I SA/Kr 123/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Stanisław Grzeszek Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 9 listopada 2017 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie umorzenia kosztów upomnienia naliczonych w związku z zaległościami w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi - s k a r g ę o d d a l a - W dniu 9 listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ II instancji, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej: strona, skarżąca) wydało na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, zwanym dalej k.p.a.) decyzję utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej: Prezydent, organ I instancji) z dnia 15 września 2017 r. znak [...] orzekającej o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania z wniosku M. S. w sprawie umorzenia kosztów upomnienia naliczonych w związku z zaległościami w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia 15 września 2017 r., znak [...] Organ I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie umorzenia kosztów upomnienia naliczonych w związku z zaległościami w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawczyni w dniu 30 czerwca 2017 r. cofnęła wniosek. Brak wniosku zaś powoduje, że sprawa nie może być rozstrzygnięta merytorycznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 listopada 2017 r. utrzymało w mocy ww. decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że sytuacja, w której wnioskodawca składa wyraźne oświadczenie o wycofaniu wniosku prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania wszczętego na podstawie tego wniosku. Cofnięcie żądania powoduje tym samym powstanie obiektywnej bezprzedmiotowości postępowania. SKO w K. stwierdziło zatem, że w niniejszym przypadku następstwem wycofania przez M. S. swojego wniosku o umorzenie kosztów upomnienia, była bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji. W konsekwencji Prezydent Miasta K. był zobligowany umorzyć w tym zakresie postępowanie w trybie art. 105 § l k.p.a., zatem zaskarżona decyzja została utrzymana przez organ II instancji w mocy. Od powyższej decyzji strona wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K.. Skarżąca wskazała, że nieprawdą jest, że zrezygnowała z umorzenia kosztów upomnienia i że zadeklarowała się, że koszty te zapłaci. Urzędnik, który prowadził sprawę wprowadził ją w błąd. Wskazała na dowód wpłaty z dnia 6 lipca 2017 r. opisanej jako "dopłata do faktury za II 2017 (koszty upomnienia)", co wskazuje na jej zamiar uregulowania tej kwoty w ramach niedopłaty za miesiąc luty 2017 r. Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę precyzując, że strona zaskarża kwestionowaną decyzję w całości i zarzuca jej: 1) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 191 i art. 187 § 1 stawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., zwanej dalej O.p.) w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak gruntownego zbadania i zweryfikowania oraz należytej oceny wszystkich okoliczności sprawy wyrażające się w szczególności w braku odpowiedniej, kompleksowej i kontekstowej oceny spornego oświadczenia skarżącej złożonego w dniu 30 czerwca 2017 r. – co przełożyło się na błędne przyjęcie, iż skarżąca wyraźnie wycofała wniosek o umorzenie należności z tytułu kosztów upomnienia; 2) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki uprawniające do umorzenia postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że oświadczenie z dnia 30 czerwca 2017 r. zostało złożone nieczytelnie, a skarżąca – w późniejszych wypowiedziach i pismach – wyraźnie powołuje się na rozmowę z konkretnym pracownikiem organu oraz na kontrowersje, jakie wynikły w związku z naliczeniem spornej kwoty na poszczególne należności. Podkreślono, że strona działała wówczas bez profesjonalnego pełnomocnika. W tym kontekście oświadczenia skarżącej nie sposób uznać za wyraźne i wiążące, zaś stanowisko organów cechuje się w tym zakresie nadmiernym rygoryzmem i formalizmem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 listopada 2017 r. nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co czyni skargę niezasadną. Kwestią podlegającą rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie była ocena, czy wniosek skarżącej dotyczący umorzenia kosztów upomnienia naliczonych w związku z zaległościami w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi został przez nią skutecznie cofnięty, a jeżeli tak – czy postępowanie nim zainicjowane winno zostać umorzone w oparciu o art 105 par. 1 k.p.a. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Ten cel nie zawsze może być jednak osiągnięty z przyczyn różnego charakteru. Powodem takiej sytuacji może być bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. W aktach sprawy znajduje się pisemne oświadczenie M. S. z dnia 30 czerwca 2017 r., w którym wskazała, iż precyzuje swój wniosek i wnosi o umorzenie zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości [...] zł. wraz z odsetkami za zwłokę. Jednocześnie wnioskodawczyni wycofała żądanie umorzenia kosztów upomnienia w kwocie [...]zł. . W ocenie Sądu ustalone wyżej okoliczności bezspornie wskazują, że w konkretnym przypadku zaistniały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie. Wniosek wszczynający sprawę administracyjną został wycofany, a treść pisma z dnia 30 czerwca 2017 r. cofającego ten wniosek jest zdaniem Sądu jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. Różnica stanowisk stron sprowadza się obecnie do motywów podejmowanych przez skarżącą działań, ta ostatnia podnosi bowiem, że działała pod wpływem błędu, spowodowanego przez urzędnika. Stanowisko skarżącej nie zasługuje na aprobatę, albowiem cofnięcie wniosku, sporządzone przez M. S. odręcznie, jest tak jednoznaczne w swej treści, że nie mogło budzić jej wątpliwości w momencie jego sporządzania, co do jego znaczenia. W aktach sprawy natomiast brak jest jakiegokolwiek dowodu , który chociażby uprawdopodabniał by okoliczności podnoszone przez skarżącą . Jednocześnie zauważyć należy , że okoliczności dotyczące działania pod wpływem błędu pojawiły się dopiero na etapie skargi. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca wyjaśniła jedynie , że decyzja jest dla niej niezrozumiała nie podnosząc żadnych dodatkowych okoliczności dotyczących pobudek wycofania wniosku pomimo, że w decyzji organu pierwszej instancji precyzyjnie wyjaśniono , że przyczyną umorzenia postepowania jest cofnięcie żądania umorzenia kosztów upomnienia . Tym samym w ocenie Sądu rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały wydane na skutek świadomego oświadczenia woli skarżącej o wycofaniu wniosku o umorzenie kosztów upomnienia, a organy na etapie postępowania administracyjnego nie miały żadnych podstaw aby przypuszczać, iż było inaczej . Oświadczenie o cofnięciu złożonego wniosku, który zainicjował postępowanie, jest w ocenie sądu równoznaczne z bezprzedmiotowością takiego postępowania. Bezprzedmiotowość ta, w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. zachodzi wówczas, gdy w jego toku wystąpi brak jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego, to jest: przedmiotu, podmiotu, podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Z chwilą cofnięcia wniosku (żądania) odpada jeden z koniecznych elementów sprawy administracyjnej (przedmiot), co obliguje organ do umorzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 9.03.2012 r. I OSK 394/2011; LexPolonica nr 3908082). Jest to obiektywna postać bezprzedmiotowości znosząca zasadniczy element sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 28.06.2012 r.; II OSK 551/2011; LexPolonica nr 3960041; por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.02.2007 r.; IV SA/Wa 49/2007; LexPolonica nr 2357841). Prawidłowo więc organ administracji umorzył postępowanie uznając, że odpadł jeden z elementów stosunku prawnego, to jest przedmiot postępowania, a więc zaistniała przesłanka z art. 105 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.).