I SA/Kr 1237/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2003 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Składając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie urzędowy formularz "PPF" J.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2003 roku w kwocie 1.948 zł. We wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z 15-letnią córką. Miesięczny dochód J.P. wynosi 463 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę na - etatu. Pobiera ona także alimenty na córkę w wysokości 500 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi udział - we własności nieruchomości (dom) zajętej przez komornika. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że znajduje się w katastrofalnej sytuacji życiowej. Jest w trakcie rozwodu, nie posiada własnego lokalu mieszkalnego. Ze względu na trudną sytuację finansową nie jest w stanie opłacić żadnych opłat w mieszkaniu córki, w konsekwencji czego został odłączony dostęp do prądu. Zdaniem orzekającego wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej i jej zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu siebie oraz córki. Za taką decyzją przemawiała przedstawiona przez skarżącą trudna sytuacja majątkowa i rodzinna. Skarżąca jest w trakcie rozwodu. Posiada niewielkie dochody w kwocie 963 zł, które przypadają na dwie osoby. Wysokość tych dochodów wskazuje, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości poczynienia z nich jakichkolwiek oszczędności. Nieruchomość, której współwłaścicielką jest skarżąca, została zajęta przez komornika. Poza tym skarżąca nie dysponuje żadnymi przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. W sytuacji majątkowej skarżącej poniesienie przez nią kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu własnym oraz małoletniej córki, a więc grozić zachwianiem jej sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłaby ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).