I SA/Kr 1234/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 lipca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 lipca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług skarżący E. C. zawarł wniosek o zwolnienie od opłat sądowych w sprawie z uwagi na ciężką sytuację materialną wniskodawcy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 sierpnia 2009 roku skarżącemu został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia w oparciu o aktualną sytuację finansową i odesłania do tut. Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak przesyłając urzędowy formularz. W rubryce 4 formularza wnioskodawca nie dokonał, co prawda, stosownych zakreśleń, jednakże z treści załączonego pisma procesowego z dnia 31 sierpnia 2009 roku wynika, że domaga się on przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M. C., 21-letnią córką M. i 33-letnim synem J. Ich miesięczny dochód wynosi 1.200 zł i stanowi go dochód syna z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak również cennych ruchomości. Wraz z zoną zamieszkują w domu stanowiącym własność ich dzieci. Dom ten jest aktualnie przedmiotem sprzedaży licytacyjnej prowadzonej przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy E. C. podniósł, iż znajduje się aktualnie w ciężkiej sytuacji materialnej. Skarżący nie pracuje zarobkowo, nie uzyskuje żadnych dochodów. Jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Żona skarżącego jest sparaliżowana, wymaga stałej opieki osób trzecich. Córka skarżącego studiuje. Cała rodzina utrzymuje się z dochodów syna J., jednakże dochody te nie są wysokie. Skarżący podniósł także, że padł ofiarą przestępstwa, w wyniku którego stracił majątek i został zmuszony do zapłaty wysokich kwot pieniężnych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 wspomnianej ustawy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie uzyskuje żadnych dochodów. Rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów syna J., który prowadzi działalność gospodarczą. Wysokość tych dochodów została przez skarżącego określona na kwotę 1.200 zł. Na utrzymaniu skarżącego i jego żony pozostaje studiująca córka. Żona skarżącego jest osobą schorowaną, jest sparaliżowana i wymaga opieki osób trzecich. Skarżący nie dysponuje żadnym majątkiem, oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi, które mógłby spieniężyć na pokrycie kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należy do osób majętnych i nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).