I SA/Kr 1238/04

WyrokWSA w Krakowie2006-11-03

Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły podatek od nieruchomości, opodatkowując część gruntu zajętą pod drogę publiczną, mimo że podatniczka wykazała, iż nie jest jego właścicielką, a postępowanie w sprawie uregulowania prawnego własności nieruchomości było w toku?
Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły zasady prawdy materialnej i zupełności postępowania dowodowego, nie uwzględniając faktu, że część gruntu została zajęta pod drogę publiczną i że toczyło się postępowanie w sprawie uregulowania prawnego własności. Znajomość tych okoliczności z urzędu lub powszechnie znanych faktów nie wymagała dowodu, a ich pominięcie naruszyło zasadę budzenia zaufania do organów podatkowych.
Stan faktyczny
Kobieta została zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości za 2002 rok, mimo że część jej gruntu (780,5 m2) została zajęta pod lokalną drogę. Organ podatkowy pierwszej instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniły tego faktu, opierając się na danych z ewidencji gruntów. Podatniczka odwołała się, wskazując na zajęcie gruntu pod drogę publiczną i toczące się postępowanie w sprawie nabycia nieruchomości przez gminę. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określił, że decyzje te nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1238/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 listopada 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr), WSA Ewa Michna, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2006r., sprawy ze skargi K. B., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30 stycznia 2004r. nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 rok, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych). Decyzją z dnia [...].09.2003r. Nr [...] Burmistrz Gminy ustalił K. B. podatek od nieruchomości za 2002 r. w kwocie 90,10zł. Decyzja została podjęta po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie uwzględnił podanej przez ww. w wykazie nieruchomości na 2002r. informacji o wyłączeniu z opodatkowania części nieruchomości o powierzchni 780,5 m2 oraz złożonych w tym zakresie wyjaśnień, że powyższa część nieruchomości została zajęta pod lokalną drogę. Od powyższej decyzji podatniczka złożyła odwołanie z dnia [...].09.2003r., zarzucając, iż Burmistrz Gminy ustalił podatek od nieruchomości niezgodnie ze złożoną deklaracją. Nie zgadzając się z opodatkowaniem 780,5 m2, które wg, niej zostało zajęte pod lokalną drogę miejską, zażądała sprostowania decyzji w tym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia 30.01.2004r. Nr -[...] utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, deklaracja podatkowa korzysta z tzw. domniemania prawdziwości, co oznacza, że stan wynikający z deklaracji jest dla organu wiążący, ale tylko do chwili wykazania przez organ podatkowy, że stan ten jest inny. Organ podatkowy pierwszej instancji wszczął postępowanie podatkowe, w trakcie którego, na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów ustalił jako podstawę opodatkowania grunty o powierzchni 3.003 m2. Organ odwoławczy uznał za uzasadnione takie postępowanie, gdyż wynika ono z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, że wymiar podatku od gruntów dokonywany jest na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla danej miejscowości i do czasu wprowadzenia zmian w ewidencji, ujawnione w niej dane są wiążące dla organu podatkowe. Na decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wniesiona skarga z dnia [...].03.2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zaskarżonej decyzji zarzucono błędną interpretację prawa i działanie na niekorzyść skarżącej. Skarżąca wskazała, że ustalono jej podatek od nieruchomości od części gruntów zajętych pod drogę publiczną nr [...] na trasie B. – Z.. Skarżąca przywołała art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, na podstawie których, jej zdaniem, grunty te przeszły na własność Gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę z dnia [...].08.2004r. podtrzymało w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi zważył, co następuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jedną z fundamentalnych zasad ogólnych postępowania podatkowego, którymi obowiązane są w swoich działaniach kierować się organy podatkowe jest zasada prawdy materialnej wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej, według której organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Realizacji tej zasady służą gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Jedna z nich wynika z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który wyraża zasadę zupełności postępowania. Jej treścią jest obowiązek organu podatkowego zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego, spoczywający na organie nie może zostać przerzucony na stronę / por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1997 r. sygn. akt I SA/Łd 123/96, LEX nr 30285 /. Skarżąca w wykazie nieruchomości na rok 2002 z dnia 31 października 2002r., złożonym w Urzędzie Gminy w Bieczu w trybie art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm./, wskazała grunty o powierzchni 780,5 m2 jako niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ zostały zajęte pod drogę lokalną. Stosownie do treści art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba, że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Z akt sprawy wynika, iż organ podatkowy pierwszej instancji, mając wątpliwości, co do rzetelności złożonej informacji o posiadanych nieruchomościach, wszczął postępowanie w sprawie "wymiaru podatku od nieruchomości za 2002r. /postanowienie z dnia [...]marca 2003r./ i wezwał skarżącą do przedłożenia dowodów, które świadczyłyby o tym, że nieruchomość o powierzchni 780, 5 m2 jest własnością gminy. Skarżąca w piśmie z dnia[...] maja 2003r. wyjaśniła, że "dowód rzeczowy leży na terenie gminy i jest dostępny organowi podatkowemu przez 24 godziny na dobę". Dokumentację inwestycji posiada inwestor – Burmistrz Gminy. Do powyższego pisma załączyła kolejne pismo z dnia [...] czerwca 2000r. Nr [...] w którym Burmistrz Gminy m.in. potwierdził, że "droga została wybudowana na części działki Nr [...], która jest własnością K. B.". Organ podatkowy uznając przedstawione informacje za istotne dla wyniku sprawy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] zawiadomił stronę, iż z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest możliwie załatwienie sprawy w terminie miesięcznym i jednocześnie wskazał, że sprawa zostanie załatwiona po wydaniu decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę nieruchomości stanowiącej część działki ew. nr[...] o powierzchni 0,3003 ha zajętej pod drogę gminą w trybie art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13.10.1998r. Organ podatkowy pierwszej instancji nie czekając jednak na decyzyjne rozstrzygnięcie sprawy o numerze [...] o stwierdzenie nabycia przez Gminę własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną, prowadzonej w Urzędzie Wojewódzkim, wydał decyzję z dnia [...] września 2003r. ustalającą podatek od nieruchomości za 2002r. pomijając okoliczności podnoszone przez stronę. W ocenie Sądu decyzja Burmistrz Gminy jak również utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostały wydane z pogwałceniem przywołanych wyżej przepisów art. 122 i 187 §1 Ordynacji podatkowej. Jakkolwiek, co do zasady należy przyznać rację organowi odwoławczemu, który w zaskarżonej decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne wymiar podatku od gruntów dokonywany jest na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla danej miejscowości i do czasu wprowadzenia zmian w ewidencji ujawnione w niej dane są wiążące dla organu podatkowego. Jednakże w sytuacji, gdy podatnik wykaże, że nie jest właścicielem konkretnej działki organy podatkowe powinny ten fakt uwzględnić / por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994r., sygn. akt III SA 1685/93, POP 1999/2/67 /. Każda rozpatrywana przez organy podatkowe sprawa ma swój indywidualny charakter i w jej załatwieniu nie można kierować się automatyzmem, lecz organ podatkowy powinien uwzględniać całokształt okoliczności towarzyszących danej sprawie. Okolicznością znaną Burmistrzowi Gminy w z urzędu był fakt, że część działki nr [...] należącej do skarżącej została zajęta pod drogę gminną / wynika to m.in. z treści pisma z dnia [...] czerwca 2000r., a także z uzasadnienia decyzji Wojewody z dnia [...]kwietnia 2004r., w którym stwierdza się, że "oświadczeniem z dnia [...] marca 2004r. Zarządca drogi /Burmistrz Gminy / potwierdził, że dz.ew.nr [...], w skład której wchodzi wydzielona dz.ew.nr [...] o powierzchni 0,0696 ha, była w dniu [...].12.1998r. zajęta pod drogę publiczną i we władaniu Gminy". Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu – art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej. Organom podatkowym znana była również okoliczność, iż toczy się postępowanie zmierzające do uregulowania prawnego / wydania decyzji w trybie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną / potwierdzającego istniejący stan faktyczny wskazany przez skarżącą w złożonej informacji podatkowej z dnia [...] października 2002r. Jednakże organy podatkowe obu instancji powyższych okoliczności nie wzięły pod uwagę wydając zakwestionowane rozstrzygnięcia, czym – w ocenie Sądu – naruszyły także zasadę ogólną zawartą w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącą, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Ponadto organ podatkowy pierwszej instancji wskazując na zasadność swojego rozstrzygnięcia, powołał się na informację zawartą w piśmie z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...]Urzędu Wojewódzkiego, że droga oznaczona w ewidencji gruntów jako dz.ew. nr 2945 nie figuruje w wykazie dróg gminnych i lokalnych miejskich, stanowiącym załącznik do Uchwały nr XXIII/134/87 z 25 listopada 1987r. Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krośnie w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie województwa krośnieńskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich i gminnych. Tymczasem jak wynika z treści decyzji Wojewody z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę z dniem [...] stycznia 1999r. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w B. stanowiącej dz. ew. nr [...]o powierzchni 0,0696 ha powstałej z podziału dz. ew. nr 3017 zajętej pod drogę publiczną Nr [...], droga ta została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich Uchwałą Nr XXIII/134/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krośnie z dnia 25 listopada 1987r. Jak z powyższego można wywnioskować, organ podatkowy oparł swoje rozstrzygnięcie na informacji niezgodnej z prawdą i co istotne nie podjął w ramach toczącego się postępowania podatkowego żadnej próby jej zweryfikowania / w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym – art. 122 Ordynacji podatkowej /. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło