrzymanie mieszkania przy ul. J. w K., oraz dwa wypisy z kw. Z kolei w odpowiedzi na wezwanie z dnia 20 kwietnia 2015 r., skarżąca w piśmie z dnia 12 maja 2015 r. wyjaśniła, iż ani ona ani mąż nie są właścicielami żadnego pojazdu mechanicznego. Nie korzysta ona z pomocy opieki społecznej w żadnym zakresie. Mąż nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, poszukuje pracy. Wynagrodzenie skarżącej jest wypłacane w kasie. Do pisma skarżąca dołączyła następujące dokumenty: kserokopię umowy najmu lokalu położonego w K.;, przy ul. S.;, rachunki za dostawę energii elektrycznej- za okres od lutego do maja 2015 r.- 308,31 zł, faktura za dostawę gazu za okres od lutego do kwietnia 2015 r.- 14,34 zł, faktura za wodę i ścieki za okres od stycznia do marca 2015 r.- 311,10 zł, PIT-11 za rok 2015 dot. E.B. Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem wniosek skarżącej należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczyła, iż utrzymuje się wraz z rodziną z wynagrodzenia za pracę w wysokości 186,88 zł oraz czynszu najmu lokalu mieszkalnego stanowiącego własność córki S.B. w wysokości 1.300 zł. Innego dochodu skarżąca nie wykazała, gdyż mąż W.B. według oświadczenia nie pracuje, nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu. Nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Skarżąca wykazała wydatki koniecznego jakie ponosi w miesiącu za opłatę mediów w wysokości 636,65 zł. Nie podała jednak w jakiej wysokości opłaca czynsz za mieszkanie, w jakie wysokości płaci podatki od nieruchomości, jakie ponosi koszty opłat za telefon, nie podała nawet szacunkowych kosztów wyżywienia rodziny. Podane przez skarżącą koszty miesięcznego utrzymania są więc niepełne i nie odzwierciedlają jej rzeczywistych wydatków. Mimo precyzyjnego wezwania skarżąca nie przedstawiła wyciągów z konta bankowego, twierdząc jednocześnie, że ani ona ani mąż konta nie posiadają. Tymczasem jak wynika z przedstawionej umowy najmu lokalu położonego w K., przy ul. S. skarżąca takie konto posiada w banku BZ WBK o numerze nr [...]. Na to właśnie konto wpływa miesięczny czynsz a nie jak twierdziła wcześniej skarżąca jest on wypłacany do ręki ( wynajmującym jest firma handlowa). W opinii orzekającego skarżąca nie chciała udostępnić wyciągów z konta bankowego, gdyż widniałyby na nim operacje świadczące, iż dochód jej rodziny jest wyższy niż deklarowany. Mimo deklarowanie bardzo trudnej sytuacji finansowej skarżąca nie korzysta z opieki pomocy społecznej w żądnym zakresie, nie korzysta też pomocy rodziny. Nie wykazuje żadnego zadłużenia co przy deklarowanym dochodzie i skali wydatków byłaby zrozumiałe. Mąż skarżącej nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy mimo, iż taka rejestracja dawała by prawo do ubezpieczenia społecznego oraz możliwość zapoznania się z dodatkowym ofertami pracy. W piśmie z dnia 26 marca 2015 r, skarżąca deklaruje, że jednak może wnieść opłatę od skargi kasacyjnej, choć jej wysokość przy deklarowanym dochodzie powinna być dla skarżącej bardzo uciążliwa i obciążająca budżet domowy w znacznym stopniu. W tym samym piśmie skarżąca deklaruje, iż posiada jednak dodatkowe środki, których wysokości nie precyzuje pochodzące z darowizny uczynionej na jej rzecz przez rodziców, przeznaczone na utrzymanie dzieci. Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżąca nie zrealizował warunków wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji finansowej skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).