I SA/Kr 124/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.) WSA Stanisław Grzeszek Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi M. V.-K. na decyzję Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Nauki w K. z dnia 9 listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych na realizację projektu badawczego - s k a r g ę o d d a l a - Decyzją z dnia 9 listopada 2016r., nr [...] Komisja Odwoławcza Rady Narodowego Centrum Nauki utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Narodowego Centrum Nauki [...] z dnia 4 października 2016r., odmawiającą przyznania M. V.-K. promesy finansowania projektu badawczego pt.: ""[...]". Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżąca wniosła w ramach konkursu [...], organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki, dalej zwane: "NCN", wniosek o przyznanie promesy finansowania projektu badawczego. Wniosek spełniał wymogi formalne i został poddany ocenie merytorycznej zgodnie z obowiązującymi w NCN przepisami. Dyrektor NCN po przeprowadzeniu postępowania konkursowego wydał decyzję nr [...] z dnia 4 października 2016r., odmawiającą skarżącej przyznania promesy finansowania projektu badawczego. Od decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Komisji Odwoławczej Rady NCN, zwanej dalej "Komisją Odwoławczą", w którym podniosła zarzuty dotyczące naruszenia procedury konkursowej. W zaskarżonej decyzji Komisja Odwoławcza utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniosła, że w niniejszej sprawie została zachowana procedura oceny wniosku wynikająca z ustawy o NCN, Regulaminu oraz Zarządzenia Dyrektora NCN. Projekt badawczy został oceniony przez członków Zespołu Ekspertów na pierwszym etapie oceny merytorycznej na ocenę 0 pkt i nie został zakwalifikowany do II etapu oceny merytorycznej. Zespół Ekspertów oceniając omawiany wniosek uznał bowiem, że zaplanowane koszty realizacji projektu w stosunku do przedmiotu i zakresu badań są nieuzasadnione. Zgodnie z § 17 pkt 6) Regulaminu, wniosek, który uzyska uzgodnione stanowisko Zespołu Ekspertów o przyznaniu oceny punktowej zero lub "nie" w którymkolwiek kryterium podlegającym ocenie, nie może zostać zakwalifikowany do finansowania. Komisja Odwoławcza podniosła, że ocena wniosku sporządzona przez Zespół Ekspertów jest wiążąca dla Dyrektora NCN. Dyrektor co do zasady zobowiązany jest przy wydawaniu decyzji kierować się merytorycznym rozstrzygnięciem Zespołu Ekspertów. Odnosząc się zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) Komisja Odwoławcza stwierdziła, że zaskarżona decyzja Dyrektora NCN została wydana prawidłowo i zawierała wszystkie konieczne elementy, tj. uzasadnienie prawne oraz precyzyjne wskazanie, że uzasadnienie faktyczne jest dostępne w systemie Obsługa Strumieni Finansowania (OSF), za pomocą którego składane są wnioski do Narodowego Centrum Nauki i do którego to skarżąca miała dostęp. Za bezzasadny uznano również zarzut naruszenia art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki (Dz. z 2016 r., poz. 1071 ze zm.). Komisja Odwoławcza stwierdziła, że Zespół Ekspertów uznał, że zaplanowane koszty realizacji omawianego projektu w stosunku do przedmiotu i zakresu badań są nieuzasadnione, co w świetle § 17 pkt 6) Regulaminu oznaczało brak kwalifikacji wniosku do drugiego etapu oceny merytorycznej. Stanowisko Zespołu Ekspertów zostało też precyzyjnie uzasadnione. Komisja Odwoławcza NCN nie dopatrzyła się uchybień w procedurze konkursowej prowadzonej przez organ administracyjny l instancji. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła: rażące naruszenie przepisu art. 27 ust. 3 ustawy o Narodowym Centrum Nauki, poprzez rozpatrzenie wniosku o finansowanie projektu badawczego nr rejestracyjny [...] w oparciu o ocenę wniosku sporządzonego przez Zespół Ekspertów, która to ocena nie zawiera uzasadnienia w rozumieniu Regulaminu przyznawania środków na realizację zadań finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki w zakresie projektów badawczych, staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora oraz stypendiów doktorskich, wprowadzonym uchwałą Rady Narodowego Centrum Nauki nr 90/2013 z dnia 12 grudnia 2013r. z późniejszymi zmianami, w brzmieniu przyjętym uchwałą nr 17/2016 z dnia 3 marca 2016r. (dalej: Regulamin), w szczególności § 16 pkt 1 Regulaminu, a jedynie pozór uzasadnienia oceny; rażące naruszenie przepisu art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji w rozumieniu ww. przepisów, a jedynie przytoczenie ogólnych sformułowań, nie odnoszących się w żaden sposób do faktów na których organ winien oprzeć rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Artykuł 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki przewidziane w tych ustawach. Takim przepisem szczególnym jest – zdaniem Sądu, art. 33 ust. 4 ustawy o Narodowym Centrum Nauki, którym kognicji sądu administracyjnego, poddano skargi na decyzję Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Nauki, wydane w trybie ust. 3 tego artykułu. Zgodnie z art. 33 ust. 2 i 3 cyt. ustawy Komisja Odwoławcza Rady NCN rozpoznając odwołanie od decyzji Dyrektora NCN w przedmiocie odmowy przyznania środków, podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania środków finansowych, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia odwołania. Jest to zarazem przepis szczególny względem art. 138 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przepisy ustawy o Narodowym Centrum Nauki nie wskazują innego kryterium kontroli zaskarżonej decyzji Komisji Odwoławczej Rady NCN niż zgodność z prawem. Z tych względów tylko kryterium zgodności z prawem stosownie do art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi wzorzec kontroli zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawując tę kontrolę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenie tych zasad kontroli zaskarżonej decyzji jest szczególnie uzasadnione wobec oczekiwań strony skarżącej wynikających z treści podniesionych zarzutów oraz przywołanej na ich poparcie argumentacji, że przedmiotem oceny na płaszczyźnie zgodności z prawem będzie także kontrola zasadności ocen przyjętych przez ekspertów w odniesieniu do wniosku skarżącej. Oczekiwanie to nie znajduje oparcia w przepisach prawa, gdyż brak przepisu prawa materialnego, który poddawałby ocenie Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Nauki, a wcześniej Dyrektora NCN weryfikację zasadności ocen przyjętych przez ekspertów przy ocenie wniosku. Należy podnieść, że zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o Narodowym Centrum Nauki odwołanie od decyzji Dyrektora Narodowym Centrum Nauki, o której mowa w ust. 1 powyższego przepisu, lub promesy finansowania, o której mowa w art. 27 ust. 3 ustawy o Narodowym Centrum Nauki, przysługuje w przypadku naruszenia procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych. Z tych samych względów, zdaniem Sądu, kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, nie obejmuje weryfikacji prawidłowości ocen ekspertów oceniających wniosek strony skarżącej złożony do konkursu [...] organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd zaznacza, że sprawa o tym samym przedmiocie była już rozstrzygana w wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 409/16. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela zawartą tam argumentację i przyjmuje ją za własną. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o Narodowym Centrum Nauki, Dyrektor NCN, na wniosek Rady NCN, powołuje Zespoły Ekspertów, o których mowa w art. 18 pkt 7 ustawy o Narodowym Centrum Nauki, w celu dokonywania ocen wniosków złożonych w konkursach i przygotowywania na tej podstawie list rankingowych oraz dokonywania ocen merytorycznych związanych z rozliczeniem przyznanych środków. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o Narodowym Centrum Nauki ocena rzetelności i bezstronności opinii przygotowanych przez ekspertów należy do ustawowych zadań Koordynatorów Dyscyplin. Natomiast merytoryczną warstwę opinii weryfikuje cały skład Zespołu Ekspertów podczas dyskusji panelowej. Jak wynika bowiem z art. 18 pkt 7 oraz powołanego wyżej art. 22 ust. 1 ustawy o Narodowym Centrum Nauki, ocena wniosków złożonych w konkursach organizowanych przez NCN została powierzona Zespołom Ekspertów powoływanym przez Dyrektora NCN, na wniosek Rady NCN. Zgodnie z Regulaminem przyznawania środków na realizację zadań finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki w zakresie projektów badawczych, staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora oraz stypendiów doktorskich, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady NCN nr 17/2016 z dnia 3 marca 2016, zwanym dalej "Regulaminem", wprowadzonym na podstawie art. 21 ustawy o Narodowym Centrum Nauki, ocena merytoryczna wniosków składa się z dwóch etapów, przy czym każdy składa się z oceny indywidualnej, a następnie z oceny dokonywanej na posiedzeniu Zespołu Ekspertów. Ponadto, jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, w oparciu o sporządzone oceny Zespoły Ekspertów przygotowują listy rankingowe, które Koordynator Dyscyplin przedkłada do zatwierdzenia Dyrektorowi NCN (art. 24 ust. 1 pkt 6 ustawy o Narodowym Centrum Nauki). Środki finansowe na badania zakwalifikowane do finansowania w drodze konkursów przyznaje Dyrektor w drodze decyzji (art. 33 ust. 1 ustawy o Narodowym Centrum Nauki), nie ma on jednak kompetencji do podważania ocen dokonanych przez Zespoły Ekspertów. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu została zachowana procedura oceny przedmiotowego wniosku wynikająca z ustawy o Narodowym Centrum Nauki, Regulaminu oraz zarządzenia Dyrektora NCN nr 64/2015 z dnia 15 grudnia 2015 r. w sprawie określenia szczegółowego trybu sporządzania ocen wniosków przez Zespoły Ekspertów. Projekt badawczy został oceniony przez członków Zespołu Ekspertów. Wniosek na pierwszym etapie oceny merytorycznej został oceniony na ocenę 0 pkt i nie został zakwalifikowany do II etapu oceny merytorycznej. Ocena Zespołu Ekspertów została też precyzyjnie uzasadniona ze wskazaniem konkretnych przyczyn niezakwalifikowania wniosku do II etapu oceny merytorycznej. Zespół Ekspertów po przeprowadzeniu dyskusji uznał, że kosztorys projektu jest nieuzasadniony z uwagi na zachwianie proporcji pomiędzy wydatkami na badania, a wynagrodzeniem dla kierownika projektu. Ponadto Koordynator Dyscyplin nie zarzucił opiniom braku rzetelności. Z uwagi na brak uchybień formalnych w postępowaniu administracyjnym stanowisko Zespołu Ekspertów było dla Dyrektora Narodowego Centrum Nauki wiążące, ponieważ to Zespołowi Ekspertów ustawodawca przyznał prawo oceny i kwalifikacji projektów badawczych. Dyrektor NCN nie mógł więc wbrew temu stanowisku "zweryfikować przyznanych ocen punktowych za poszczególne kryteria podlegające ocenie", w taki sposób jakiego oczekiwała skarżąca. Weryfikacja powyższa odbywa się bowiem wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy o NCN oraz stosownych aktów autorstwa Rady NCN czy Dyrektora NCN. Jeśli nie stwierdzono uchybień formalnych ani braku rzetelności po stronie Ekspertów, Dyrektor nie ma kompetencji podważania oceny wynikającej z listy rankingowej i tym samym przyznawania środków finansowych w oderwaniu od stanowiska Zespołu Ekspertów. Stanowiłoby to przekroczenie kompetencji Dyrektora NCN i naruszenie całego szeregu przepisów ustawy o Narodowym Centrum Nauki, w myśl której to kompetentni w danej dziedzinie nauk Eksperci decydują o zakwalifikowaniu czy też niezakwalifikowaniu danego wniosku do finansowania, a nie czyni tego autonomicznie Biuro NCN, kierowane przez Dyrektora. Kompetencją Dyrektora NCN jest weryfikacja formalnej poprawności przebiegu procesu oceny, a następnie zakończenie postępowania przez wydanie decyzji administracyjnych w oparciu o przedstawioną przez Koordynatorów Dyscyplin listę rankingową. Rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącej środków finansowych na realizację projektu badawczego jest zatem prawidłowe. Zdaniem Sądu, podniesione w skardze i piśmie procesowym skarżącej zarzuty i przywołana na ich poparcie obszerna argumentacja wskazuje, że skarżąca nie akceptuje sposobu rozstrzygania konkursów w przedmiocie finansowania badań naukowych oraz poprzedzającego takie rozstrzygnięcie trybu oceny wniosku, zawartych w przywołanych powyżej regulacjach. Jednakże jak wynika wprost z treści ustawy o NCN przystąpienie do konkursu na realizację projektu badawczego jest dobrowolne, a zatem podmiot składając stosowny wniosek tym samym poddaje się wszelkim uregulowaniom z tym związanym. Z tego też powodu następcze kwestionowanie tych regulacji nie może przynieść zamierzonego skutku. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, który jak wynika z uzasadnienia skargi został przez skarżącą sformułowany względem decyzji organu I instancji, Sąd stwierdza, że w istocie uzasadnienie organu I instancji odsyła do innego dokumentu (dostępnego w bazie teleinformatycznej) w zakresie szczegółów stanu faktycznego. W stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania rozstrzygnięcia przez organy obu instancji nie było wyłączenia stosowania art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach o przyznanie środków finansowych na podstawie ustawy o Narodowym Centrum Nauki (w obecnym stanie prawnym wyłączenie takie przewiduje art. 33 ust. 4 cyt. ustawy). Sąd zauważa jednak, że skarżąca nie kwestionuje, że miała swobodny dostęp do systemu OSF w zakresie szczegółów uzasadnienia oceny wniosku, a zatem miała możliwość zapoznania się z przedstawioną tam argumentacją. Ponadto decyzja organu II instancji zawiera uzasadnienie, które spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. A zatem w zakresie uzasadnienia, decyzja organu II instancji poprawiła wadę decyzji organu I instancji. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.