I SA/Kr 127/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.C. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej z dnia 27 listopada 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący P.C. złożył wniosek o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 listopada 2014r. wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. Skarżący – w piśmie przewodnim, uzupełniającym wniosek wskazuje, iż domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w szczególności należnego obecnie wpisu sądowego, z uwagi na niskie dochody, trudną sytuację materialną i bytową. Wskazuje, iż wynajmuje mieszkanie od firmy H. Sp. z o.o., sam nie ma żadnych nieruchomości. Nie ma kont ani lokat bankowych. Z informacji znanych z urzędu, wynika, iż w 2014r. miesięczny dochód skarżącego wynosił 420 zł, który to dochód wnioskodawca uzyskiwał z tytułu zatrudnienia na ¼ etatu. Aktualnie oświadczał, iż w ogóle nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów, stara się dorobić zbierając złom. Przedstawia zeznanie podatkowe za 2014r. , z którego wynika, iż przychód strony wyniósł w 2014 roku 2200,00 zł, a dochód 1543,75 zł. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Okazjonalnie korzysta z pomocy mamy w formie posiłków. Od rodziców oraz rodzeństwa aktualnie nie otrzymuje pomocy z uwagi na fakt, iż sami oni borykają się obecnie z problemami finansowymi. Skarżący zbiera złom (rachunek na kwotę 367,92 zł) na dowód czego przedkłada stosowne dokumenty. Z oświadczeń skarżącego znajdujących się w aktach sprawy i uzupełniających wniosek wynika, iż nie posiada on na własność żadnych nieruchomości. Mieszka w lokalu wynajmowanym od firmy z miesięcznym czynszem w wysokości 500 zł, w mieszkaniu tym mieszka sam. Nie ma samochodu. Skarżący nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości ani oszczędności. Nie ma kont bankowym osobistych, firmowych, nie ma lokat bankowych. Dołącza rachunki ze sklepów A. i L., aptek, umowę wynajmu lokalu mieszkalnego od firmy H. Sp. z o.o. z czynszem rocznym w wysokości 6000 zł. Przy czym w tym miejscu należy zaznaczyć, iż Prezesem Zarządu tejże firmy jest ojciec skarżącego – M.C. i to z nim skarżący podpisuje umowy wynajmu lokalu mieszkalnego. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami ograniczają się do niezbędnego minimum tj. opłaty za czynsz. Koszty związane z wyżywieniem niemalże nie istnieją z uwagi na pomoc w tym zakresie matki. Jak dodaje jednak, dzienne wydatki określa na kwotę 75 zł. Ponadto dużo choruje i wydaje znaczne sumy na leki. W piśmie uzupełniającym podkreśla, iż nie uzyskuje już pomocy finansowej od rodziców, ponieważ oni sami jej teraz potrzebują. Obecnie skarżący nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej (przedstawia stosowne zaświadczenie o wykreśleniu z centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 9 lipca 2014r. ). Nie jest też wspólnikiem w żadnej spółce ani nie ma żadnych udziałów. Obecnie nie studiuje, gdyż nie był w stanie pokryć opłat za studia i został zmuszony do ich przerwania. Wg danych znanych z urzędu, m. in. wg zaświadczenia o wynagrodzeniu, wystawionego przez firmę C. Sp. z o.o., której prezesem jest również ojciec strony, miesięczne wynagrodzenie wnioskodawcy wynosiło w 2014r. 420 zł brutto. Według natomiast zeznania PIT za 2013r. dochód skarżącego wyniósł 8673,46 zł, natomiast był on również udziałowcem Spółki z o.o. Sp. komandytowa G., której przychody w 2013r. wynosiły 2.283.917,54 zł (na podatnika 1.119.119,59 zł ) , przy jednoczesnym dochodzie/stracie przypadającej na podatnika w wysokości – 32 505,57 zł. Obecnie – jak podkreśla pełnomocnik skarżącego, nie jest on wspólnikiem ani udziałowcem żadnej spółki. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W sprzeciwie od tego postanowienia pełnomocnik skarżącego zarzucił Referendarzowi, iż ten bezpodstawnie zarzucił wnioskodawcy nieudzielenie wszelkich wskazanych w wezwaniu informacji. Ewentualne braki w dokumentacji były spowodowane tym, że skarżący po prostu nie był w posiadaniu odpowiedniego dokumentu, a chciał złożyć wniosek w stosowym terminie. Braki niektórych dokumentów wyjaśnił w oświadczeniach zostawiając pod nimi własnoręczny podpis. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z wniosku skarżącego wynika, że wnosił on o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a to o zwolnienie od kosztów sądowych. Zawarta w przepisach p.p.s.a. regulacja prawa pomocy - stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W konsekwencji przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy ocena tych dowodów w świetle spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Stwierdzenie przez Sąd niedokładności i sprzeczności w składanych przez stronę wyjaśnieniach oraz przedkładanych dokumentach, a następnie powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy nie pozwalają na przeniesienie na budżet państwa kosztów sądowych obciążających skarżącego. Przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne i sprzeczne. Przedstawione przez wnioskodawcę informacje dotyczące jego miesięcznych wydatków, nie dają się pogodzić ze wskazaniami logicznego rozumowania. Te natomiast są nieodzownym elementem analizy zebranego materiału, w ramach wpadkowego postępowania o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r. , sygn. akt FZ 579/04). Podkreślić bowiem trzeba, że przy praktycznym braku dokumentowanych dochodów P.C. wydaje on miesięcznie 500 zł na czynsz i 250 zł na bieżące potrzeby (75 zł x 30 dni), co jest nielogiczne. Wymienione wydatki nie znajdują bowiem pokrycia w jego dochodach, uwzględniając nawet kwotę uzyskaną ze sprzedaży złomu. Tym bardziej niewytłumaczalny jest fakt, że przy tym rzekomym braku środków finansowych wnioskodawca był w stanie uiścić dnia 21 lipca 2014r. wpis od skargi w wysokości 4128 zł, a dnia 24 października 2014r. opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. W innej sprawie natomiast o sygn. akt I SA/Kr 1262/14, wpłacił; dnia 6 lutego 2014r. wpis od skargi w wysokości 400 zł, dnia 27 lutego 2014r. - wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 200 zł, dnia 10 kwietnia 2014r. - wpis od zażalenia w wysokości 100 zł. a dnia 20 listopada 2014r. - opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł (akta spraw o sygn. akt I SA/Kr 1801/13, I SA/Kr 1262/14). Zwrócić należy uwagę, iż Sąd aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie, sprzeczne lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. Zrekonstruowana w oparciu o przedstawione przez skarżącego twierdzenia sytuacja majątkowa jawi się zatem w sposób oczywisty jako wyrwana ze znacznie szerszego kontekstu i nie pozwala na realną jej ocenę z punktu widzenia regulacji przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia