I SA/Kr 1261/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B., o zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29.05.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29.05.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz nadesłanych dokumentów J. B. w 2013r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą: "J.B." uzyskał dochód w wysokości 35 729,32 zł., przy przychodzie na poziomie 522 313,70 zł. Deklaracja VAT – 7K, za drugi kwartał 2014r. wskazuje natomiast , że podstawa opodatkowania dostawy towarów oraz świadczenia usług przez J.B., na terytorium kraju, wyniosła 102 711 zł. Pełnomocnik strony skarżącej podaje , iż " Obecnie jedynym źródłem utrzymania Wnioskodawcy są przychody z wierzytelności przysługujące od spółek D. Sp. z o.o. z siedzibą w J. oraz od spółki z wynajmu nieruchomości. Jednakże większa część tych kwot podlega zajęciu przez Organ egzekucyjny, kwota pozostająca do dyspozycji Wnioskodawcy z tego tytułu wynosi około 1000 zł. miesięcznie." Zaznaczyć przy tym trzeba, że zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym , Rejestrem Przedsiębiorców (por. https://ems.ms.gov.pl/krs/) wspólnikami D. Sp. z o.o. w J. są J.B. i M.B. a wspólnikami D. Sp. z o.o. w J. są z kolei; D. Sp. z o.o. i M. S. Adres siedzib obu tych spółek jak i firmy "J.B. " jest taki sam – J.. J.B. jest właścicielem: - nieruchomości o pow. 0,2314 ha, położonej w J., gmina M., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 2 036 425,50 zł., na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego, - nieruchomości o pow. 0,9463 ha, położonej w J.u, gmina M., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], obciążonej hipoteką umowną łączną w wysokości 3 150 000 zł., na rzecz Alior Banku S.A. z siedzibą w W. oraz hipotekami przymusowymi w kwotach : 2 509 488 zł., 2 324 005,50 zł., 265 908 zł., 116 544 zł., na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., - nieruchomości o pow. 0,0201 ha, położonej w J., gmina M., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], - nieruchomości o pow. 0,6095 ha, położonej w Ż., gmina M., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 2 158 968 zł., na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego. Jest on również współwłaścicielem, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej; - ½ części nieruchomości o pow. 0,13 ha, położonej w J., gmina Myślenice, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 1 471 269,15 zł. zł., na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego, - nieruchomości o pow. 0,6554 ha, położonej w J., gmina M., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], obciążonej hipotekami przymusowymi kaucyjnymi w wysokości; 2 000 000 zł. i 1 000 000 zł., na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz hipotekami przymusowymi w kwotach : 2 240 398,50 zł., 2 857 267,50 zł., 1 524 603 zł., na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego, - nieruchomości o pow. 0,0512 ha, położonej w J., gmina M., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych J.B.. Stąd też pełnomocnik wnioskodawcy został wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jego sytuacji finansowej, takich jak : - spis jego miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami, poparty odpowiednimi rachunkami, - wyciągi z jego kont bankowych (zarówno osobistych jak i firmowych), obejmujące operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - wyciągi z jego lokat bankowych, - zeznanie podatkowe J.B., za 2013r. - zeznanie podatkowe z tytułu podatku VAT, za ostatni miesiąc , - zaświadczenie z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących własnością J.B. (obejmujące ich markę i rok produkcji), lub o ich braku, - dowody zajęcia kont bankowych, praw majątkowych, nieruchomości, - oświadczenie określające z jakich źródeł pochodzą pieniądze na jego bieżące utrzymanie, - odpisy z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopii) obejmujące nieruchomości będące własnością lub współwłasnością wnioskodawcy, Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Stąd też brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia wspomnianą analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę informacje dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne a wręcz sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego. Trudno bowiem w rozpatrywanym przypadku ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej, która w formularzu PPF oświadczyła, iż : "Podatnik osiąga dochody z najmu nieruchomości. Jednakże wierzytelność z niniejszego prawa została zajęta w całości", a w piśmie z dnia 11.09.2014r., będącym odpowiedzią na wezwanie, stwierdziła, że kwota pozostająca do dyspozycji wnioskodawcy z tytułu wynajmu nieruchomości wynosi 1000 zł., miesięcznie. Nie wiadomo więc jakie kwoty, przysługujące z tego tytułu, uzyskuje wnioskodawca, jakie sumy są z nich zajmowane przez organ egzekucyjny i wreszcie jaka kwota zostaje J.B. na utrzymanie. Raz bowiem oświadcza on, że nie zostaje mu nic a raz, że zostaje mu 1000 zł., miesięcznie. Strona skarżąca nie przedstawiła też wymaganego spisu miesięcznych wydatków, związanych z bieżącymi potrzebami. Podkreślić należy , w tym miejscu, że argumentacja o braku rachunków dokumentujących miesięczne wydatki nie wyłącza obowiązku podania przynajmniej szacunkowych kwot wydatków. Nie stanowi też ona spełnienia wymogu określonego w wystosowanym do strony wezwaniu. Brak jasnego podania, zarówno dochodów jak i wydatków wnioskodawcy, uniemożliwia więc dokonanie wspomnianej analizy. J. B. oświadczył również, że nie wykonuje pracy zarobkowej a jednocześnie przesłał deklarację VAT – 7K, za drugi kwartał 2014r. wskazującą, że podstawa opodatkowania dostawy towarów oraz świadczenia jego usług na terytorium kraju wyniosła 102 711 zł. , co świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej znacznych rozmiarów. W kontekście tych okoliczności stanowisko strony skarżącej o braku konta bakowego, które odzwierciedlałoby jakiekolwiek transakcje, jest mało wiarygodne. Trudno bowiem przeprowadzać operacje tego rzędu bez pośrednictwa banku. Takie postępowanie byłoby nieracjonalne, nieefektywne a przede wszystkim podważałoby reputację osoby to stosującej , jako wiarygodnego przedsiębiorcy. Należy też podkreślić , iż mimo twierdzeń strony skarżącej o zajęciu całego majątku ruchomego i nieruchomego, w przypadku żadnej z wymienionych nieruchomości , których wnioskodawca jest właścicielem bądź współwłaścicielem, nie ma stosownych wpisów w działach III odpowiednich ksiąg wieczystych o wszczęciu postępowania egzekucyjnego (por. https://ems.ms.gov.pl/eukw/). Ponadto strona skarżąca w odpowiedzi na wezwanie o przedłożenie zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących jej własnością (obejmującego ich markę i rok produkcji) powołała postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., z dnia 24.01.2014r., w którym jako majątek ruchomy wyszczególniony był tylko samochód osobowy marki Seat Leon , rok prod. 2010r. Tymczasem, w pięć miesięcy później złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy J. B. wymienił również, jako zajęty, samochód osobowy marki Mercedes Benz C 320 CDI. Skoro więc w styczniu 2014r. strona skarżąca powołując się na w/w postanowienie, do posiadanych ruchomości zaliczała tylko samochód osobowy marki Seat Leon , rok prod. 2010r. a w czerwcu 2014r. wymieniła również samochód osobowy marki Mercedes Benz C 320 CDI, to wnioskować należy, iż w tym okresie nabyła ona ten drugi samochód marki Mercedes Benz C 320. Trudno zatem zgodzić się ze słusznością twierdzeń wnioskodawcy, dotyczących jego ciężkiej sytuacji finansowej. Na pewno bowiem nie wskazuje na nią możliwość nabycia samochodu tej klasy. Wreszcie nie jest wiadome czy J.B. prowadzi gospodarstwo domowe sam czy też z żoną I.B., z którą jest współwłaścicielem kilku wymienionych nieruchomości. Nie są też znane jej dochody i zasoby finansowe, co w przypadku analizy przesłanek prawa pomocy jest niezbędne. Nie można bowiem przyznać prawa pomocy jednemu z małżonków , jeśli okazałoby się , że dochody drugiego pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 05.05.1967r. , sygn. akt I Cz 37/67). W konsekwencji wszystkich w/w okoliczności stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz . 270 z p. zm. ).