I SA/Kr 1231/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-11-24
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, ma prawo do uzyskania pomocy prawnej w zakresie częściowym, obejmującym m.in. ustanowienie pełnomocnika. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy dochody wnioskodawcy są niewystarczające do pokrycia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, przy jednoczesnym ponoszeniu wysokich wydatków na leczenie i utrzymanie, sąd powinien przyznać prawo pomocy.Stan faktyczny
E.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Skarżący, 83-letni emeryt, wskazał na niskie dochody (1.360 zł miesięcznie) i wysokie wydatki na leczenie (ok. 500 zł miesięcznie), wyżywienie (500 zł) i media (350 zł). Posiada dom o znacznej wartości i nieruchomość rolną, jednakże gospodarstwo rolne nie przynosi mu dochodów, a dom nie generuje przychodów. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla E.K. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.K. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E.K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 września 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a ustanowić dla E.K. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych
E.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 1.360 zł i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni 110 m² i szacunkowej wartości ok. 400 tys. zł oraz nieruchomość rolna wielkości 2,84 ha. Gospodarstwo rolne jest uprawiane przez sąsiadów wnioskodawcy nieodpłatnie. Skarżący nie posiada oszczędności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy E.K. podniósł, iż jest osobą w podeszłym wieku, liczy 83 lata. Choruje na serce, płuca i oskrzela i na zakup lekarstw wydaje miesięcznie kwotę ok. 500 zł. Na wyżywienie przeznacza on kwotę 500 zł, a na media (prąd, gaz, woda, ścieki i inne) 350 zł. Sprawa w ocenie skarżącego jest skomplikowana i nie może on poradzić sobie z pouczeniem organów administracyjnych, dlatego przyznanie pełnomocnika jest konieczne.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego E.K. wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru we własnym zakresie. Skarżący dysponuje, co prawda, stałym dochodem z emerytury w kwocie 1.360 zł, jednakże wydatki, które ponosi na konieczne utrzymanie i leczenie są wysokie w stosunku do wysokości tych dochodów. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, co zostało potwierdzone stosowną dokumentacją medyczną. Stan jego zdrowia wymaga ponoszenia kosztów leczenia, których wysokość wynosi ok. 500 zł miesięcznie. Pozostała część pobieranego świadczenia przeznaczana jest na zakup wyżywienia (500 zł) i opłacenie mediów (350 zł). Skarżący nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Gospodarstwo rolne nie przynosi mu żadnych dochodów.
Wobec powyższego uznano, że skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło