I SA/Kr 1239/04

WyrokWSA w Krakowie2006-10-11

Skład orzekający: Ewa Długosz – Ślusarczyk, Anna Znamiec, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości, opierając się na niepełnym materiale dowodowym i niebadając wyczerpująco sytuacji majątkowej i finansowej podatnika?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie przeprowadziły w sposób pełny postępowania dowodowego i nie wyjaśniły wyczerpująco sytuacji majątkowej podatnika, co narusza zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). Opieranie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i biernej postawie organów czyni decyzję co najmniej przedwczesną.
Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2003 rok. Organ I instancji odmówił umorzenia zaległości, umarzając jednocześnie odsetki, argumentując, że sytuacja finansowa podatnika nie odbiega od sytuacji większości mieszkańców, a podatnik posiada nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na brak przesłanek z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący podniósł argumenty dotyczące podeszłego wieku, złego stanu zdrowia, niskich dochodów oraz historycznego zagarnięcia nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1239/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006r., sprawy ze skargi A. G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 25 maja 2004r nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003r, I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Burmistrz decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. odmówił A. G. umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości w kwocie 543,10 zł umarzając jednocześnie odsetki w kwocie 196,81 zł. W jej uzasadnieniu podał , iż wezwał podatnika do przedłożenia dokumentów obrazujących jego sytuację finansową i materialną . W odpowiedzi na to podatnik poinformował , iż dokumenty te znajdują się w aktach podatkowych. W dniu [...] stycznia 2004 r. wyznaczono A. G. 7 dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego . Rozstrzygając złożony wniosek o umorzenie zaległości podatkowych , organ powołał się fakt nie przedłożenia żądanych dokumentów stwierdzając jednocześnie , że sytuacja finansowa wyżej wymienionego jest od lat podobna, utrzymuje się wraz z żoną z emerytury i renty , które to świadczenia od lat kształtują się na podobnym poziomie. Według ostatnio podanych informacji , dochód na jedną osobę wynosił 405,37 złote . Ta sytuacja finansowa nie odbiega od sytuacji większości mieszkańców Gminy , natomiast sytuacja materialna podatnika jest bardzo dobra biorąc pod uwagę posiadane przez niego nieruchomości. Decydując się na posiadanie nieruchomości wziął on na siebie obowiązek płacenia podatku. Od tej decyzji A. G. złożył odwołanie , które uzasadnił w piśmie z dnia [...] IV 2004 r. skierowanym do SKO, wnioskując by przy jego rozpoznaniu Kolegium oparło się na pismach [...] oraz [...] dotyczących podatnika aczkolwiek innego okresu . Z uwagi na to , że jego sytuacja jest nadal trudna ubieganie się o umorzenie należności podatkowych jest całkowicie zasadne. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] maja 2004 r utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podnosząc , że odwołujący nadal nie wskazał dowodów uzasadniających wniosek o umorzenie zaległości. Powołując się na treść przepisu art. 67 par. 1 Ordynacji podatkowej , organ ten stwierdził , że odwołujący nie wskazywał na wymienione w nim przesłanki stanowiące podstawę do udzielenia ulgi t.j. zaistnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego a zwłaszcza na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności jak i sytuacji , w których pobór podatku zagroziłby w sposób istotny jego egzystencji. W tym stanie rzeczy Kolegium nie dopatrzyło się uchybień prawa proceduralnego czy materialnego , które skutkowało by uchylenie decyzji organu I instancji. Podano , że skarżący jest osobą majętną a jego dochody wraz z uzyskiwanymi przez małżonkę wynosiły 405,37 zł na osobę / wg stanu na 2002 r./ Prawidłowo organ I instancji ograniczył się zatem do udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległych odsetek. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr. [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. A. G. powołuje się w niej na podeszły wiek /80 lat/ i zły stan zdrowia , podaje że jest po silnym urazie kardiologicznym i neurologicznym. W takim samym stanie zdrowia jest też jego małżonka . Otrzymywane świadczenia w kwocie ustalonej przez organ zmuszają go do egzystencji poniżej minimum socjalnego. Skarżący podnosi fakt zagarnięcia przez władze wojskowe 50 lat temu jego nieruchomości co nie zostało ujawnione w ewidencji gruntów , za które to nieruchomości zobowiązany jest do płacenia podatku. Organy nie są konsekwentne , bo raz umarzają mu zobowiązanie podatkowe, raz załatwiają jego wniosek negatywnie , tym samym ich decyzje naruszają zasady przyzwoitości , słuszności i sprawiedliwości. Okoliczności te uzasadniają wg skarżącego uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z przepisem art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DZ. U.Nr 153 , poz. 1270 ze zm./ sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki przewidziane w ustawie , zaś w oparciu o przepis art. 134 tej ustawy nie jest związany z zarzutami i wnioskami skargi ani zawartą w niej argumentacją. Przedmiotem sporu między stronami na etapie postępowania sądowego jest zasadność wniosku podatnika o umorzenie całej zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2003 rok przy uwzględnieniu faktu częściowego pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia przez organ , a mianowicie w zakresie odsetek od zaległości . Przepis art. 67 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /DZ. U. NR. 137 , poz. 926 ze zm./ ,stanowi iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ na wniosek podatnika może w całości lub części umorzyć zobowiązanie podatkowe lub odsetki za zwłokę. Decyzja w tym zakresie podejmowana jest na zasadzie uznania administracyjnego albowiem ocena dokonywana przez organ podatkowy , co do tego czy istnieją przesłanki do jej podjęcia, oparta jest w znacznej mierze na elementach natury słusznościowej , które wymykają się niejako spod kontroli sądu administracyjnego , jednakowoż kontroli sądu niewątpliwie podlega poprawność postępowania dowodowo- wyjaśniającego i wynikających zeń konkluzji. Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy , stwierdzić należy iż organy nie przeprowadziły w sposób pełny postępowania dowodowego i wydając zaskarżone decyzje nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący sytuacji majątkowej podatnika. Wprawdzie wezwano skarżącego o przedłożenie dokumentów obrazujących jego sytuację finansową i materialną i wyznaczono termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału z której to możliwości nie skorzystał ,,jednakowoż nie przedkładając żadnych dowodów skarżący podał organowi I instancji, że wszelkie informacje tyczące jego sytuacji finansowej i materialnej są w posiadaniu organu i w tej mierze nie nastąpiły żadne zmiany. W postępowaniu odwoławczym natomiast – w piśmie z dnia [...] kwietnia 2004 roku podatnik wnosił o dopuszczenie dowodu z akt [...] i [...] zawierających dane tyczące jego trudnej sytuacji. Mimo tego czyniąc ustalenia stanowiące podstawę do wydania zaskarżonej obecnie decyzji ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie przeprowadziły powyższego dowodu ustalając jedynie wysokość dochodu przypadającego na podatnika i jego żonę oraz fakt posiadania nieruchomości , nie precyzując ich charakteru , uzyskiwania z nich ewentualnie przychodów. Nie wystarczające dla kontroli poprawności rozstrzygnięcia jest ogólnikowe stwierdzenie iż sytuacja odwołującego się niewiele odbiega od sytuacji innych mieszkańców gminy , budzi też zastrzeżenia zwłaszcza w świetle skargi i pisma ją uzupełniającego wskazującego na wiek podatnika i jego żony i ich stan zdrowia , stwierdzenie iż jest on osobą majętną skoro przypada na ich utrzymanie kwota po 405,37 zł na każdego z nich . Sprzeczne z tym jest jednocześnie przyznanie mu prawa do ulgi w zakresie umorzenia odsetek , aczkolwiek co do zasady uznane przez sąd za usprawiedliwione. Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada prawdy obiektywnej , zobowiązuje organy do podjęcia z urzędu działań mających doprowadzić do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy , tak by odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów. W ocenie Sądu tą zasadę organy złamały , oparły rozstrzygnięcie na niepełnym materiale dowodowym nie korzystając nawet z wniosków podatnika co do oparcia się na dowodach istniejących w ich dyspozycji. Niedopuszczalne jest zajmowanie w tej sprawie biernej postawy przez organy i ograniczenie się do oceny , czy strona udowodniła fakty istotne dla korzystnego dla niej rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym zaskarżoną decyzję co do nieuwzględnienia wniosku o całkowite umorzenie zaległości podatkowych pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 67 par. 1 Ordynacji uznać należało co najmniej za przedwczesną. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie wyjaśnienie w sposób szczegółowy sytuacji majątkowej i finansowej podatnika w tym również okoliczności wiążących się z posiadaniem nieruchomości , ich charakterem ,uzyskiwanych z nich przychodów , korzystaniem do tej pory z ulg podatkowych i w jakich okolicznościach to miało miejsce / sytuacja majątkowa/. Dopiero te ustalenia winny być poddane analizie pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 67 par. 1 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 par.1ust 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło