I SA/Kr 1235/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-11-06

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest bardzo trudna, w tym jest niepełnosprawna, bezdomna, utrzymuje się z prac dorywczych i ma znaczące zadłużenie alimentacyjne, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego pełnomocnika w postępowaniu sądowo-administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowo-administracyjnego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, powinna zostać zwolniona od tych kosztów i mieć ustanowionego pełnomocnika. Sytuacja materialna wnioskodawcy, charakteryzująca się lekkim stopniem niepełnosprawności, bezdomnością, niskimi dochodami z prac dorywczych oraz znaczącym zadłużeniem alimentacyjnym, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał wniosek W. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskodawca jest osobą z lekkim stopniem niepełnosprawności, praktycznie bezdomną, utrzymującą się z prac dorywczych (ok. 200 zł miesięcznie), niezdolną do płacenia alimentów (zadłużenie ok. 38 000 zł) i nieposiadającą oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla W. C. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [....], nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w 2003r. wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2 971 zł. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. C. radcę prawnego którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...], nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w 2003r. wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2 971 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy W. C.jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności, prowadzącym samodzielnie gospodarstwo domowe. Praktycznie nie ma on stałego miejsca zamieszkania. Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...].10.2004r. sygn. akt [..] została orzeczona w stosunku do niego eksmisja z lokalu nr [..] przy ul. K. w K., bez prawa do lokalu socjalnego. Jest zameldowany u swojej matki w lokalu nr [..] przy [... ] ale jedynie na pobyt czasowy. Faktycznie jednak nie mieszka tam i nie utrzymuje z matką kontaktów. Fakt zameldowania potrzebny był mu natomiast do podejmowania działań w urzędach i szukania pracy. Od czasu eksmisji w zakresie potrzeb mieszkaniowych korzysta z pomocy znajomych i przyjaciół. Ostatnio nocował w [...] oraz w [...] Utrzymuje się z prac dorywczych i w ten sposób uzyskuje miesięcznie ok. 200 zł. netto. Nie jest w stanie płacić alimentów na rzecz córek M. i K. a jego zadłużenie z tego tytułu wynosi już ok. 38 000 zł. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja W. C. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Jest on osobą z lekkim stopniem niepełnosprawności, praktycznie bezdomną, a uzyskiwane przez niego środki to kwota poniżej minimum socjalnego. Ma trudności ze znalezieniem pracy i nie jest w stanie spłacać zobowiązań alimentacyjnych. Mając na względzie w/w okoliczności, orzekający stanął na stanowisku , iż konieczność uiszczenia jakichkolwiek kosztów związanych z postępowaniem zagroziłaby egzystencji W. C. a wręcz uniemożliwiłaby realizację jego podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać szeroko rozumianego prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt.1 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło