I SA/Kr 1228/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. L. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS Oddział w K.) z dnia 21 września 2017 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla T. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 9 stycznia 2018 r. T. L. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, bowiem z uwagi na 75% utratę słuchu ma problem z braniem udziału w sprawie. Skarżący wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu w zakreślonym 7-dniowym terminie uzupełnił brak. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 druku "PPF" wynika, że strona oprócz ustanowienia pełnomocnika w ramach prawa pomocy domaga się również zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego we wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną E. L.. Źródłem utrzymania rodziny jest renta skarżącego w wysokości 990 zł, jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.100 zł brutto oraz renta żony w wysokości 958,86 zł. W skład majątku T. L. wchodzi dom o powierzchni 75,35 m˛ i wartości 180.200 zł oraz nieruchomość rolna o areale 0,62 ha. Małżonka wnioskodawcy jest współwłaścicielką wskazanego domu i gruntu rolnego. Zobowiązania i stałe wydatki miesięczne skarżącego przedstawiają się następująco: raty kredytu 415,56 zł i 153,81 zł, media 850 zł, koszty leczenia skarżącego i jego żony 550 zł, ubezpieczenie majątku 619 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż do dnia 31 maja 2018 r. ma przyznaną rentę, która po potrąceniach wynosi 990 zł. Jest również zatrudniony na czas określony za wynagrodzeniem 2.100 zł brutto. Podał, że jest osobą niedosłyszącą. Nie posiada wiedzy i umiejętności, które pozwoliłyby na prowadzenie niniejszej sprawy, zatem zachodzi konieczność zwolnienia go od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. Nie stać go bowiem na opłacenie adwokata z wyboru. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie lekarskie z dnia 11 stycznia 2018 r. o stanie zdrowia T. L.. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do takiej właśnie kategorii należy sprawa ze skargi T. L.. Powyższe oznacza, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego przedstawiona przez T. L. sytuacja materialna nie pozwala mu na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie. Skarżący uzyskuje co prawda stałe dochody z renty oraz wynagrodzenia za pracę, jednakże wysokość uzyskiwanych w miesiącu środków nie jest na tyle wysoka, aby pozwoliła na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego żony. Wnioskodawca jest osobą schorowaną legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 18 maja 2016 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zarówno stan zdrowia skarżącego, jak i jego żony wymaga ponoszenia kosztów leczenia, co niewątpliwie stanowi obciążenie domowego budżetu. Skarżący nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Spłaca raty zaciągniętych wcześniej zobowiązań kredytowych. Przedstawiona sytuacja materialna skarżącego pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.