I SA/Kr 1272/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi L. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia 1. uchylić postanowienia tut. Sądu z dnia 23 kwietnia 2009r. oraz z dnia 27 stycznia 2009r., 2. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 3. ustanowić adwokata. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego L. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2008 r. o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. W zażaleniu wniesionym w dniu 7 lutego 2009r. skarżący zażądał uchylenia postanowienia tut. Sądu i przyznania mu prawa pomocy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału l tut. Sądu z dnia 19 lutego 2009r. wezwano skarżącego do usunięcie braków formalnych zażalenia przez złożenie jednego odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania - pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 27 lutego 2009r. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie wniesionym w dniu 3 marca 2009r. skarżący zwrócił się do Sądu o przesłanie mu kserokopii zażalenia w celu sporządzenia żądanego odpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009r. sygn. akt I SA/Kr 1272/08 odrzucił zażalenie. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie z dnia 8 maja 2009r., w którym kolejny raz poprosił o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd w ramach autokontroli dopuszczonej przepisem art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako Sygn. akt I S A/Kr 1272/08 "p.p.s.a.") uchylił postanowienie z dnia 23 kwietnia 2009r. o odrzuceniu zażalenia uznając zażalenie od powyższego postanowienia za oczywiście uzasadnione albowiem brak odpisu zażalenia nie można zakwalifikować jako braku istotnego uniemożliwiającego nadanie biegu złożonemu zażaleniu (por. postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2008r., sygn. akt l OZ 430/08). Uchylił także postanowienie z dnia 27 stycznia 2009r. w przedmiocie oddalenia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, uznając zażalenie za uzasadnione, a przedstawioną w nim argumentację w kwestii przyznania prawa pomocy za wymagającą ponownego rozpatrzenia. Jako że skarżący zaskarżył w drodze sprzeciwu zarządzenie Referendarza Sądowego z dnia 19 grudnia 2008r. o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, to stosownie do art. 260 p.p.s.a. zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Istota instytucji prawa pomocy uregulowanej w przepisach art. 243 - 263 p.p.s.a. wyraża się w zagwarantowaniu prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Zakres prawa pomocy i przesłanki jego przyznania są ściśle uregulowane w przepisach prawa. Zakres ten może być całkowity lub częściowy. Pomoc w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Skarżący we wniosku o przyznanie"prawa pomocy z dnia 29 listopada 2008r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcę prawnego. Osobie fizycznej przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakikolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść Sygn. akt I SA/Kr 1272/08 pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak więc instytucja prawa pomocy jest w istocie pomocą państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą w ogóle uiścić kosztów sądowych, bądź nie mogą ich uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Mając to na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącego w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § l pkt l p.p.s.a. Z dokumentów zgromadzonych w aktach wynika, że skarżący ma na utrzymaniu żonę oraz dwoje małoletnich dzieci, nigdzie nie pracuje, jak oświadczył ma kłopoty finansowe, dom jest zajęty przez komornika sądowego, osiąga jedynie dochody z najmu, nie posiada oszczędności pieniężnych. Pozostaje w leczeniu z uwagi na przewlekłą chorobę. W piśmie z dnia 7 stycznia 2009r. (sprzeciw) skarżący wyjaśnił, dlaczego nie mógł przedstawić żądanych przez Sąd dokumentów (nie przechowywał rachunków na wydatki, kopia zeznania podatkowego zaginęła, zaświadczeniem o zarobkach nie dysponuje, bo nigdzie nie pracuje). Z oświadczenia skarżącego o stanie majątkowym złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 29 listopada 2008r., z treści sprzeciwu z dnia 8 stycznia 2009r. wynika, że skarżący znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Niewątpliwie trudna sytuacja materialna skarżącego, ale także analiza składanych pism procesowych w zakresie ich formy oraz treści uzasadniają ustanowienie dla skarżącego adwokata dla obrony jego praw przed Sądem. Przychylając się do wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd wziął pod uwagę także tę okoliczność, że na skarżącym ciąży obowiązek poniesienia kosztów postępowania sądowego w kilkunastu sprawach. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 195 § 2, art. 246 § l pkt l p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.