I SA/Kr 1250/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-07-24

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację finansową strony skarżącej?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy został uwzględniony, ponieważ sytuacja finansowa strony skarżącej, mimo uzyskiwania stałego dochodu, wskazuje na niemożność poniesienia kosztów związanych z opłaceniem pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Okoliczności takie jak leczenie psychiatryczne, zwiększone obciążenia finansowe (egzekucja, rata pożyczki, koszty leczenia stomatologicznego) uzasadniają przyznanie prawa pomocy w celu zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz odmowy umorzenia odsetek. Strona skarżąca jest zatrudniona, ale jej miesięczne koszty utrzymania, w tym leki, abonament telefoniczny, wpłaty do organu egzekucyjnego i rata pożyczki, a także niedawne koszty leczenia stomatologicznego, znacząco obciążają jej budżet. Strona nie posiada nieruchomości ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla M. T. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o ustanowienie pełnomocnika w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.07.2008r. , nr [...] oraz nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od tej zaległości postanawia: ustanowić dla M. T. radcę prawnego , którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.07.2008r. , nr [...] oraz nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od tej zaległości. Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy M. T. ur. w 1954r. jest w stałym leczeniu psychiatrycznym i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zatrudniona jest w Muzeum [...] i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1 980 zł. miesięcznie, brutto (ok. 1440 zł. netto) Jej miesięczne koszty utrzymania obejmują m.in.: opłatę za leki – 250 zł. , opłatę za abonament telefoniczny – 35 zł. Ponadto M. T.; co miesiąc wpłaca do organu egzekucyjnego kwotę 400 zł. i spłaca pożyczkę bankową , której rata wynosi 200 zł. W ostatnim czasie poniosła koszty leczenia stomatologicznego w wysokości 650 zł. W celu zapłaty tej sumy musiała zaciągnąć pożyczkę u znajomych. Strona skarżąca nie posiada nieruchomości , oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja M. T. nie ma znamion skrajnego ubóstwa. Jest ona bowiem osobą pracującą i uzyskuje stały miesięczny dochód, który przewyższa koszty utrzymania. Suma pozostająca po odliczeniu bieżących wydatków nie jest jednak wysoka (ok. 555 zł. – jak podaje we wniosku ) a pamiętać trzeba, że w ostatnim czasie zwiększone zostały wpłaty strony skarżącej z tytułu prowadzonej egzekucji z 250 zł. do 400 zł. , zmuszona też była ponieść wydatek u stomatologa rzędu 650 zł. Kwota ta przekracza jej miesięczne środki finansowe "na życie" a zaistniałe okoliczności świadczą o zwiększonych wydatkach, w porównani z okresem wcześniejszym. Stąd też, orzecznik stanął na stanowisku, iż konieczność poniesienia kosztów związanych z opłaceniem pełnomocnika przez M/ T. uniemożliwiałaby realizację jej podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać szeroko rozumianego "prawa do sądu" osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło