I SA/Kr 1249/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 postanawia : 1. odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 311 (trzysta jedenaście) złotych. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2009 r. tut. Sąd odrzucił skargę M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 czerwca 2009 r., nr [...]w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, z powodu nieuiszczenia, w zakreślonym terminie, należnego wpisu od skargi. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 10 grudnia 2009 r. (przesyłkę odebrał mąż skarżącej – J. P.). W dniu 15 grudnia 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 15 września 2009 r. odebrała wezwanie do uiszczenia opłaty w kwocie 311 zł, jednak jej nie uiściła, gdyż gdzieś zgubiła wezwanie. Podała, że jest osobą starszą (ma 73 lata) i schorowaną – od wielu lat leczy się na cukrzycę, która powoduje okresowe pogorszenie jej stanu zdrowia. W ostatnim czasie dość często zdarza się jej zapominać o rozmaitych terminach lub gubić ważne dokumenty. Utrudnia jej to życie i naraża na dodatkowe koszty. Tak było również w przypadku wezwania z Sądu – nie jest w stanie przypomnieć sobie gdzie to wezwanie zostawiła. Pamięta jedynie, że nie mogła uiścić opłaty od razu, gdyż nie dysponowała odpowiednią kwotą, zamierzała jednak uczynić to w późniejszym terminie. Poczuła się jednak gorzej i nie była w stanie udać się na pocztę. O fakcie nieopłacenia skargi dowiedziała się z postanowienia Sądu o jej odrzuceniu. Podała, iż przedkłada dokumentację medyczną obrazującą stan jej zdrowia za okres od września do grudnia 2009 r. Zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2010 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu poprzez przedłożenie dowodu uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 311 zł – w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 lutego 2010 r. W dniu 8 lutego 2010 r. skarżąca uiściła w kasie WSA w Krakowie opłatę w wysokości 311 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z treścią art. 87 §1 – 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Na wstępie wskazać należy, iż Sąd przyjął, w oparciu o twierdzenia skarżącej zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, iż zachowała ona siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek złożyła bowiem w ciągu siedmiu dni od dowiedzenia się o fakcie nieopłacenia skargi, tj. otrzymania odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. Na wezwanie Sądu uiściła również wpis od skargi, a więc dokonała czynności, której nie dokonała w terminie. Rozpoznając zatem merytorycznie wniosek o przywrócenie uchybionego przez skarżącą terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd stwierdza, iż nie została spełniona przesłanka warunkująca jego przywrócenie, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu. Jak podkreśla się w orzecznictwie (np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała aż do wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się nadzwyczajne okoliczności, takie jak np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Podkreślić należy, iż strona jest zobligowana do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W niniejszej sprawie strona we wniosku o przywrócenie terminu powołuje się na swój podeszły wiek, zły stan zdrowia, spowodowany cukrzycą, zaburzenia pamięci, które powodują, że zapomina o rozmaitych terminach lub gubi ważne dokumenty. Takim dokumentem było właśnie wezwanie z Sądu, które zagubiła. Do wniosku załączona została dokumentacja lekarska, która zdaniem skarżącej, ma obrazować jej stan zdrowia w okresie od września 2009 r. do grudnia 2009 r. Podkreślić w związku z tym należy, że nie w każdym przypadku udokumentowanie chorób i ich leczenia, które miało miejsce w trakcie biegu terminu do dokonania danej czynności procesowej, a także udokumentowanie złego stanu zdrowia strony stanowi przesłankę uwzględnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. "Choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowych" (por. postanowienie SN z dnia 3 stycznia 1974 r., sygn. akt II CO 18/73, LEX nr 7372). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. Po pierwsze, z załączonej dokumentacji medycznej, która wbrew twierdzeniom skarżącej, dotyczy jedynie października i listopada 2009 r. wynika jedynie, że leczy się ona w związku z cukrzycą. Z dokumentacji tej nie wynika, iż skarżąca cierpi na dodatkowe dolegliwości, które uniemożliwiałyby jej podejmowanie czynności procesowych. Podkreślić należy, że obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek obciąża podmiot, który wnosi o przywrócenie terminu, a sąd nie jest uprawniony ani domniemywać niezawinionych przez stronę przyczyn uchybienia terminu, ani też poszukiwać potencjalnych okoliczności wyłączających winę strony. Po drugie skoro skarżąca podaje, że na cukrzycę choruje od kilku lat, to dolegliwości, na które się powołuje, nie zaskoczyły jej, nie miały więc charakteru nagłej, nie dającej się przewidzieć choroby. Gdyby więc przyjąć, że istotnie objawy choroby nasiliły się w okresie kiedy skarżąca odebrała wezwanie do uiszczenia opłaty, to nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżąca skorzystała z pomocy osób trzecich. Z akt administracyjnych wynika bowiem (np. nagłówek decyzji organu I instancji), że w postępowaniu przed organami administracji, oprócz profesjonalnego pełnomocnika, skarżącą reprezentował również jej mąż. Skarżąca mogła zatem zwrócić się do niego o udzielnie pomocy w wykonaniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Z możliwości takiej jednak nie skorzystała. Niezależnie od powyższego skarżąca, nie pamiętając gdzie zostawiła przedmiotowe wezwanie, a w konsekwencji w jakim terminie miała uiścić wpis, mogła stosowną informację uzyskać telefonicznie w Wydziale informacji sądowej w tut. Sądzie. W świetle w/w okoliczności, Sąd stwierdza, że skarżąca nie dołożyła wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niej oczekiwać w sytuacji, w której się znajdowała, aby wywiązać się w terminie z nałożonego na nią przez Sąd obowiązku. Żadna z podniesionych okoliczności bowiem nie uniemożliwiała wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu. Jeszcze raz podkreślić należy, że fakt choroby skarżącej nie jest okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie terminu, a wręcz przeciwnie - świadomość jej wieloletniego występowania i łączących się z tą chorobą zagrożeń oraz brak podjęcia środków zmierzających do zapobieżenia ewentualnym uchybieniom w postępowaniu sądowym świadczy o wystąpieniu po stronie skarżącej winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skoro w sprawie nie zaszły żadne sytuacje nadzwyczajne, których strona nie mogła przewidzieć, to nie można mówić o braku winy strony w uchybieniu terminu. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 86§1 i art. 87§2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 225 p.p.s.a. różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Zatem wobec odrzucenia skargi oraz odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi należało zwrócić skarżącej wniesiony, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, wpis w kwocie 311 zł.